Antonio de Cabezón

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Antonio de Cabezón (ur. 30 marca 1510 w Castrillo de Matajudios k. Castrogeriz, prow. Burgos – zm. 26 marca 1566 w Madrycie) – hiszpański kompozytor i organista renesansowy. Ojciec Agustina i Hernanda, brat Juana.

W dzieciństwie utracił wzrok. Od lat młodzieńczych wychowywał się w Palencji, gdzie następnie służył na dworze biskupa Pedro de Sermiento. W latach 1526–38 był nadwornym muzykiem cesarzowej portugalskiej Izabeli. Następnie został organistą i muzykiem w orkiestrze na dworze Karola V. Był nauczycielem nadwornym księcia Filipa oraz infantek Marii i Juany. Od 1543 roku aż do śmierci był muzykiem w kapeli królewskiej Filipa II. Wraz z dworem królewskim podróżował do Włoch, Niemiec, Anglii i Niderlandów, gdzie stykał się z różnymi stylami muzycznymi renesansu.

Twórczość i znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Cabezón skomponował około 200 utworów instrumentalnych na organy, klawesyn, harfę lub vihuelę[1]. Współczesnie chętnie wykonywane są jego kompozycje harfowe. Jest znany także m.in. ze swoich tient – co najmniej 26 krótkich utworów na organy. Są to najstarsze zachowane w Hiszpanii utwory na organy. Pisał również cykle wariacjiDiferencias oraz utwory kościelne: kyrie, hymny, psalmy, magnificaty, motety.

Żródłem jego kompozycji są dwa druki: zbiór Luysa Vebegas de Henestrosa Libro de cifra nueva para tecla, arpa y vihuela (1557) i Obras de música para tecla, arpa y vihuela de Antonio de Cabezón (1578) zestawiony przez jego syna, Hernando de Cabezóna[1].

W cyklach wariacyjnych kompozytor przetwarza melodykę opartą często na melodiach popularnych pieśni hiszpańskich. Stosuje przy tym bogatą technikę figuracyjną i zdobniczą oraz dzielenie melodii pomiędzy różne głosy.

Cabezón miał duży wpływ na rozwój szkoły wirginalistów angielskich, a także na flamandzkiego kompozytora J. P. Sweelincka, który inspirował się mistrzowsko prowadzoną imitacją i pracą kontrapunktyczną w tientach.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Katarzyna Morawska; Cabezón, Hernando de, hasło w Encyklopedia Muzyczna PWM. Część biograficzna, PWM Kraków 1984