Ariane 5

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ariane 5 ES podczas startu

Ariane 5europejska ciężka rakieta nośna zaprojektowana przez Europejską Agencję Kosmiczną i francuski Państwowy Ośrodek Badań Kosmicznych w celu dostarczania satelitów na orbitę geostacjonarną i do wysyłania ładunków na niską orbitę. Wszystkie starty przeprowadzane są z Gujańskiego Centrum Kosmicznego.

Ariane 5 to rakieta produkowana przez EADS Astrium i zarządzana przez Arianespace. Stanowi całkowicie nowy projekt należący do rodziny Ariane, nie czerpiący pomysłów z poprzednika – Ariane 4. Rakieta składa się z trzech segmentów. Pierwszy z nich to dwie rakiety boczne napędzane paliwem stałym. Główny człon Ariane 5 aktualnie stanowi Ariane 5 EPC, który wykorzystuje mieszankę ciekłego tlenu i ciekłego wodoru. Ostatni ucieczkowy człon różni się w zależności od wariantu.

Procedura startu[edytuj | edytuj kod]

Start rakiety Ariane 5 ECA rozpoczyna się testowaniem silnika Vulcain 2, po pomyślnym teście uruchomione zostają boczne rakiety i wraz z pracującym silnikiem pierwszego stopnia rakiety, rozpoczynają jej wynoszenie. Rakiety pomocnicze mają średnicę 3 m, długość 31 m, masę bez paliwa 38 t, masę brutto (z paliwem) 278 t. W trakcie lotu rakiety na paliwo stałe pracują przez 140 sekund po starcie. Po tym etapie zostają odstrzelone a pracę przejmuje pierwszy stopień, napędzany mieszanką ciekłego tlenu i wodoru. Człon ten ma średnicę 5,4 m, długość 30,5 m, masę bez paliwa wynoszącą 15 t, z paliwem – 185 t, jego praca opiera się o silnik Vulcain 2. Stopień wypala paliwo w czasie 540 sekund od startu, po czym zostaje odrzucony. Następnie pracę przejmuje drugi stopień Ariane 5. W wariancie 5 ECA ma on średnicę wynoszącą 5,4 m, a długość zaledwie 4,7 m. Masa netto to 4600 kg, z paliwem zaś – 19 200 kg. Ostatni stopień, wykorzystujący silnik HM-7 zużywa paliwo najdłużej, bo aż przez 970 sekund. W ten sposób naprowadza się wystrzeliwany obiekt na docelową orbitę. Po uzyskaniu właściwej trajektorii wejścia, również ten stopień zostaje odstrzelony i spalony w ziemskiej atmosferze.

Warianty[edytuj | edytuj kod]

Dotychczas powstało 5 wariantów rakiety. Podstawowy, oznaczany literą G (od ang. generic),G+– zastąpiony później przez GS, oraz najsilniejszy, ECA, a także ES wynoszący pojazdy ATV.

Ariane 5 G/G+/GS
Model Ariane 5 G w Musée de l'air et de l'espace w Le Bourget, we Francji
Model Ariane 5 G w Musée de l'air et de l'espace w Le Bourget, we Francji
Producent EADS SPACE Transportation, ESA, Arianespace
Przeprowadzone starty 25
Nieudane starty 1
Udane starty 96%
Data pierwszego startu 4 czerwca 1996
Data ostatniego startu 18 grudnia 2009
Koszt wystrzelenia 180 mln USD (2000 r.)
Zdolność wynoszenia 18 000 kg na LEO o wys. 407 km i nachyl. 51,6°
na GTO o nachyl. 7°:
G: 6100 kg
G+: 6300 kg
GS: 6500 kg
Siła ciągu przy starcie G, G+: 11 400 kN
GS: 11 600 kN
Wymiary
Długość 54,05 m
Średnica 5,4 m
Masa całkowita 746 000 kg
Człony
Człon 0. 2 × Ariane 5-0
Człon 1. 1 × Ariane 5-1
Człon 2. 1 × Ariane 5-2
Wariant Pierwszy start Ostatni start Liczba startów
wszystkich/udanych
Silniki 0. stopnia
(boostery)
Silnik 1. stopnia Silnik 2. stopnia Udźwig na LEO
(t)
Udźwig na GEO
(t)
Uwagi
G 1996 2003 16/13 P230 (paliwo stałe) Vulcain (LH2/LOX) Aestus 16,00 6,20
G+ 2004 2004 3/3 P230 (paliwo stałe) Vulcain (LH2/LOX) Aestus 6,95
GS 2005 2009 6/6 P230 (paliwo stałe) Vulcain (LH2/LOX) Aestus 6,10
ECA 2002 43/42 P230 (paliwo stałe) Vulcain 2 (LH2/LOX) HM7-B 10,50
ES 2008 5/5 P230 (paliwo stałe) Vulcain 2 (LH2/LOX) Aestus 21,00 Wyłącznie do wynoszenia statków ATV

