Arcydzieła Ustnego i Niematerialnego Dziedzictwa Ludzkości

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Arcydzieła Ustnego i Niematerialnego Dziedzictwa Ludzkości (ang.: Masterpieces of the Oral and Intangible Heritage of Humanity) – proklamacje ogłaszane przez UNESCO w latach 2001–2005 w celu wyróżnienia na arenie światowej wybranych zjawisk z zakresu dziedzictwa niematerialnego i związanych z nim przestrzeni kulturowych.

W latach 2001–2005 ogłoszone zostały trzy Proklamacje (2001, 2003, 2005), w ramach których wyróżniono łącznie 90 zjawisk. Program ten nie jest przez UNESCO kontynuowany ze względu na wejście w życie 20 kwietnia 2006 roku Konwencji UNESCO w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego (ang. Convention for the Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage) z 2003 r. Artykuł 31 pkt. 3 Konwencji stwierdza, że "nie przewiduje się kolejnych Proklamacji po wejściu w życie niniejszej Konwencji"[1]. 90 zjawisk, które przed uchwaleniem Konwencji zostały proklamowane Arcydziełami Ustnego i Niematerialnego Dziedzictwa Ludzkości, na mocy Art. 31 pkt. 1. Konwencji zostało wpisanych na Listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości, tworzoną na mocy tej Konwencji.

Konwencja w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego odnosi się do współcześnie praktykowanych zjawisk kulturowych przekazywanych z pokolenia na pokolenie. Zaliczają się do nich:

  • tradycje i przekazy ustne, w tym język jako nośnik niematerialnego dziedzictwa kulturowego
  • sztuki widowiskowe i tradycje muzyczne
  • zwyczaje, obyczaje i obchody świąteczne
  • wiedza o przyrodzie i wszechświecie oraz związane z nią praktyki
  • umiejętności związane z tradycyjnym rzemiosłem[2]

W ramach Konwencji prowadzone są trzy odrębne listy:

Celem List jest promocja dziedzictwa niematerialnego i zwracanie uwagi na konieczność jego ochrony. Zadaniem Rejestru najlepszych praktyk jest dzielenie się doświadczeniem i ukazywanie możliwości ochrony dziedzictwa niematerialnego.

Tryb wpisywania zjawisk (tzw. "elementów") na Listy i do Rejestru jest zbliżony do procedury przyjętej dla Listy Światowego Dziedzictwa prowadzonej na mocy Konwencji UNESCO z 1972 r. O wpisie na listę decyduje Międzyrządowy Komitet ds. ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego wybierany przez przedstawicieli rządów krajów, które podpisały Konwencję. Wnioski o wpis mogą być kierowane do Komitetu przez rządy krajów – Państw-Stron Konwencji. Większość rządów krajów działających w ramach konwencji scedowała to uprawnienie na odpowiednie instytucje krajowe[3].

Arcydzieła Ustnego i Niematerialnego Dziedzictwa Ludzkości (2001–2005)[edytuj | edytuj kod]

Poniższa lista przedstawia według krajów 90 Arcydzieł Ustnego i Niematerialnego Dziedzictwa Ludzkości proklamowanych w latach 2001–2005, wpisanych w 2008 roku na Listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości[4][5].

Europa[edytuj | edytuj kod]

Albania (1)[edytuj | edytuj kod]

A traditional male folk group from Skrapar.JPG Albański ludowy śpiew izopolifoniczny[6] 2005

Belgia (2)[edytuj | edytuj kod]

0 Binche - Les Gilles le jour du mardi gras (1).JPG Karnawał w Binche[7] 2003
GoliathGadre.jpg Pochód olbrzymów i smoków w Belgii i Francji – wpis wraz z Francją[8] 2005

Bułgaria (1)[edytuj | edytuj kod]

Bistritsa Babi – archaiczna polifonia, tańce i praktyki rytualne z regionu Szopłuk (bułg. Шоплук)[9] 2005

Czechy (1)[edytuj | edytuj kod]

Slovácko Verbuňk – taniec rekrutów regionu Slovácko[10] 2005

Estonia (2)[edytuj | edytuj kod]

Przestrzeń kulturowa Kihnu[11] 2005 2003
Festiwal pieśni i tańca Bałtyku – wpis wraz z Litwą i Łotwą[12] 2003

