Archidiecezja poznańska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Archidiecezja poznańska
Archikatedra św. Piotra i Pawła w Poznaniu
Archikatedra św. Piotra i Pawła w Poznaniu
Państwo  Polska
Siedziba Poznań
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Metropolia poznańska
Katedra diecezjalna Archikatedra w Poznaniu
Biskup diecezjalny Stanisław Gądecki
(metropolita poznański)
Biskup pomocniczy Grzegorz Balcerek
Damian Bryl
Biskup senior Juliusz Paetz
Zdzisław Fortuniak
Dane statystyczne
Liczba wiernych 1 445 500
Liczba kapłanów 995
Liczba dekanatów 42
Liczba parafii 399 (w nich kościoły – 477)
Powierzchnia 9000 km²
Położenie na mapie Poznania
Mapa lokalizacyjna Poznania
Kuria Archidiecezji poznańskiej
Kuria Archidiecezji poznańskiej
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kuria Archidiecezji poznańskiej
Kuria Archidiecezji poznańskiej
Ziemia 52°24′40,0320″N 16°56′54,1320″E/52,411120 16,948370
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Archidiecezja poznańska – jedna z czternastu archidiecezji Kościoła katolickiego w Polsce obrządku łacińskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Diecezja poznańska jest historycznie pierwszą diecezją na ziemiach polskich, ustanowioną w 968 roku (dwa lata po chrzcie Mieszka I) jako biskupstwo misyjne podległe bezpośrednio jurysdykcji Stolicy Apostolskiej. Wraz z założeniem stolicy biskupiej rozpoczęła się budowa kościoła katedralnego na terenie podgrodzia poznańskiego grodu (obecnie Ostrów Tumski w Poznaniu). Pierwszym biskupem został Jordan, mianowany przez papieża Jana XII, który zapoczątkował historię polskiej hierarchii kościelnej. Diecezja początkowo nie została włączona do metropolii gnieźnieńskiej utworzonej w 1000, a dopiero po jej przywróceniu w 1076 za panowania Bolesława Śmiałego (wg innych źródeł diecezję przyłączono w I poł. XII wieku). Z chwilą podziału terytorium Polski na biskupstwa diecezja poznańska obejmowała większość Wielkopolski, a także część Mazowsza, gdzie utworzono przed 1252 archidiakonat czerski z kolegiatą w Czersku, od 1406 warszawski (kolegiata przeniesiona w 1399). Możliwe, że archidiakonat mazowiecki powołano już w 1076 i miał początkowo kolegiatę w Grójcu. Na skutek rozbiorów Polski zmieniły się granice biskupstwa poznańskiego (mazowiecką część wraz z Warszawą odłączono od Poznania i w 1798 otrzymała własne biskupstwo). W roku 1821 podniesiono dotychczasowe biskupstwo do rangi archidiecezji i metropolii oraz połączono unią personalną aeque principaliter z metropolią gnieźnieńską do 1946. W latach 1946 - 1991 nie przynależała do żadnej metropolii. Na skutek reformy administracyjnej Kościoła katolickiego w Polsce w 1991 roku archidiecezja poznańska utraciła kilkadziesiąt parafii z terenu południowej Wielkopolski na rzecz nowo utworzonej diecezji kaliskiej. Równocześnie utworzono metropolię poznańską w skład której wchodzi również diecezja kaliska. Ostatnia zmiana granic nastąpiła w 2004 roku, w ramach której oddano część północno-wschodniego (m.in. Ujście, Chodzież, Rogoźno, Skoki) i wschodniego (m.in. Murowana Goślina, Nekla) obszaru na rzecz archidiecezji gnieźnieńskiej.

W ciągu ponad tysiąca lat istnienia biskupstwa posługiwało nim wielu wybitnych duchownych, jak biskupi Unger i Jan Lubrański, arcybiskupi Leon Michał Przyłuski, Walenty Dymek, Antoni Baraniak i Jerzy Stroba oraz kardynałowie hr. Mieczysław Ledóchowski – Halka, Edmund Dalbor i August Hlond.

Wśród świętych i błogosławionych pochodzących lub żyjących na terenie archidiecezji są:

a także św. Faustyna Kowalska, św. Jan z Dukli, bł. Rafał Chyliński

Archidiecezję dwukrotnie (1983,1997) jako papież odwiedził św. Jan Paweł II.

Biskupi[edytuj | edytuj kod]

Instytucje archidiecezjalne[edytuj | edytuj kod]

  • Kuria metropolitalna (ul. Ostrów Tumski 2)
  • Metropolitalny Sąd Duchowny (ul. Ostrów Tumski 5)
  • Arcybiskupie Seminarium Duchowne (ul. Wieżowa 2-4)
  • Wydział Teologiczny UAM w Poznaniu (ul. Wieżowa 2-4)
  • Caritas Archidiecezji Poznańskiej (Rynek Wildecki 4a)
  • Muzeum Archidiecezjalne (ul. Jana Lubrańskiego 1)
  • Archiwum Archidiecezjalne (ul. ks. Ignacego Posadzego 2)
  • Dom Księży Emerytów (ul. Sędziwoja 46)
  • "Emaus" Katolickie Radio Poznań (ul. Zielona 2)

Główne świątynie[edytuj | edytuj kod]

Kapituły[edytuj | edytuj kod]

Patroni[edytuj | edytuj kod]

Zgromadzenia zakonne[edytuj | edytuj kod]

  • Męskie – 18 (domy zakonne – 34)
  • Żeńskie – 36 (domy zakonne – 104)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]