Ariane 5 G[edytuj | edytuj kod]

To podstawowa wersja rakiety nośnej Ariane 5, nad którą prace rozpoczęły się w 1984, natomiast program budowy rozwinięto na pełną skalę w roku 1988. Kosztował 8 mld USD. Rakieta została zaprojektowana z myślą o europejskim statku załogowym Hermes, anulowanym w 1992. Masa startowa wynosiła 746 t, a rakieta była zdolna wynieść 6100 kg na niską orbitę geostacjonarną. Spośród 16 startów 3 zakończyły się porażką, w tym 2 częściową.

Ariane 5 G+[edytuj | edytuj kod]

Ulepszona wersja rakiety Ariane 5 G powstała w celu zwiększenia możliwości wynoszenia ładunków. Za jej pomocą przeprowadzono tylko 3 starty, w tym jeden z sondą Rosetta. Kilka niewielkich modyfikacji zaowocowało zwiększeniem udźwigu na orbitę geostacjonarną o około 200 kg:

  • lżejsza dysza P2001 członów dodatkowych (EAP)
  • zwiększenie pojemności zbiorników MMH o 300 kg; zmiana proporcji w mieszance paliwowej silnika Aestus
  • zmiana szkieletu przestrzeni ładunkowej z aluminiowej na kompozytową; nowy system oddzielania przestrzeni ładunkowej od członu w celu redukcji wstrząsów i naprężeń; nowe wyposażenie elektryczne

Ariane 5 GS[edytuj | edytuj kod]

Zdecydowano się na powiększenie zbiorników paliwa bocznych członów EAP oraz członu głównego EPS, który został ponadto wyposażony w nowy silnik Vulcain 1B. Przedział ładunkowy tej wersji był zbliżony do wersji Ariane 5 ECA. Ostatni start Ariane 5GS miał miejsce 18 grudnia 2009 r.

Lista startów Ariane 5 G/G+/GS[edytuj | edytuj kod]

