Argiszti I

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Argiszti I
Argishti I.jpg
król Urartu
Okres panowania od 786 p.n.e.
do 764 p.n.e.
Poprzednik Menua
Następca Sarduri II
Dane biograficzne
Urodziny II połowa IX wieku
Śmierć 764 p.n.e.
Ojciec Menua
Dzieci Sarduri II

Argiszti I – syn Menui, król Urartu, panujący w latach 786-764 p.n.e. W okresie jego panownia Urartu rozszerzyło swoje granice o tereny Zakaukazia.

Polityka i wyprawy Argisztiego I[edytuj | edytuj kod]

W okresie panowania Argisztiego I państwo znajdowało się u szczytu swojej potęgi. Skutkiem podbojów jego ojca, Menui, spowodowały przejęcie asyryjskich wodnych szlaków handlowych, prowadzących do Azji Mniejszej. Urartu zmonopolizowało handel bronią, co negatywnie wpłynęło na zaopatrywanie w nią armii asyryjskiej.

Argiszti I nie podejmował wypraw wojennych przeciwko osłabionej Asyrii. Z powodzeniem odpierał jedynie jej próby przywrócenia utracone szlaki handlowe. Ekspansja Urartu za jego panowania została skierowana na północ. Argiszti I rozszerzył granice Urartu o Zakaukazie, gdzie założył miasto Argisztihinili, w pobliżu współczesnego Armawiru, oraz miasto-twierdzę Erebuni na wzniesieniu Arin Berd w pobliżu współczesnego Erywania. Początkowo na mieszkańców Erebuni składali się wzięci do niewoli i wysiedleni przez Urartyjczyków mieszkańcy państwa Hatti. Zbudowanie Erebuni pozwoliło Urartu na dalszą ekspansję - w rejonie jeziora Sewan.

Gospodarka Urartu za Argisztiego I[edytuj | edytuj kod]

Sytuacja gospodarcza Urartu za czasów Argisztiego I była stabilna. Praca nad budową systemu irygacyjnego, podjęta przez Menuę, została ukończona. Te czynniki umożliwiły szybki rozwój gospodarki urartyjskiej.

Prawdopodobnie Argiszti I był najbardziej zaangażowany w sprawy na północy kraju, bowiem na terytorium współczesnej Armenii odnaleziono dwanaście spośród dziewiętnastu inskrypcji króla. Założone przez niego miasta, Argisztihinili i Erebuni, mogły pełnić funkcje rezydencji. Działalność Argisztiego I na Zakaukaziu była skierowana przede wszystkim na rozwój gospodarki wiejskiej.

Urartu w II połowie VIII wieku Pomnik Argisztiego I Tabliczka czasów Argisztiego I
Urartu 785 753-en.svg Urartian tablet of Argishti I.jpg
Z lewej strony – granice Urartu w czasach panowania Argisztiego I. W centrum – pomnik, wykonany z tufa, znajduje się w Erywaniu. Z prawej strony – tabliczka z napisem Argisztiego I, znaleziona na wzniesieniu Arin Berd. Inskrypcja głosi: "Mocą boga Chaldiego Argiszt, syn Menui, wzniósł tę potężną twierdzę; nadał jej imię Erebuni dla potęgi krainy Biajni i dla zastraszenia wrogiego państwa. Ziemia była pustynna, wielkich spraw tu dokonałem. Mocny bogiem Chaldim Argiszti, syn Menui, król krainy Biajni, władca miasta Tuszpy[1]. Obecnie tabliczka znajduje się w muzeum Erebuni w Armenii.

Przypisy

  1. Г. А. Меликишвили, Урартские клинообразные надписи, Вестник древней истории, 1(1953), 1(1954) ; К. Оганесян, Арин-берд (Ганли-тапа) - урартская крепость города Ирпуни, Известия академии наук Армянской ССР, 8(1951).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Пиотровский Б. Б., Ванское царство (Урарту), Москва 1959.
  2. Меликишвили Г. А., Урартские клинообразные надписи, Москва 1960.
  3. Zimansky P. E., Ecology and Empire. The Structure of the Urartian State, Chicago 1985. ISBN 0-918986-41-9.
Poprzednik
Menua
Urartian Army 1.jpg Król Urartu
786-764 p.n.e.
Urartian Army 1.jpg Następca
Sarduri II