Francja (1)[edytuj | edytuj kod]

Le cheval Bayard.jpg Pochód olbrzymów i smoków w Belgii i Francji – wpis wraz z Belgią[13] 2005

Hiszpania (2)[edytuj | edytuj kod]

Misterio de Elche.jpg Misterium w Elche[14] 2001
Guita Patum Infantil (Berga, Catalunya).jpg Patum w Berga[15] 2005

Litwa (2)[edytuj | edytuj kod]

1990 06 16Kryžiųkalne35.jpg Sztuka rzeźbienia krzyży i ich symbolika – wpis wraz z Łotwą[16] 2001
Festiwal pieśni i tańca Bałtyku – wpis wraz z Estonią i Łotwą[17] 2003

Łotwa (1)[edytuj | edytuj kod]

Sztuka rzeźbienia krzyży i ich symbolika – wpis wraz z Litwą[18] 2001
Festiwal pieśni i tańca Bałtyku – wpis wraz z Estonią i Litwą[19] 2003

Rumunia (1)[edytuj | edytuj kod]

Căluşari Cristian, Sibiu.jpg Tradycja Căluş[20] 2005

Rosja (2)[edytuj | edytuj kod]

Дом семейских в Новой Бряни.jpg Przestrzeń kulturowa i kulturowy przekaz ustny starowierców Siemiejców[21] 2001
Oloncho – jakucki epos heroiczny[22] 2005

Słowacja (1)[edytuj | edytuj kod]

Fujaro ludado tuta bildo.jpg Fujara i muzyka na ten instrument[23] 2005

Włochy (2)[edytuj | edytuj kod]

Alcamo-Pupi-bjs2007-01.jpg Opera dei Pupi – Sycylijski Teatr Lalek[24] 2005
"Pieśń Tenorów": wyraz sardyńskiej kultury pasterskiej[25] 2005

Azja[edytuj | edytuj kod]

Armenia (1)[edytuj | edytuj kod]

Duduk (landscape).jpg Muzyka na duduk[26] 2005

Azerbejdżan (1)[edytuj | edytuj kod]

Ansemble of Kechachi ogly Muhammed.jpg Azerbejdżański mugam[27] 2003

Bangladesz (1)[edytuj | edytuj kod]

394 baul-singers-sml.jpg Pieśni Baulów[28] 2005

Bhutan (1)[edytuj | edytuj kod]

Drametse Ngachan: Taniec masek z bębnami[29] 2005

Chiny (4)[edytuj | edytuj kod]

Pekinguniversitykunqu5.jpg Opera Kunqu[30] 2001
Lian Zhu Shi (landscape version).jpg Sztuka muzyki guqin[31] 2003
Sztuka Ujgur Muqam w regionie Xinjiang[32] 2005
Urtiin Duu: tradycyjna długa pieśń – wpis wraz z Mongolią[33] 2005

Filipiny (2)[edytuj | edytuj kod]

Śpiewy Hudhud z Ifugao[34] 2001
Epos Darangen ludu Maranao w regionie Jeziora Lanao[35] 2005

Gruzja (1)[edytuj | edytuj kod]

Gruziński śpiew polifoniczny[36] 2001

Indie (3)[edytuj | edytuj kod]

Mani Madhava Chakyar as Ravana.jpg Kudijattam: teatr sanskrytu[37] 2001
Tradycja recytacji wedyjskiej[38] 2003
Ramlila Dasratha.jpg Ramlila: Tradycyjny spektakl Ramajana[39] 2005

Indonezja (2)[edytuj | edytuj kod]

Wayang golek SF Asian Art Museum.JPG Teatr lalek Wajang[40] 2003
Kris bali (landscape version).jpg Indonezyjski Kris[41] 2005

Japonia (3)[edytuj | edytuj kod]

Noh3.jpg Teatr Nōgaku[42] 2001
Osonowiki.jpg Teatr lalek ningyō jōruri bunraku[43] 2003
Scene of a kabuki performance.JPG Teatr Kabuki[44] 2005

Kambodża (2)[edytuj | edytuj kod]

Balet Królewski Kambodży[45] 2003
Nang Talung puppet.jpg Sbek Thom – teatr cieni Khmerów[46] 2005