Data i godzina
startu (UTC)
Nr lotu
(fr. Vol)
Typ Numer
seryjny
Ładunek Wynik
1996-06-04 12:34 V-88[1] G 501 Cluster Porażka
1997-10-30 13:43 V-101 G 502 MaqSat-H, TEAMSAT, MaqSat-B, YES Częściowa porażka[2]
1998-10-21 16:37 V-112 G 503 MaqSat 3, ARD Sukces
1999-12-10 14:32 V-119 G 504 XMM-Newton Sukces
2000-03-21 23:28 V-128 G 505 Insat 3B, AsiaStar Sukces
2000-09-14 22:54 V-130 G 506 Astra 2B, GE-7 Sukces
2000-11-16 01:07 V-135 G 507 PAS-1R, Amsat P3D, STRV 1C, STRV 1D Sukces
2000-12-20 00:26 V-138 G 508 Astra 2D, GE-8, LDREX Sukces
2001-03-08 22:51 V-140 G 509 Eutelsat 28A, BSAT-2a Sukces
2001-07-12 21:58 V-142 G 510 Artemis, BSAT-2b Częściowa porażka[3]
2002-03-01 01:07 V-145 G 511 Envisat Sukces
2002-07-05 23:22 V-153 G 512 Stellat 5, N-Star c Sukces
2002-08-28 22:45 V-155 G 513 Atlantic Bird 1, Meteosat 8 Sukces
2003-04-09 22:52 V-160 G 514 Insat 3A, Galaxy 12 Sukces
2003-06-11 22:38 V-161 G 515 Optus and Defence C1, BSAT-2c Sukces
2003-09-27 23:14 V-162 G 516 Insat 3E, e-Bird, SMART-1 Sukces
2004-03-02 07:17 V-158 G+ 518 Rosetta Sukces
2004-07-18 00:44 V-163 G+ 519 Anik F2 Sukces
2004-12-18 16:26 V-165 G+ 520 Helios 2A, Essaim 1, 2, 3, 4, PARASOL, Nanosat 01 Sukces
2005-08-11 08:20 V-166 GS 523 Thaicom 4 Sukces
2005-10-13 22:32 V-168 GS 524 Syracuse 3A, Galaxy 15 Sukces
2005-12-21 22:33 V-169 GS 525 INSAT-4A, Meteosat 9 Sukces
2007-10-05 22:02 V-178 GS 526 Intelsat 11, Optus D2 Sukces[4]
2007-12-21 21:41 V-180 GS 530 RASCOM-QAF 1, Horizons-2 Sukces[5]
2009-12-18 16:26 V-193 GS 532 Helios 2B Sukces[6]

Ariane 5 ECA[edytuj | edytuj kod]

Ariane 5 ECA
Ariane 5 z Arabsat 5C, SES-2ECA przed startem 21 września 2011
Ariane 5 z Arabsat 5C, SES-2ECA przed startem 21 września 2011
Producent EADS Space Transportation, ESA, Arianespace
Rodzina rakiet Ariane
Przeprowadzone starty 44
Nieudane starty 1
Udane starty 98%
Data pierwszego startu 11 grudnia 2002
Data ostatniego startu 22 marca 2014
Zdolność wynoszenia 9700 kg na GTO
Siła ciągu przy starcie 15 360 kN
Wymiary
Długość (zależy od osłony balistycznej) maks. 53 m
Średnica 5,4 m
Masa całkowita 777 000 kg
Człony
Człon 0. 2 × Ariane 5 EAP
Człon 1. 1 × Ariane 5 EPC
Człon 2. 1 × Ariane 5 ESC A
Schemat budowy rakiety Ariane 5 ECA

To pierwsza poważna modyfikacja Ariane 5. Najcięższy i najsilniejszy wariant rakiet serii do użytku wszedł w roku 2002, jednak pierwszy lot zakończył się katastrofą. Rakieta wróciła do pracy w roku 2005.

Zmiany w stosunku do wersji podstawowej:

  • Zwiększono pojemność dwóch bocznych członów dodatkowych o 2430 kg, jednocześnie zmniejszając ich masę własną o 1900 kg.
  • Stopień główny (Ariane 5 EPC) został wyposażony w silnik Vulcain 2. Modyfikacja obiegu ciekłego tlenu w tym stopniu rakiety umożliwiła zwiększenie masy przenoszonego paliwa o 15200 kg.
  • Wymianie uległ górny, drugi stopień rakiety, wyposażony w silnik HM-7(B) na mieszankę ciekłego tlenu i wodoru. Pochodzi on z serii rakiet Ariane 4.

Wszystkie te modyfikacje pozwoliły zwiększyć udźwig rakiety o około 60%, z 6000 kg do 9700 kg na GTO.

Nieudany dziewiczy lot Ariane 5 ECA był poważnym ciosem dla europejskiego przemysłu astronautycznego. Jak ustaliła specjalna komisja, awarię najpewniej spowodował wyciek w obwodach chłodzących dyszę silnika Vulcain 2. W 178 sekund po starcie rakieta zaczęła schodzić z wyznaczonej trajektorii. Obsługa naziemna była zmuszona wydać polecenie samozniszczenia. Przenoszony ładunek, wart 638 mln euro nie był ubezpieczony, co podważyło reputację Arianespace. Loty wersji ECA zostały wstrzymane aż na 3 lata, do 2005 roku.

