Apatyt
| Apatyt | |||
|
|||
 |
|||
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |||
| Skład chemiczny | Ca5[(F,Cl,OH)(PO4)3][1]:
|
||
| Twardość w skali Mohsa | 5 | ||
| Przełam | nierówny, muszlowy | ||
| Łupliwość | wyraźna | ||
| Układ krystalograficzny | układ heksagonalny | ||
| Gęstość minerału | 3,16–3,23 g/cm³ | ||
| Właściwości optyczne | |||
| Barwa | bezbarwny[1], różnobarwny lub przezroczysty[1] | ||
| Rysa | biała | ||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||
 Hasło apatyt w Wikisłowniku |
|||
Apatyt (gr. apato = "oszukiwać", "zwodzić", "łudzić", gdyż często bywa mylony z innymi minerałami) – minerał z gromady fosforanów. Należy do minerałów szeroko rozpowszechnionych występujących we wszystkich typach skał.
Spis treści |
Charakterystyka[edytuj]
Właściwości[edytuj]
Tworzy kryształy sześcioboczne, o pokroju słupkowym, igiełkowym lub tabliczkowym. Często występuje w formie skupień zbitych, ziarnistych, nerkowatych. Jest kruchy, przezroczysty, wykazuje fluorescencję o bardzo różnych barwach. Jest izostrukturalny z mimetezytem, piromorfitem, wanadynitem.
Stosunkowo twardy, daje się zarysować szkłem, stalą zwykłą oraz stalą narzędziową.
Występowanie[edytuj]
Krystaliczny apatyt występuje prawie we wszystkich skałach magmowych. Duże koncentracje apatytu znajdują się w pewnych partiach rud magnetytowych. Apatyt jest częstym składnikiem pegmatytów. Najładniejsze okazy spotykane są w druzach jako szczotki krystaliczne oraz w pustkach skał wulkanicznych. Szczególnie duże okazy występują w Kanadzie (do 70 cm długości) i USA (do 25 cm). Największy oszlifowany apatyt ma masę 147 kg (pochodzi z Kenii, jest żółtozielony).
Miejsca występowania:
- Na świecie: Niemcy, Szwajcaria, Meksyk, Kanada, Brazylia, Birma, Sri Lanka, Boliwia, Algieria, Kenia, Tanzania, RPA, Hiszpania, Finlandia, Portugalia, Rosja (Półwysep Kolski).
- W Polsce: apatyty spotyka się w Górach Sowich (w hornblendytach), w okolicach Bielska–Białej i Żywca.
Zastosowanie[edytuj]
- źródło otrzymywania fosforu (do produkcji nawozów sztucznych, zapałek, produkcji kwasu fosforowego)[1],
- czyste i ładnie zabarwione kryształy stosowane są w jubilerstwie: nadaje się im szlif fasetkowy i kaboszonowy,
- główny nieorganiczny składnik kości i tkanek zęba – szkliwa, zębiny oraz cementu.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Podręczny słownik chemiczny. Romuald Hassa, Janusz Mrzigod, Janusz Nowakowski (redaktorzy). Wyd. I. Katowice: Videograf II, 2004, s. 39. ISBN 8371832400.
Bibliografia[edytuj]
- Michał Sachanbiński: Vademecum zbieracza kamieni szlachetnych i ozdobnych. Warszawa: Wydawnictwo Geologiczne, 1984. ISBN 83-220-0199-1.
