Arcybiskup

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Przekierowanie Na tę stronę wskazuje przekierowanie z „Abp”. Zobacz też: ABP.
Herb arcybiskupa metropolity (wersja z paliuszem, na taśmie pod tarczą znajduje się dewiza)
sutanna biskupa oraz arcybiskupa
strój chórowy biskupa oraz arcybiskupa

Arcybiskup (gr. αρχή, arché - pierwszeństwo, gr. επίσκοπος, epískopos - nadzorca, biskup) – tytuł honorowy lub urząd nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezja), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa ("ad personam").

Pierwotnie arcybiskup był biskupem ważnego miasta, regionu, sprawując często pieczę duszpasterską nad całym krajem. Miał prawo przewodniczyć synodom podległych sobie biskupów, korygować ich prace, prowadzić wybory lub mianować i wyświęcać nowych biskupów w prowincji. W historii utworzyła się w ten sposób instytucja arcybiskupa metropolity.

Metropolitą prowincji rzymskiej jest papież.

Inne Kościoły[edytuj | edytuj kod]

Oprócz Kościoła rzymskokatolickiego arcybiskupi istnieją także w Kościołach prawosławnym, luterańskim Szwecji, anglikańskim czy w Kościele starokatolickim Holandii.

W Kościołach Wschodnich metropolici mają znacznie więcej władzy: wpływ na wybór biskupów, tworzenie diecezji i inne, zachowują więc część pierwotnej struktury metropolitalnej (zob. arcybiskup większy).

Godności arcybiskupie[edytuj | edytuj kod]

Polscy arcybiskupi[edytuj | edytuj kod]

Arcybiskupi katoliccy[edytuj | edytuj kod]

  1. Mirosław Adamczyk – tytularny Otriculum, nuncjusz apostolski
  2. Janusz Bolonek – tytularny Madaurus, nuncjusz apostolski
  3. Stanisław Budzik – metropolita lubelski
  4. Wacław Depo – metropolita częstochowski
  5. Andrzej Dzięga – metropolita szczecińsko-kamieński
  6. Stanisław Dziwisz – metropolita krakowski, kardynał
  7. Stanisław Gądecki – metropolita poznański, przewodniczący KEP
  8. Sławoj Leszek Głódź – metropolita gdański
  9. Tadeusz Gocłowski – senior gdański
  10. Marian Gołębiewski – senior wrocławski
  11. Józef Górzyński – koadiutor warmiński
  12. Zenon Grocholewski – prefekt Kongregacji ds. Edukacji Katolickiej, kardynał
  13. Henryk Gulbinowicz – senior wrocławski, kardynał
  14. Henryk Hoser – "ad personam", ordynariusz warszawsko-praski
  15. Juliusz Janusz – tytularny Caprulae, nuncjusz apostolski
  16. Marek Jędraszewski – metropolita łódzki, wiceprzewodniczący KEP
  17. Józef Kowalczyk – senior gnieźnieński, prymas senior
  18. Konrad Krajewski - tytularny Beneventu, jałmużnik papieski
  19. Józef Kupny - metropolita wrocławski
  20. Jan Paweł Lenga – "ad personam" senior karagandyjski
  21. Franciszek Macharski – senior krakowski, kardynał
  22. Jan Martyniak – metropolita przemysko-warszawski
  23. Józef Michalik – metropolita przemyski
  24. Henryk Muszyński – senior gnieźnieński, prymas senior
  25. Alfons Nossol – "ad personam" senior opolski
  26. Henryk Józef Nowacki – tytularny Blery, nuncjusz apostolski
  27. Edward Nowak – tytularny Luni, sekretarz senior Kongregacji ds. Świętych
  28. Stanisław Nowak – senior częstochowski
  29. Kazimierz Nycz – metropolita warszawski, kardynał
  30. Edward Ozorowski – metropolita białostocki
  31. Juliusz Paetz – senior poznański
  32. Jan Pawłowski – tytularny Sejn, nuncjusz apostolski
  33. Edmund Piszcz – senior warmiński
  34. Wojciech Polak – metropolita gnieźnieński, prymas Polski
  35. Bolesław Pylak – senior lubelski
  36. Stanisław Ryłko – przewodniczący Papieskiej Rady ds. Świeckich, kardynał
  37. Wiktor Skworc – metropolita katowicki
  38. Marek Solczyński – tytularny Cezarei Mauretańskiej, nuncjusz apostolski
  39. Stanisław Szymecki – senior białostocki
  40. Szczepan Wesoły – tytularny Dragonary
  41. Stanisław Wielgus – tytularny Viminacium
  42. Marek Zalewski – tytularny Africa, nuncjusz apostolski
  43. Wojciech Załuski – tytularny Diocleziany, nuncjusz apostolski
  44. Wojciech Ziemba – metropolita warmiński
  45. Damian Zimoń – senior katowicki
  46. Zygmunt Zimowski – "ad personam", przewodniczący Papieskiej Rady ds. Duszpasterstwa Służby Zdrowia
  47. Władysław Ziółek – senior łódzki

Arcybiskupi prawosławni[edytuj | edytuj kod]

  1. Abel (Popławski) – ordynariusz lubelsko-chełmski
  2. Adam (Dubec) – ordynariusz przemysko-nowosądecki
  3. Jakub (Kostiuczuk) – ordynariusz białostocko-gdański
  4. Jeremiasz (Anchimiuk) – ordynariusz wrocławsko-szczeciński
  5. Sawa (Hrycuniak) – metropolita warszawski i całej Polski
  6. Szymon (Romańczuk) – ordynariusz łódzko-poznański

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]