Lista startów Ariane 5 ECA[edytuj | edytuj kod]

Data i godzina
startu (UTC)
Nr lotu
(fr. Vol)
Typ Numer
seryjny
Ładunek Wynik
2002-12-11 22:22 V-157 ECA 517 Hot Bird 7, Stentor Porażka[7]
2005-02-12 21:03 V-164 ECA 521 XTAR-EUR, Maqsat-B2, Sloshsat Sukces
2005-11-16 23:46 V-167 ECA 522 Spaceway F2, TELKOM-2 Sukces
2006-03-11 22:32 V-170 ECA 527 Spainsat, Hot Bird 7A Sukces[8]
2006-05-26 21:09 V-171 ECA 529 Satmex 6, Thaicom 5 Sukces[9]
2006-08-11 22:15 V-172 ECA 531 JCSAT-10, Syracuse 3B Sukces[10]
2006-10-13 20:56 V-173 ECA 533 DirecTV-9S, Optus D1, LDREX-2 Sukces[11]
2006-12-08 22:08 V-174 ECA 534 WildBlue 1, AMC-18 Sukces[12]
2007-03-11 22:03 V-175 ECA 535 Skynet 5A, INSAT-4B Sukces[13]
2007-05-04 22:29 V-176 ECA 536 Astra 1L, Galaxy 17 Sukces[14]
2007-08-14 23:44 V-177 ECA 537 Spaceway-3, BSAT-3A Sukces[15]
2007-11-14 22:06 V-179 ECA 538 Skynet 5B, Star One C1 Sukces[16]
2008-04-18 22:17 V-182 ECA 539 Star One C2, Vinasat-1 Sukces[17]
2008-06-12 22:05 V-183 ECA 540 Turksat 3A, Skynet 5C Sukces[18]
2008-07-07 21:47 V-184 ECA 541 Badr 6, ProtoStar I Sukces[19]
2008-08-14 20:44 V-185 ECA 542 AMC-21, Superbird 7 Sukces[20]
2008-12-20 22:35 V-186 ECA 543 Eutelsat W2M, Hot Bird 9 Sukces[21]
2009-02-12 22:09 V-187 ECA 545 Hot Bird 10, NSS-9, Spirale A, Spirale B Sukces[22]
2009-05-14 13:12 V-188 ECA 546 Herschel, Planck Sukces[23]
2009-07-01 19:52 V-189 ECA 547 TerreStar-1 Sukces[24]
2009-08-21 22:09 V-190 ECA 548 JCSAT-12, Optus D3 Sukces[25]
2009-10-01 21:59 V-191 ECA 549 Amazonas 2, COMSATBw-1 Sukces[26]
2009-10-29 20:00 V-192 ECA 550 NSS-12, Thor 6 Sukces[27]
2010-05-21 22:01 V-194 ECA 551 Astra 3B, COMSATBw-2 Sukces[28]
2010-06-26 21:41 V-195 ECA 552 Arabsat-5A, COMS-1 Sukces[29]
2010-08-04 20:59 V-196 ECA 554 Nilesat 201, RASCOM-QAF 1R Sukces[30]
2010-10-28 21:51 V-197 ECA 555 Eutelsat W3B, BSAT-3b Sukces[31]
2010-11-26 18:39 V-198 ECA 556 Intelsat 17, HYLAS-1 Sukces[32]
2010-12-29 21:27 V-199 ECA 557 Koreasat 6, HispaSat-1E Sukces[33]
2011-04-22 21:37 VA-201 ECA 558 Yahsat 1A, Intelsat New Dawn Sukces[34]
2011-05-20 20:38 VA-202 ECA 559 ST-2, GSAT-8 Sukces[35]
2011-08-06 22:52 VA-203 ECA 560 Astra 1N, BSAT 3c Sukces[36]
2011-09-21 21:38 VA-204 ECA 561 Arabsat 5C, SES-2 Sukces[37]
2012-05-15 22:13 VA-206 ECA 562 JCSAT-13, Vinasat-2 Sukces[38]
2012-07-05 21:36 VA-207 ECA 563 EchoStar XVII, MSG-3 Sukces[39]
2012-08-02 20:54 VA-208 ECA 564 INTELSAT 20, HYLAS 2 Sukces[40]
2012-09-28 21:18 VA-209 ECA 565 Astra 2F, GSAT-10 Sukces[41]
2012-11-10 21:05 VA-210 ECA 566 Eutelsat 21B, Star One C3 Sukces[42]
2012-12-19 21:49 VA-211 ECA 567 Skynet 5D, MEXSAT-3 Sukces[43]
2013-02-07 21:36 VA-212 ECA 568 Amazonas-3, Azerspace-1/Africasat-1a Sukces[44]
2013-07-25 19:54 VA-214 ECA 569 Alphasat, Insat 3D Sukces[45]
2013-08-29 20:30 VA-215 ECA 570 Eutelsat 25B / Es'hail 1, GSAT-7 Sukces[46]
2014-02-06 21:30 VA-217 ECA 572 ABS 2, Athena-Fidus Sukces[47]
2014-03-22 22:04 VA-216 ECA 571 ASTRA 5B, Amazonas 4A Sukces[48]