Kirgistan (1)[edytuj | edytuj kod]

Sztuka akynów, kirgiskich opowiadaczy eposów[47] 2003

Korea Południowa (3)[edytuj | edytuj kod]

Królewski rodowy obrzęd i muzyka rytualna w świątyni Jongmyo[48] 2003
Korea-Busan 3405-06 Pansori.JPG Epickie pieśni pansori[49] 2003
Korea-Andong-Dano Festival-Swinging-04.jpg Festiwal "Gangneung Danoje"[50] 2005

Malezja (1)[edytuj | edytuj kod]

Teatr Mak yong[51] 2005

Mongolia (2)[edytuj | edytuj kod]

Mongolian Musician.jpg Tradycyjna muzyka morin chuur[52] 2003
Urtiin Duu: tradycyjna długa pieśń – wpis wraz z Chinami[53] 2005

Turcja (2)[edytuj | edytuj kod]

Meddah story teller.png Sztuka Meddah – publiczni opowiadacze historii[54] 2003
Whirling Dervishes, Konya, Turkey, RMO.jpg Ceremonia Mewlewi Sema – Taniec Derwiszów[55] 2005

Tadżykistan (1)[edytuj | edytuj kod]

Muzyka Szaszmakom – wpis wraz z Uzbekistanem[56] 2003

Uzbekistan (2)[edytuj | edytuj kod]

Muzyka Szaszmakom – wpis wraz z Tadżykistanem[57] 2003
Przestrzeń kulturowa regionu Bojsun[58] 2003

Wietnam (2)[edytuj | edytuj kod]

Wietnamska muzyka dworska Nhã nhạc[59] 2003
Tay Nguyen gongs.JPG Przestrzeń kulturowa gongów[60] 2005

Kraje Arabskie[edytuj | edytuj kod]

Algieria (1)[edytuj | edytuj kod]

Ahellil z regionu Gouara[61] 2005

Egipt (1)[edytuj | edytuj kod]

Epos Al-Sirah Al-Hilaliyyah[62] 2003

Irak (1)[edytuj | edytuj kod]

Irackie maqam[63] 2003

Jemen (1)[edytuj | edytuj kod]

Pieśni z Sany[64] 2003

Jordania (1)[edytuj | edytuj kod]

Bedouinnasserwadirum.jpg Przestrzeń kulturowa plemion beduińskich w Petrze i Wadi Rum[65] 2005

Maroko (2)[edytuj | edytuj kod]

Maroc Marrakech Jemaa-el-Fna Luc Viatour.JPG Przestrzeń kulturowa Placu Dżamaa al-Fna[66] 2001
Муссем (фольклорный фестиваль) в Тан-Тане (Марокко).jpg Festiwal moussem z okolic Tantan[67] 2005

Palestyna (1)[edytuj | edytuj kod]

Palestyńskie "Hikaye"[68] 2005

Afryka Subsaharyjska[edytuj | edytuj kod]

Benin (1)[edytuj | edytuj kod]

Dziedzictwo przekazu ustnego Gelede – wpis wraz z Nigerią i Togo[69] 2001

Gambia (1)[edytuj | edytuj kod]

Kankurang – rytuał inicjacyjny plemion Mandinka – wpis wraz z Senegalem[70] 2005

Gwinea (1)[edytuj | edytuj kod]

Przestrzeń kulturowa Sosso-Bala w Niagassola[71] 2001

Madagaskar (1)[edytuj | edytuj kod]

Kunszt rękodzieła drewnianego społeczności Zafimaniry[72] 2003

Malawi (2)[edytuj | edytuj kod]

Uzdrawiający taniec Vimbuza[73] 2005
Gule Wamkulu mask.jpg Gule Wamkulu – wpis wraz z Mozambikiem i Zambią[74] 2005

Mali (1)[edytuj | edytuj kod]

Przestrzeń kulturowa plemion Jaaral i Degal[75] 2005

Mozambik (2)[edytuj | edytuj kod]

Gule Wamkulu mask.jpg Gule Wamkulu – wpis wraz z Malawi i Zambią[76] 2005
Ksylofony Timbila plemienia Czopi[77] 2005

Nigeria (2)[edytuj | edytuj kod]

