Archelaos I (król Kapadocji)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Archelaos I
król Kapadocji
Okres panowania od 36 p.n.e.
do 17 n.e.
król Małej Armenii
Okres panowania od 20 p.n.e.
do 17 n.e.
Dane biograficzne
Urodziny  ?
Sisines
Śmierć 17
Rzym
Ojciec Archelaos II z Komany
Matka Glafira
Żona 1. ?,
2. Pytodoris Filometor
Dzieci z pierwszą żoną:
Archelaos II,
Glafira

Archelaos I Filopatris Ktistes Soter (gr. Αρχέλαος , Archélaos) (ur. ? w Sisines, zm. 17 n.e. w Rzymie) – ostatni król Kapadocji od 36 p.n.e., król Małej Armenii od 20 p.n.e. do swej śmierci.

Pochodzenie[edytuj | edytuj kod]

Archelaosa nazywano przed objęciem tronu, z powodu miejsca urodzenia, Sisinesem. Jego rodzicami byli arcykapłan bogini (Enyo-Ma) w Komanie Archelaos II oraz Glafira. Natomiast dziadkiem ze strony ojca Archelaos I, także arcykapłan w Komanie. Ten miał, jako drugą żonę Berenikę IV, królową Egiptu. Archelaos został zabity przez rzymskiego namiestnika Syrii Aulusa Gabiniusza, który przybył do Egiptu celem przywrócenia tronu Ptolemeuszowi XII Auletesowi, natomiast Berenika IV na rozkaz jej ojca Ptolemeusza. Archelaos I z Komany był synem Archelaosa, wodza króla Pontu Mitrydatesa VI Eupatora Dionizosa w jego I wojnie z Rzymem, a który potem przeszedł na stronę Rzymian.

Rządy w Kapadocji[edytuj | edytuj kod]

W r. 36 p.n.e. Marek Antoniusz, rzymski triumwir, po usunięciu Ariaratesa X Eusebesa Filadelfa z tronu Kapadocji mianował Archelaosa na jego miejsce. Zapewne wtedy poślubił nieznaną z imienia kobietę, prawdopodobnie siostrę Ariaratesa X, aby umocnić prawa do tronu. W r. 31 p.n.e. przed bitwą pod Akcjum Archelaos opuszczając swego protektora, przeszedł na stronę jego wroga, Oktawiana, późniejszego cesarza rzymskiego. August za ten czyn, udzielał mu poparcia w różnych planach politycznych. W r. 20 p.n.e., po śmierci Artawazdesa I, otrzymał od niego królestwo Małej Armenii. Tego samego roku otrzymał także Likaonię oraz Cylicję Trachejską. Wydzielono je z Galacji, która stała się prowincją rzymską w r. 25 p.n.e., po śmierci króla Amyntasa.

Ostatnie lata w Rzymie[edytuj | edytuj kod]

W r. 15 p.n.e. Archelaos w starym wieku przybył do Rzymu na rozkaz Tyberiusza, nowego cesarza. Ciążyły na nim zarzuty, o których nic nie wiemy. Niewykluczone, że cesarz żywił do niego dawny uraz, kiedy on ignorował go, gdy był wygnaniu na Rodos. Archelaos popierając Gajusza Cezara, sukcesora Augusta, popełnił błąd. Niedługo potem zmarł w mieście Rzymie, nie wiadomo w jaki sposób, czy śmiercią naturalną z powodu wieku, czy w wyniku samobójstwa. Cesarz Tyberiusz, po jego śmierci, dokonał aneksji Kapadocji, dając jej prokuratora. Synowi zmarłemu Archelaosowi II dał Cylicję Trachejską oraz Derbeę i Larandę.

Małżeństwa i potomstwo[edytuj | edytuj kod]

Archelaos I z pierwszego małżeństwa (jej imię jest nieznane, zapewne córka króla Kapadocji Ariobarzanesa II Filopatora) miał dwoje dzieci (syn i córka):

Po r. 8 p.n.e. Archelaos poślubił królową Pontu Pytodoris Filometor, wdowę po królu Pontu i Bosporu Marku Antoniuszu Polemonie I Eusebesie Soterze. Stał się ojczymem dla jej trzech dzieci z pierwszego małżeństwa. Pytodoris pozostała z mężem w Kapadocji, aż do jego śmierci. Ich małżeństwo było bezdzietne. Po jego śmierci wróciła z rodziną do Pontu.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Sartre M., Wschód rzymski. Prowincje i społeczeństwa prowincjonalne we wschodniej części basenu Morza Śródziemnego w okresie od Augusta do Sewerów (31 r. p.n.e.-235 r. n.e.), tłum. S. Rościcki, Ossolineum, Wrocław 1997, s. 17, 31-32, 40-41, ISBN 83-04-04386-6.


Poprzednik
Ariarates X Eusebes Filadelf
król Kapadocji
52-42 p.n.e.
Następca
rzymska prowincja Kapadocji
Poprzednik
Artawazdes (I) z Medii Atropatene
król Małej Armenii
20 p.n.e.-17 n.e.
Następca
bezpośrednie rządy Rzymu 17-38, potem Kotysa (IX)