Ariane 5 ES[edytuj | edytuj kod]

Ariane 5 ES
Ariane 5 ES ze statkiem ATV 4 na pokładzie w drodze na stanowisko startowe
Ariane 5 ES ze statkiem ATV 4 na pokładzie w drodze na stanowisko startowe
Producent EADS SPACE Transportation, ESA, Arianespace
Rodzina rakiet Ariane
Przeprowadzone starty 4
Nieudane starty 0
Udane starty 100%
Data pierwszego startu 9 marca 2008
Data ostatniego startu 5 czerwca 2013
Zdolność wynoszenia 21 000 kg na LEO
Siła ciągu przy starcie 15 360 kN
Wymiary
Długość 53 m
Średnica 5,4 m
Masa całkowita 775 000 kg
Człony
Człon 0. 2 × Ariane 5 EAP
Człon 1. 1 × Ariane 5 EPC
Człon 2. 1 × Ariane 5-2

Wersja przeznaczona do wynoszenia ładunku wyłącznie na niską orbitę okołoziemską. Jako trzecia rakieta z tej serii jest najbardziej niezawodna (zaraz po G+ i GS). Akronim ES pochodzi od ang. Evolution Storable.

Zbudowana specjalnie na potrzeby pojazdu ATV, którego celem jest zaopatrywanie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Jest ona połączeniem technologii z rakiet Ariane 5 GS (2. stopień) i Ariane 5 ECA (1. stopień i dopalacze). Po raz pierwszy Ariane 5 ES wyniosła ATV na orbitę 9 marca 2008. Statki te są najcięższymi ładunkami, jakie kiedykolwiek wynosiła europejska rakieta.

W przyszłości ma być użyta jako rakieta wynosząca załogowy pojazd kosmiczny, bazujący na konstrukcji ATV, a także (po kilku modyfikacjach) będzie wynosić satelity systemu Galileo.

Lista startów Ariane 5 ES[edytuj | edytuj kod]

Data i godzina
startu (UTC)
Nr lotu
(fr. Vol)
Typ Numer
seryjny
Ładunek Wynik
2008-03-09 04:03 V-181 ES 528 ATV Jules Verne Sukces[49]
2011-02-16 21:50 V-200 ES 544 ATV Johannes Kepler Sukces[50]
2012-03-23 04:34 VA-205 ES 553 ATV Edoardo Amaldi Sukces[51]
2013-06-05 21:52 VA-213 ES 592 ATV Albert Einstein Sukces[52]
czerwiec 2014 ES ATV Georges Lemaître Planowana