Gelede Mask.jpg Dziedzictwo przekazu ustnego Gelede – wpis wraz z Beninem i Togo[78] 2001
Jogo de Ikin Orossi.JPG System przepowiadania przyszłości Ifá[79] 2005

Republika Środkowoafrykańska (1)[edytuj | edytuj kod]

Tradycje przekazu ustnego Pigmejów Aka z Afryki Środkowej[80] 2003

Senegal (1)[edytuj | edytuj kod]

Kankurang – rytuał inicjacyjny plemion Mandinka – wpis wraz z Gambią[81] 2005

Togo (1)[edytuj | edytuj kod]

Brooklyn Museum 22.1584 Gelede Mask.jpg Dziedzictwo przekazu ustnego Gelede – wpis wraz z Beninem i Nigerią[82] 2001

Uganda (1)[edytuj | edytuj kod]

Ugandyjska tkanina z kory drzewa[83] 2005

Wybrzeże Kości Słoniowej (1)[edytuj | edytuj kod]

Gbofe z Afounkaha: muzyka trąbek poprzecznych i przestrzeń kulturowa społeczności Tagbana[84] 2001

Zambia (2)[edytuj | edytuj kod]

Maskarada Makiszi[85] 2001
Gule Wamkulu mask.jpg Gule Wamkulu – wpis wraz z Malawi i Mozambikiem[86] 2005

Zimbabwe (1)[edytuj | edytuj kod]

Taniec Mbende Jerusarema – taniec popularny wśród ludów Zezuru Szona[87] 2005

Ameryka Łacińska[edytuj | edytuj kod]

Belize (1)[edytuj | edytuj kod]

Język, taniec i muzyka Garifuna – wpis wraz z Gwatemalą, Hondurasem i Nikaraguą[88] 2001

Boliwia (2)[edytuj | edytuj kod]

Diablada Oruro Bolivia.JPG Karnawał w Oruro[89] 2001
Andyjska kosmowizja grupy etnicznej Kallawaja[90] 2003

Brazylia (2)[edytuj | edytuj kod]

Ustne i graficzne środki wyrazu grupy Wajapi[91] 2003
Samba de Roda z Recôncavo w Bahia[92] 2005

Ekwador (1)[edytuj | edytuj kod]

Dziedzictwo przekazu ustnego i kulturowych środków wyrazu ludu Zápara – wpis wraz z Peru[93] 2001

Gwatemala (2)[edytuj | edytuj kod]

Język, taniec i muzyka Garifuna – wpis wraz z Belize, Hondurasem i Nikaraguą[94] 2001
Tradycja widowisk tanecznych Rabinal Achí[95] 2005

Honduras (1)[edytuj | edytuj kod]

Język, taniec i muzyka Garifuna – wpis wraz z Belize, Gwatemalą i Nikaraguą[96] 2001

Jamajka (1)[edytuj | edytuj kod]

Dziedzictwo Maroon w Moore Town[97] 2003

Kolumbia (2)[edytuj | edytuj kod]

Bailadores de cumbia.jpg Karnawał w Barranquilla[98] 2003
Przestrzeń kulturowa San Basilio de Palenque[99] 2005

Kostaryka (1)[edytuj | edytuj kod]

Tradycje pasterskie i wozy zaprzężone w woły[100] 2005

Kuba (1)[edytuj | edytuj kod]

Tumba Francesa – muzyka bractwa Oriente[101] 2003

Meksyk (1)[edytuj | edytuj kod]

DiaDeMuertosXochimilcoDFMexico 009.jpg Obchody Dnia Zmarłych[102] 2003

Nikaragua (1)[edytuj | edytuj kod]

Język, taniec i muzyka Garifuna – wpis wraz z Belize, Gwatemalą i Hondurasem[103] 2001

Peru (1)[edytuj | edytuj kod]

Dziedzictwo przekazu ustnego i kulturowych środków wyrazu ludu Zápara – wpis wraz z Ekwadorem[104] 2001

Republika Dominikany (1)[edytuj | edytuj kod]

Przestrzeń kulturowa Bractwa Ducha Świętego Congos z Villa Mella[105] 2001
Tradycja widowisk tanecznych Cocolo[106] 2005

