Archer

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy niszczyciela czołgów. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Archer
Niszczyciel czołgów Archer
Niszczyciel czołgów Archer
Dane podstawowe
Państwo  Wielka Brytania
Producent Vickers
Typ pojazdu niszczyciel czołgów
Trakcja gąsienicowa
Załoga 4 ludzi
Historia
Prototypy 1943
Produkcja 1944 - 1945
Wycofanie 1956
Egzemplarze 655 szt.
Dane techniczne
Silnik 6-cylindrowy silnik wysokoprężny General Motors 6046 Model 6-71M o mocy 192-195 KM przy 1900 obr/min
Poj. zb. paliwa 227 l
Pancerz stalowy, 10-20 mm
Długość 6,68 m (całkowita)
6,54 m (kadłuba)
Szerokość 2,76 m
Wysokość 2,25 m
Prześwit 0,40 m
Masa 16,3 t
Moc jedn. 11,8 K</t
Nacisk jedn. 0,72 kg/cm²
Osiągi
Prędkość 32 km/h (droga)
16 km/h (teren)
Zasięg 225 km (droga)
120 km (teren)
Pokonywanie przeszkód
Brody (głęb.) 0,9 m
Rowy (szer.) 2,35 m
Ściany (wys.) 0,85 m
Kąt podjazdu 32°
Dane operacyjne
Uzbrojenie
1 x armata QFSA Mk II kalibru 76,2 mm (52 nab.)[a]
1 x rkm Bren kalibru 7,7 mm (720 nab.)
1 x moździerz 2" (tylko niektóre wozy)
Wyposażenie
1 x radiostacja No 18
1 x telefon polowy CSL/126/14
Użytkownicy
British Army, Canadian Army, Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie (PSZ), armia Egiptu
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Archer (ang. "łucznik") - niszczyciel czołgów (przeciwpancerne działo samobieżne) konstrukcji brytyjskiej z okresu II wojny światowej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pojazd powstał w oparciu o znakomitą armatę 17-funtową. Początkowo planowaną użyć ją w czołgu Mk VI Crusader, okazało się jednak, że jego przedział bojowy jest zbyt ciasny, a pancerz uznano za niewystarczający. Większe nadzieje rokował w tym względzie czołg piechoty Valentine. Konstrukcję działa samobieżnego zlecono, w lipcu 1942, firmie Vickers, była ona bowiem producentem wybranego czołgu. W marcu 1943, prototypy nowego wozu dostarczono do Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Pojazdów Bojowych w Cherstey. Próby prowadzono też na poligonach artyleryjskich w Shoeburyness i Larkhill. Nowy pojazd miał prostą, ale i niekonwencjonalną konstrukcję. Armata została skierowana w kierunku przeciwnym do kierunku jazdy. Kadłub czołgu został nieznacznie wydłużony. Wykorzystano także podzespoły skonstruowane dla następców Valentine'a - czołgów Valiant i Vanguard, które nie zostały jednak przyjęte do uzbrojenia. Ministerstwo Zaopatrzenia zamówiło wstępnie 800 pojazdów. Pierwsze seryjne wozy opuściły fabrykę Vickersa w Newcastle w marcu 1944. Do początku 1945, wyprodukowano ich 655. Dalszą produkcję wstrzymano.

Służba[edytuj | edytuj kod]

Działa typu "Archer" rozpoczęły aktywną służbę w październiku 1944. Służyły na froncie zachodnim i w czasie kampanii we Włoszech. Wchodziły w skład dywizyjnych lub samodzielnych pułków artylerii przeciwpancernej. Trafiały tam w zamian lub jako uzupełnienie dział M10 Wolverine. Nie był to sprzęt lubiany przez załogi. Krytykowano go za zbyt cienki pancerz, a także niewygodę obsługi (podczas strzelania kierowca musiał opuszczać wóz, aby uniknąć zmiażdżenia przez cofający się zamek działa). Chętnie udostępniano je więc sojusznikom np. armii kanadyjskiej. Na podobnej zasadzie kilka dział "Archer", pod koniec 1944, trafiło na uzbrojenie Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, do 7 Pułku Artylerii Przeciwpancernej II Korpusu Polskiego walczącego na froncie włoskim.

Nietypowy układ z działem skierowanym do tyłu miał jednak swoje zalety. Pojazd był idealny do atakowania z zasadzki, gdyż jego niska sylwetka umożliwiała łatwe jego ukrycie, a dzięki temu, że przód pojazdu był skierowany w kierunku przeciwnym do kierunku prowadzenia ognia (innymi słowy, tyłem do przeciwnika) można było bardzo szybko opuścić stanowisko bojowe, bez obracania pojazdu lub używania biegu wstecznego.

Po wojnie, ze względu na dużą skuteczność armaty do której opracowano nowe typy amunicji, działa pozostawały w uzbrojeniu do początku lat 50. Później wycofane z jednostek brytyjskich działa zakupił Egipt. Zostały one użyte bojowo w wojnie z koalicją brytyjsko-francusko-izraelską w czerwcu 1956. Spośród 44 znajdujących się wtedy jeszcze w uzbrojeniu Archerów, 40 zostało zniszczonych w walce.

Uwagi

  1. Niektóre źródła podają 39 naboi

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]