Architektura barokowa na Ukrainie
Architektura barokowa na Ukrainie – architektura powstała w wyniku ścierania się wpływów wschodnich i zachodnich na przełomie XVII i XVIII wieku na obszarze historycznej Ukrainy, w wyniku czego wytworzyła się specyficzna odmiana baroku, zwana kozackim barokiem.
W przeciwieństwie do barokowej dekoracyjnej sztuki zachodnioeuropejskiej, barok kozacki charakteryzował się stylem bardziej konstruktywistycznym, z wykorzystaniem umiarkowanych i spokojnych form dekoracyjnych.
Styl baroku kozackiego na Ukrainie reprezentują m.in.:
- Ławra Pieczerska w Kijowie, a także tamtejszy barokowy ikonostas,
- cerkiew św. Andrzeja w Kijowie,
- ikonostas z Monasteru św. Michała Archanioła o Złotych Kopułach w Kijowie,
- Brama Zborowska na terenie Soboru Mądrości Bożej w Kijowie (1746),
- tzw. Dom Mazepy (jedna z dwóch istniejących do dzisiaj siedzib głównych pułków kozackich) w Czernihowie (XVII w.),
- prawosławna cerkiew fundacji kozackiego hetmana Daniela Apostoła (1732-1734) w Wielkich Soroczyńcach,
- barokowy kościół Św. Mikołaja w miejscowości Putywl (1735-1737),
- fontanna Samsona w Kijowie.
Barok kozacki rozprzestrzeniał się także na inne regiony Rzeczypospolitej. Jego widoczne ślady zachowały się także m.in. na:
- Wołyniu: w cerkwi imienia prawosławnego senatora I Rzeczypospolitej Adama Kisiela w Niskieniczach koło Włodzimierza Wołyńskiego,
- zachodnim Podolu: pałace w Zbarażu i Brzeżanach,
Z elementów zdobniczych wyposażenia wnętrza:
- ikonostas bohorodczański (początkowo znajdował się w monasterze Podwyższenia Krzyża Pańskiego w Maniawie, następnie w cerkwi w Bohorodczanach, a obecnie w Muzeum Narodowym we Lwowie)
Główni przedstawiciele baroku kozackiego to Iwan Hryhorowicz-Barski, Stepan Kownir, A. Mełenśkyj, W. Jarosławśkyj, Bartolomeo Rastrelli[potrzebne źródło].
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Literatura
- Енциклопедія українознавства, Lwów 1993, t. 1, s. 71-72