Modroara błękitna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Ara błękitna)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Modroara błękitna
Anodorhynchus leari[1]
Bonaparte, 1856
Modroara błękitna
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Rząd papugowe
Rodzina papugowate
Rodzaj Anodorhynchus
Gatunek modroara błękitna
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 EN pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Modroara błękitna ara błękitna[3] (Anodorhynchus leari) – gatunek ptaka z rodziny papugowatych (Psittacidae) występujący jedynie na niewielkim obszarze wschodniej Brazylii. Według IUCN A. leari jest obecnie zagrożona wyginięciem[2] i objęta konwencją CITES.

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

Nazwa zwyczajowa pochodzi od ubarwienia tego gatunku ptaka. Natomiast nazwy naukowa i synonimiczna wywodzą się od angielskiego poety i rysownika Edwarda Leara, który jest autorem wielu przedstawień ptaków, w tym M. błękitnej.

Ara błękitna według Edwarda Leara

Historia odkryć[edytuj | edytuj kod]

A. leari została opisana pierwszy raz przez Karola Bonaparte w 1856 roku, jednak nie udało się ustalić obszaru występowania większej ilości tych papug. Publiczność pierwszy raz zobaczyła modroarę błękitną w 1950 w lokalnym brazylijskim zoo. Jednak dopiero w 1978 Helmut Sick odkrył dwa niewielkie obszary - w okolicy Toca Velha i Serra Branca - w stanie Bahia w Brazylii, gdzie występuje ara błękitna.

Wygląd[edytuj | edytuj kod]

Modroara błękitna jest w bardzo dużym stopniu podobna do ary hiacyntowej ale jest od niej mniejsza, a upierzenie ma bardziej matowe. A. leari osiąga do 75 cm długości i do 0,95 kg wagi. Skrzydła, ogon i całe ciało z wyjątkiem głowy są ciemno niebieskie. Natomiast sama głowa jest nieco jaśniejsza. Wokół oczu upierzenie jest żółtawe lub żółto-pomarańczowe. Po bokach przy dziobie modroara błękitna ma gołą jasnożółtą skórę, a sam dziób jest duży i czarny. Nogi u tego gatunku mają kolor ciemnoszary.

Środowisko[edytuj | edytuj kod]

Naturalnym środowiskiem występowania modroary błękitnej są tereny, na których występuje palma Licuri, ponieważ orzechy tej palmy są bardzo ważnym składnikiem diety A. leari. Palmy Licuri występują obecnie jednak tylko na szczątkowym terytorium (ok. 1,6%) swojego pierwotnego obszaru, stąd też zasięg występowania ary błękitnej jest bardzo mocno ograniczony. Drugim ważnym składnikiem środowiska dla tego gatunku jest obecność piaskowca, w którym papugi zakładają gniazda. Ponieważ piaskowiec jest skałą bardzo twardą, ary rozmiękczają ją śliną, a następnie wykonują dziobem małe szczeliny. Na końcu zaś nogami wyskrobują osłabioną skałę.

Zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Modroary błękitne łatwo i w interesujący sposób dostosowują się do otoczenia. Kiedy stado poszukuje nowych terenów lęgowych lub pożywienia, część samców dokonuje zwiadu na okolicznym terenie dla bezpieczeństwa całego stada. Jeśli zwiadowcy dostrzegą niebezpieczeństwo, natychmiast wydają sygnały ostrzegawcze dla stada, które słychać w promieniu kilku kilometrów. Ponadto ary błękitne potrafią osiągnąć w locie szybkość ponad 55 km/godz., co pozwala im skutecznie unikać zagrożenia.

Rozmnażanie[edytuj | edytuj kod]

Modroary błękitne osiągają dojrzałość płciową pomiędzy 2 a 4 rokiem życia, przy długości życia dochodzącej do 30 a nawet 50 lat. Samice składają 1-2 jaja rocznie w okresie godowym trwającym od grudnia do maja, ale nie wszystkie osobniki łączą się w pary.

Ochrona[edytuj | edytuj kod]

Piaskowce w stanie Bahia- tereny lęgowe ary błękitnej

Od lat 90. XX wieku gatunek był uznawany przez IUCN za krytycznie zagrożony wyginięciem, ponieważ populacja wynosiła jedynie ok. 140 osobników. Status ten utrzymał się - mimo znacznego wzrostu liczy ptaków - aż do 2008 roku. Dopiero w 2009 IUCN przyznała A. leari status gatunku zagrożonego, gdyż populacja zwiększyła się do ponad 960 w roku 2008[2].

Nadal jednak gatunek nie może być bezpieczny ponieważ zdarzają się niedobory orzechów Licuri, powodowane np. przez tratowanie młodych palm przez bydło, oraz wykorzystywanie piaskowca przez ludzi. Z tych powodów programem pomocy i ochrony arę błękitną wspierają liczne organizacje, m.in: Fundação Biodiversitas, SAVE Brasil, Loro Parque Fundación, Parrots International oraz Fundacja Lymington, które są nadzorowane przez Brazylijski Instytut Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Energii Odnawialnej (IBAMA). Rezultatem działań wymienionych organizacji jest, np. powołanie w 1993 Stacji Biologicznej Canudos, która chroni skały piaskowca w rejonie występowania papug.

Przypisy

  1. Anodorhynchus leari w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. 2,0 2,1 2,2 Anodorhynchus leari. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. Paweł Mielczarek, Włodzimierz Cichocki. Polskie nazewnictwo ptaków świata. „Notatki Ornitologiczne”. Tom 40. Zeszyt specjalny, s. 112, 1999. ISSN 0550-0842. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]