Antonio Allegri da Correggio
| Antonio Allegri da Correggio | |
 Antonio Allegri da Correggio |
|
| Data i miejsce urodzenia | 1489 Correggio (Włochy) |
| Data i miejsce śmierci | 1534 |
| Dziedzina sztuki | malarstwo |
| Styl | cinquecenta |
 Galeria w Wikimedia Commons |
|
 Cytaty w Wikicytatach |
|
Antonio Allegri da Correggio (ur. w sierpniu 1489 w Correggio, zm. 5 marca 1534) – malarz włoski tworzący w okresie cinquecenta.
Kształcił się w pracowni mało znanego malarza z Ferrary. Na jego twórczość wpłynęły dzieła Andrei Mantegni i Leonarda da Vinci. W Rzymie studiował freski sklepienia Kaplicy Sykstyńskiej, które zainspirowały go w pracy nad malowidłami w klasztorze San Paolo w Parmie. Artysta podzielił sklepienie na szesnaście sektorów, w których pomiędzy dekoracją z girland namalował iluzjonistyczne prześwity z postaciami putt. W katedrze parmeńskiej artysta ozdobił kopułę przedstawieniem Wniebowzięcia Marii (1526-30). Wnętrze kopuły nie zostało podzielone na fragmenty, ale potraktowane jako jedność.
Jego dekoracyjne malarstwo cechuje silny światłocień, zmysłowe piękno, sławi urodne życia i piękno, śmiałe skróty, efekty iluzjonistyczne, ruch brył, świetlistymi układami brył i diagonalne kompozycje. Podobnie jak Rafaelo unaocznia w swoich pracach renesansowe piękno i idee estetyczne. Przejął on i w pewnym stopniu rozwinął sfumato od Leonarda, tworząc malarstwo, w którym do czasów Caravaggia nigdzie we Włoszech nie oddano tak bogato i wszechstronnie stosunków światłocieniowych.
Zapowiadając barok, choć w odmienny charakterze, ujmował poruszające się ciała w bardzo śmiałej skrótach perspektywicznych tworząc z nich dynamiczne i skomplikowane układy, które uzyskują szczyt skomplikowania we freskach z kopuły katedry w Parmie z aniołkami przedstawionymi od dołu. Przy budowie form i organizowaniu przestrzeni równorzędną rolę odgrywał z walorem kolor. Połączył on toskańską problematykę układu brył w przestrzeni z weneckim koloryzmem i rzymską idealizacją. Wbrew pozorom sztuka Correggia nie jest barokowa. Różni ją od tamtej zachowanie klasycznej i harmonijnej maniery oraz brak barokowej egzaltacji i patosu.
Malował obrazy o treści religijnej, których laicyzacja treści transcendentalnych jest jeszcze bardziej radykalna niż w XV wieku. Zjawiska nadprzyrodzone zyskują na zmysłowej konkretności a idealizacja pozbawiona jest neoplatońskiej „ascencio” czy antycznej antropomorfizacji bóstw.
[edytuj] Obrazy artysty
- Mistyczne zaślubiny św. Katarzyny – kilka wersji, np. 1510-1514 i około 1526
- Ucieczka do Egiptu – 1515, olej na płotnie 123 × 106 cm Galeria Uffizi
- Madonna z Dzieciątkiem (Cyganeczka) – 1515 – 1516, olej na desce 46,5 × 37,5 cm, Museo di Capodimonte
- Diana łowczyni – 1518 – 1520, Camera di San Paolo, Parma
- Portret kobiety – 1518, olej na płótnie 103 × 87,5 cm, Ermitaż, Petersburg
- Ecce Homo – 1520 – 1526
- Madonna ze św. Hieronimem – 1523
- Szkoła miłości - ok. 1532
- Leda z łabędziem – po 1530
- Święta noc – ok. 1530
- Jowisz i Io – 1532 (lub 1531) kompozycja ujęta w bardzo wydłużony pionowy prostokąt. Taki format rzadko był spotykany w sztuce włoskiej. Obraz przedstawia pocałunek Io i Jowisza, który przedstawiony został jako chmura przybierająca ludzkie kształty.
- Portret Ganimedesa – 1531, olej na płótnie 163,4 × 74, Kunsthistorisches Museum Wien
- Święci Piotr, Marta, Maria Magdalena i Leonardo – ok. 1513 – 1514 olej na płótnie 221,6 × 161,9 cm Metropolitan Museum of Art
Wykonywał freski, które szczególna role odegrały w jego twórczości jak i w oddziaływaniu na sztukę kolejnych stuleci. Są to przede wszystkim prace o pełnym iluzjonizmie trójwymiarowości brył i przestrzeni na płaszczyźnie.
- Alegorie w klasztorze św. Pawła – ok. 1519
- Wniebowzięcie – katedra w Parmie 1526 – 1530 – przedstawienie ujęte z żabiej perspektywy, stanowi udoskonalenie pokrewnych przedsięwzięć Mantegni i Melozza da Forli w XV wieku. Ten typ stanie się wzorem dla całego iluzjonizmu baroku.
Obrazy ołtarzowe:
[edytuj] Bibliografia
- Rzepińska Maria, Malarstwo cinquecenta, Wy. Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1976.
- Alfred Ligocki, Sztuka renesansu, Wiedza Powszechna 1973 r
