Aphyllanthes monspeliensis

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Aphyllanthes monspeliensis
Aphyllanthes monspeliensis 1 (Espagne).JPG
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd szparagowce
Rodzina szparagowate
Rodzaj Aphyllanthes
Nazwa systematyczna
Aphyllanthes monspeliensis L.
Sp. Pl. 294 1753[2]
Synonimy
  • Aphyllanthes cantabrica Bubani
  • Aphyllanthes juncea Salisb.[2]
Mapa zasięgu
Map-Aphyllanthaceae.PNG
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Aphyllanthes monspeliensisgatunek roślin z monotypowego rodzaju Aphyllanthes z rodziny szparagowatych. Występuje w zachodniej części basenu Morza Śródziemnego od Portugalii, poprzez Hiszpanię, południową Francję po okolice Genui. Rośnie także w Afryce w Algierii[3], w Libii i Maroku, także na Balearach[4] i Sardynii[5]. Rośnie w miejscach suchych i skalistych[6]. Roślina uprawiana bywa w ogrodach skalnych. Mimo że jest rośliną zielną w jej kłączach występuje kambium – tkanka twórcza umożliwiająca przyrost na grubość[7].

Kwiaty

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Bylina kserofityczna, z krótkim kłączem, z którego wyrastają liczne cienkie i bruzdowane łodygi, barwy nieco szaroniebieskiej, tworzące zwarte kępy o wysokości 10–30 cm[5][6]. Z powodu redukcji liści właśnie łodygi są jedynym organem asymilacyjnym u tego gatunku[1].
Liście
Skrętoległe, pojedyncze, zredukowane do łuskowatych pochew otaczających łodygi[8][6].
Kwiaty
Szczytowe, wyrastają pojedynczo lub skupione po 2–3, otulone okrywą. Okwiat o średnicy do 2–3 cm z listkami okazałymi, jasnoniebieskimi i niebiesko-fioletowymi, rzadko białymi, z ciemniejszą żyłką biegnącą centralnie, z długimi paznokciami tworzącymi długą rurkę. Pręcików 6, osadzonych na końcach paznokci. Słupek z trójkomorową zalążnią, z długą szyjką zakończoną trójdzielnym znamieniem[3][5].
Owoce
Trójkomorowa torebka okryta trwałymi listkami okrywy[3].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

W popularnym w końcu XX wieku systemie Cronquista rodzaj włączany był do rodziny liliowatych (Liliaceae)[9].

Pozycja według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Gatunek i rodzaj należy do podrodziny Aphyllanthoideae Lindley, rodziny szparagowatych Asparagaceae, rzędu szparagowców Asparagales w obrębie kladu jednoliściennych[1][4].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-10-10].
  2. 2,0 2,1 Aphyllanthes monspeliensis. W: The Plant List [on-line]. [dostęp 2013-04-12].
  3. 3,0 3,1 3,2 John Traherne Moggridge: Contributions to the Flora of Mentone and to a Winter Flora of the Riviera, Including the Coast from Marseilles to Genoa. Lovell Reeve & Company, 1871.
  4. 4,0 4,1 Taxon: Aphyllanthes monspeliensis L. (ang.). W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2013-04-12].
  5. 5,0 5,1 5,2 Aphyllanthes monspeliensis (fr.). W: nature.jardin.fr [on-line]. [dostęp 2013-04-12].
  6. 6,0 6,1 6,2 Oleg Polunin, Anthony Huxley: Flowers of the Mediterranean. London: Chatto and Windus, 1981, s. 209–210. ISBN 0701122846.
  7. Saïda Chakroun, Charles Hébant. Developmental anatomy ofAphyllanthes monspeliensis, a herbaceous Monocotyledon with secondary growth. „Plant Systematics and Evolution”. 141, 3–4, s. 231–241, 1983 (ang.). 
  8. Aphyllanthaceae (ang.). W: The families of flowering plants [on-line]. L. Watson and M. J. Dallwitz. [dostęp 2013-04-12].
  9. Cronquist Family Synonymy for Liliaceae. W: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Project [on-line]. Norton-Brown Herbarium (MARY). [dostęp 2013-04-12].