Oceania[edytuj | edytuj kod]

Tonga (1)[edytuj | edytuj kod]

Lakalaka.jpg Lakalaka: śpiewane oracje z układem choreograficznym[107] 2003

Vanuatu (1)[edytuj | edytuj kod]

Sand drawing.jpg Rysunki na piasku w Vanuatu[108] 2003

Przypisy

  1. Internetowy System Aktów Prawnych: Dz.U. 2011 nr 172 poz. 1018: Konwencja UNESCO w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego, sporządzona w Paryżu dnia 17 października 2003 r. (pol.). [dostęp 2013-11-18].
  2. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Czym jest niematerialne dziedzictwo kulturowe? (pol.). [dostęp 2013-11-18].
  3. Intergovernmental Committee for the Safeguarding of Intangible Cultural Heritage (ang.). UNESCO. [dostęp 2011-05-24].
  4. UNESCO: Lists of intangible cultural heritage and Register of best safeguarding practices (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  5. Polski Komitet ds. UNESCO: Lista Reprezentatywna Niematerialnego Dziedzictwa Ludzkości: Wpisane w 2008 r. (pol.). [dostęp 2013-11-18].
  6. UNESCO ICH: Albanian folk iso-polyphony (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  7. UNESCO ICH: Carnival of Binche (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  8. UNESCO ICH: Processional giants and dragons in Belgium and France (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  9. UNESCO ICH: Bistritsa Babi, archaic polyphony, dances and rituals from the Shoplouk region (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  10. UNESCO ICH: Slovácko Verbuňk, recruit dances (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  11. UNESCO ICH: Kihnu cultural space (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  12. UNESCO ICH: Baltic song and dance celebrations (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  13. UNESCO ICH: Processional giants and dragons in Belgium and France (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  14. UNESCO ICH: Mystery play of Elche (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  15. UNESCO ICH: Patum of Berga (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  16. UNESCO ICH: Cross-crafting and its symbolism (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  17. UNESCO ICH: Baltic song and dance celebrations (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  18. UNESCO ICH: Cross-crafting and its symbolism (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  19. UNESCO ICH: Baltic song and dance celebrations (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  20. UNESCO ICH: Căluş ritual (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  21. UNESCO ICH: Cultural space and oral culture of the Semeiskie (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  22. UNESCO ICH: Olonkho, Yakut heroic epos (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  23. UNESCO ICH: Fujara and its music (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  24. UNESCO ICH: Opera dei Pupi, Sicilian puppet theatre (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  25. UNESCO ICH: Canto a tenore, Sardinian pastoral songs (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  26. UNESCO ICH: Duduk and its music (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  27. UNESCO ICH: Azerbaijani Mugham (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  28. UNESCO ICH: Baul songs (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  29. UNESCO ICH: Mask dance of the drums from Drametse (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  30. UNESCO ICH: Kun Qu opera (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  31. UNESCO ICH: Guqin and its music (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  32. UNESCO ICH: Uyghur Muqam of Xinjiang (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  33. UNESCO ICH: Urtiin Duu, traditional folk long song (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  34. UNESCO ICH: Hudhud chants of the Ifugao (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  35. UNESCO ICH: Darangen epic of the Maranao people of Lake Lanao (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  36. UNESCO ICH: Georgian polyphonic singing (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  37. UNESCO ICH: Kutiyattam, Sanskrit theatre (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  38. UNESCO ICH: Tradition of Vedic chanting (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  39. UNESCO ICH: Ramlila, the traditional performance of the Ramayana (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  40. UNESCO ICH: Wayang puppet theatre (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  41. UNESCO ICH: Indonesian Kris (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  42. UNESCO ICH: Nôgaku theatre (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  43. UNESCO ICH: Ningyo Johruri Bunraku puppet theatre (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  44. UNESCO ICH: Kabuki theatre (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  45. UNESCO ICH: Royal ballet of Cambodia (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  46. UNESCO ICH: Sbek Thom, Khmer shadow theatre (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  47. UNESCO ICH: Art of Akyns, Kyrgyz epic tellers (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  48. UNESCO ICH: Royal ancestral ritual in the Jongmyo shrine and its music (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  49. UNESCO ICH: Pansori epic chant (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  50. UNESCO ICH: Gangneung Danoje festival (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  51. UNESCO ICH: Mak Yong theatre (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  52. UNESCO ICH: Traditional music of the Morin Khuur (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  