Aranes

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
aranés
Obszar Hiszpania (Katalonia
Liczba mówiących ok. 4,5 tys.[1]
Klasyfikacja genetyczna Języki indoeuropejskie
 Języki italskie
  Języki romańskie
   Zachodnioromańskie
    Język aranés
Pismo łacińskie
Status oficjalny
język urzędowy Katalonia w Hiszpanii
Regulowany przez Conselh General d'Aran
Kody języka
ISO 639-1 oc
ISO 639-2 oci
SIL oci
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
WiktionaryPl.svg
W Wikisłowniku: Słownik języka
Słownik {{{z języka}}}-polski, polsko- online

Aranés - odmiana języka oksytańskiego (dialekt gaskoński), używana w Val d'Aran. Na terenie całej Katalonii od roku 2006 posiada status języka oficjalnego[2], wraz z językiem katalońskim i hiszpańskim. W samej Val d'Aran aranés jest używany w szkolnictwie od roku 1984.

Wpływy języków iberyjskich[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na przynależność do Hiszpanii aranés podlega silnym wpływom języka hiszpańskiego i katalońskiego[3]. W ciągu kilkudziesięciu ostatnich lat przejął do swojego słownictwa wiele hispanizmów, takich jak actuar (vs. agir), empresa (vs. entrepresa), foment, impartir, increment (vs. aumentacion), laborau, matrícula (vs. inscripcion), oficina (vs. burèu) lub sollicitud.

Ortografia[edytuj | edytuj kod]

  • o, ó: wymawia się jak "u" : Arró.
  • ò: wymawia się jak otwarte "o" : Vilamòs.
  • u, ú: wymawia się jak niemieckie ü : Salardú. W dyftongach wymawiane jest jak "u" : mau.
  • è: wymawia się jak otwarte "e" Aubèrt.
  • lh: wymawia się jak miękkie "l" : Vielha.
  • nh: wymawia się jak "ń" : Unha.
  • sh, ish: wymawia się jak "sz" : peish.
  • th: wymawia się jak "t".
  • h: najczęściej jest nieme, niekiedy jako przydech : hum.
  • n: jest nieme w liczbie mnogiej wyrazów, zakończonych na "n" w liczbie pojedynczej : camins.

Tabela porównawcza[edytuj | edytuj kod]

FESTA
fête
festa
fiesta
festa
hèsta
LUNA
lune
luna
luna
lluna
lua
MELE
miel
miele
miel
mel
mèu
CASTELLUM
château
castello
castillo
castell
castèth
ILLA
elle
lei
ella
ella
era
RIDERE
rire
ridere
reír
riure
arrir
CAPRA
chèvre
capra
cabra
cabra
craba
Napisy w jezyku aranés w Bossòst (Val d'Aran)

Przypisy