Arcybiskup

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Disambig.svg Na tę stronę wskazuje przekierowanie z „Abp”. Zobacz też: ABP.
Tarcza herbowa katolickiego arcybiskupa metropolity (wersja z paliuszem)

Arcybiskup (gr. αρχή, arché - pierwszeństwo, gr. επίσκοπος, epískopos - nadzorca, biskup) – tytuł honorowy lub urząd nadawany biskupom ważniejszych diecezji (archidiecezja), a także jako wyróżnienie samej osoby biskupa ("ad personam").

Pierwotnie arcybiskup był biskupem ważnego miasta, regionu, sprawując często pieczę duszpasterską nad całym krajem. Miał prawo przewodniczyć synodom podległych sobie biskupów, korygować ich prace, prowadzić wybory lub mianować i wyświęcać nowych biskupów w prowincji. W historii utworzyła się w ten sposób instytucja arcybiskupa metropolity.

Metropolitą prowincji rzymskiej jest papież.

Spis treści

[edytuj] Inne Kościoły

Oprócz Kościoła rzymskokatolickiego arcybiskupi istnieją także w Kościołach prawosławnym, luterańskim Szwecji, anglikańskim czy w Kościele starokatolickim Holandii.

W Kościołach Wschodnich metropolici mają znacznie więcej władzy: wpływ na wybór biskupów, tworzenie diecezji i inne, zachowują więc część pierwotnej struktury metropolitalnej (zob. arcybiskup większy).

[edytuj] Godności arcybiskupie

[edytuj] Polscy arcybiskupi

[edytuj] Arcybiskupi katoliccy

  1. Janusz Bolonek - arcybiskup tytularny Madaurus, nuncjusz apostolski
  2. Stanisław Budzik - arcybiskup metropolita lubelski
  3. Wacław Depo - arcybiskup metropolita częstochowski
  4. Andrzej Dzięga – arcybiskup metropolita szczecińsko-kamieński
  5. Stanisław Dziwisz - arcybiskup metropolita krakowski (kardynał)
  6. Stanisław Gądecki – arcybiskup metropolita poznański, wiceprzewodniczący KEP
  7. Józef Glemp - arcybiskup senior warszawski (kardynał; prymas senior)
  8. Sławoj Leszek Głódź – arcybiskup metropolita gdański
  9. Tadeusz Gocłowski – arcybiskup senior gdański
  10. Marian Gołębiewski – arcybiskup metropolita wrocławski
  11. Zenon Grocholewski - prefekt Kongregacji ds. Wychowania Katolickiego (kardynał)
  12. Henryk Gulbinowicz - arcybiskup senior wrocławski (kardynał)
  13. Henryk Hoser - arcybiskup (ad personam) ordynariusz warszawsko-praski
  14. Juliusz Janusz - arcybiskup tytularny Caprulae, nuncjusz apostolski
  15. Józef Kowalczyk – arcybiskup metropolita gnieźnieński, Prymas Polski
  16. Jan Paweł Lenga - emerytowany biskup Karagandy, arcybiskup ad personam
  17. Franciszek Macharski - arcybiskup senior krakowski (kardynał)
  18. Jan Martyniak – arcybiskup metropolita przemysko-warszawski (archieparchia)
  19. Józef Michalik – arcybiskup metropolita przemyski, przewodniczący KEP
  20. Henryk Muszyński – arcybiskup senior gnieźnieński; prymas senior
  21. Stanisław Nagy - arcybiskup tytularny Hólaru (kardynał)
  22. Alfons Nossol – arcybiskup (ad personam) senior opolski
  23. Henryk Józef Nowacki - arcybiskup tytularny Blery, nuncjusz apostolski
  24. Edward Nowak - arcybiskup tytularny Luni
  25. Stanisław Nowak – arcybiskup senior częstochowski
  26. Kazimierz Nycz – arcybiskup metropolita warszawski (kardynał)
  27. Edward Ozorowski – arcybiskup metropolita białostocki
  28. Juliusz Paetz – arcybiskup senior poznański
  29. Jan Romeo Pawłowski - arcybiskup tytularny sejneński, nuncjusz apostolski
  30. Edmund Michał Piszcz – arcybiskup senior warmiński
  31. Bolesław Pylak – arcybiskup senior lubelski
  32. Stanisław Ryłko - Przewodniczący Papieskiej Rady ds. Świeckich (kardynał)
  33. Wiktor Skworc - arcybiskup metropolita katowicki
  34. Marek Solczyński - arcybiskup tytularny Caesarea in Mauretania, nuncjusz apostolski
  35. Stanisław Szymecki – arcybiskup senior białostocki
  36. Ignacy Tokarczuk – arcybiskup senior przemyski
  37. Józef Wesołowski - arcybiskup tytularny Slebte, nuncjusz apostolski
  38. Szczepan Wesoły – arcybiskup tytularny Dragona
  39. Stanisław Wojciech Wielgus – arcybiskup senior warszawski
  40. Wojciech Ziemba – arcybiskup metropolita warmiński
  41. Damian Zimoń – arcybiskup senior katowicki
  42. Zygmunt Zimowski – arcybiskup ad personam, Przewodniczący Papieskiej Rady ds. Duszpasterstwa Służby Zdrowia
  43. Władysław Ziółek – arcybiskup metropolita łódzki

[edytuj] Arcybiskupi prawosławni

  1. Sawa (Hrycuniak) - metropolita warszawski i całej Polski
  2. Szymon (Romańczuk) - arcybiskup łódzki i poznański
  3. Adam (Dubec) - arcybiskup przemyski i nowosądecki
  4. Jeremiasz (Anchimiuk) - arcybiskup wrocławski i szczeciński
  5. Abel (Popławski) - arcybiskup lubelski i chełmski
  6. Jakub (Kostiuczuk) - arcybiskup białostocki i gdański
  7. Jerzy (Pańkowski) - prawosławny ordynariusz Wojska Polskiego


[edytuj] Zobacz też

Wikisłownik
Zobacz hasło arcybiskup w Wikisłowniku
Osobiste
Przestrzenie nazw
Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Drukuj lub eksportuj
Narzędzia
W innych językach