53. UNESCO ICH: Urtiin Duu, traditional folk long song (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  54. UNESCO ICH: Arts of the Meddah, public storytellers (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  55. UNESCO ICH: Mevlevi Sema ceremony (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  56. UNESCO ICH: Shashmaqom music (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  57. UNESCO ICH: Shashmaqom music (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  58. UNESCO ICH: Cultural space of Boysun District (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  59. UNESCO ICH: Nha Nhac, Vietnamese court music (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  60. UNESCO ICH: Space of gong culture (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  61. UNESCO ICH: Ahellil of Gourara (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  62. UNESCO ICH: Al-Sirah Al-Hilaliyyah epic (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  63. UNESCO ICH: Iraqi Maqam (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  64. UNESCO ICH: Song of Sana’a (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  65. UNESCO ICH: Cultural space of the Bedu in Petra and Wadi Rum (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  66. UNESCO ICH: Cultural space of Jemaa el-Fna Square (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  67. UNESCO ICH: Moussem of Tan-Tan (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  68. UNESCO ICH: Palestinian Hikaye (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  69. UNESCO ICH: Oral heritage of Gelede (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  70. UNESCO ICH: Kankurang, Manding initiatory rite (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  71. UNESCO ICH: Cultural space of Sosso-Bala (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  72. UNESCO ICH: Woodcrafting knowledge of the Zafimaniry (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  73. UNESCO ICH: Vimbuza healing dance (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  74. UNESCO ICH: Gule Wamkulu (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  75. UNESCO ICH: Cultural space of the Yaaral and Degal (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  76. UNESCO ICH: Gule Wamkulu (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  77. UNESCO ICH: Chopi Timbila (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  78. UNESCO ICH: Oral heritage of Gelede (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  79. UNESCO ICH: Ifa divination system (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  80. UNESCO ICH: Polyphonic singing of the Aka Pygmies of Central Africa (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  81. UNESCO ICH: Kankurang, Manding initiatory rite (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  82. UNESCO ICH: Oral heritage of Gelede (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  83. UNESCO ICH: Barkcloth making in Uganda (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  84. UNESCO ICH: Gbofe of Afounkaha, the music of the transverse trumps of the Tagbana community (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  85. UNESCO ICH: Makishi masquerade (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  86. UNESCO ICH: Gule Wamkulu (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  87. UNESCO ICH: Mbende Jerusarema dance (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  88. UNESCO ICH: Language, dance and music of the Garifuna (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  89. UNESCO ICH: Carnival of Oruro (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  90. UNESCO ICH: Andean cosmovision of the Kallawaya (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  91. UNESCO ICH: Oral and graphic expressions of the Wajapi (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  92. UNESCO ICH: Samba de Roda of the Recôncavo of Bahia (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  93. UNESCO ICH: Oral heritage and cultural manifestations of the Zápara people (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  94. UNESCO ICH: Language, dance and music of the Garifuna (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  95. UNESCO ICH: Rabinal Achí dance drama tradition (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  96. UNESCO ICH: Language, dance and music of the Garifuna (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  97. UNESCO ICH: Maroon heritage of Moore Town (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  98. UNESCO ICH: Carnival of Barranquilla (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  99. UNESCO ICH: Cultural space of Palenque de San Basilio (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  100. UNESCO ICH: Oxherding and oxcart traditions in Costa Rica (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  101. UNESCO ICH: La Tumba Francesa (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  102. UNESCO ICH: Indigenous festivity dedicated to the dead (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  103. UNESCO ICH: Language, dance and music of the Garifuna (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  104. UNESCO ICH: Oral heritage and cultural manifestations of the Zápara people (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  105. UNESCO ICH: Cultural space of the Brotherhood of the Holy Spirit of the Congos of Villa Mella (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  106. UNESCO ICH: Cocolo dance drama tradition (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  107. UNESCO ICH: Lakalaka, dances and sung speeches of Tonga (ang.). [dostęp 2013-11-18].
  108. UNESCO ICH: Vanuatu sand drawings (ang.). [dostęp 2013-11-18].