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. V88 Ariane 501 (fr.). 1997.
  2. Ariane 502 – Wyniki szczegółowej analizy danych. ESA, 1998-04-08.
  3. Ariane Launch Report: Ariane 5 failure investigation focuses on upper stage. Spaceflight Now, 2001-07-13.
  4. Arianespace boosts Intelsat 11 and Optus D2 into orbit. Arianespace, 2007-10-05.
  5. Sixth successful Arianespace mission in 2007: RASCOM-QAF1 and Horizons-2 in orbit. Arianespace, 2007-12-21.
  6. Arianespace delivers Helios 2B into Sun-synchronous polar orbit on Ariane 5's seventh flight of 2009. Arianespace, 2009-12-18.
  7. Arianespace releases initial information on Flight 157. ESA, 2002-12-12.
  8. First Ariane launch of 2006. ESA, 2006-03-12.
  9. Ariane 5 ECA carries record payload mass to GTO. ESA, 2006-05-28.
  10. Ariane 5 launches two telecommunications satellites. ESA, 2006-08-12.
  11. Fourth Ariane 5 launch of 2006. ESA, 2006-10-16.
  12. Fifth Ariane 5 launch completes a busy year. ESA, 2006-12-09.
  13. First Ariane 5 launch of 2007. ESA, 2007-03-12.
  14. Ariane 5 – second launch of six in 2007. ESA, 2007-05-05.
  15. Arianespace boosts SPACEWAY 3 and BSAT-3a into orbit. Arianespace, 2007-08-14.
  16. Ariane 5 – fifth launch of six in 2007. ESA, 2007-11-15.
  17. Arianespace orbits Star One C2 and VINASAT-1: Second successful launch in 2008. Arianespace.
  18. Successful dual launch for Arianespace: Skynet 5C and Turksat 3A in orbit; 25th successful launch in a row for Ariane 5. Arianespace.
  19. Another successful Arianespace launch: ProtoStar I and BADR-6 are in orbit. Arianespace.
  20. Another successful Arianespace launch: Superbird-7 and AMC-21 in orbit. Arianespace.
  21. Two Eutelsat satellites are orbited by Arianespace on Ariane 5's 28th consecutive mission success. Arianespace.
  22. Ariane 5 begins 2009 with another successful launch at Arianespace's service. Arianespace.
  23. Arianespace launches two spacecraft on missions to explore the universe. Arianespace.
  24. Ariane 5 soars to another heavy-lift success in lofting the TerreStar-1 mobile communications satellite. 2009-07-01.
  25. Ariane 5's fourth launch of 2009 orbits the JCSAT-12 and Optus D3 payloads for two key Arianespace Asian-Pacific customers Ariane 5 soars to another heavy-lift success in lofting the TerreStar-1 mobile communications satellite. 2009-08-21.
  26. Another Arianespace launch success and a new commercial record for Ariane 5. Arianespace.
  27. Ariane 5 delivers the NSS-12 and THOR 6 television broadcast satellites on Arianespace’s sixth mission of 2009. Arianespace, 2009-10-29.
  28. Arianespace’s double success: 50th Ariane 5 mission, 36th successful launch in a row – ASTRA 3B and COMSATBw-2 in orbit. Arianespace, 2010-05-21.
  29. Mission accomplished! Arianespace orbits Arabsat-5A and COMS. Arianespace, 2010-06-26.
  30. Arianespace Flight 196 orbits satellites for Africa and the Middle East. Arianespace, 2010-08-04.
  31. Arianespace orbits satellites for Eutelsat and B-SAT. Arianespace, 2010-10-28.
  32. Arianespace orbits INTELSAT 17 and HYLAS 1. Arianespace, 2010-11-26.
  33. Arianespace 6 for 6 in 2010: Last mission of the year orbits Hispasat 1E and Koreasat 6. Arianespace, 2010-12-29.
  34. Arianespace launch a success: Yahsat Y1A and Intelsat New Dawn in orbit. Arianespace, 2011-04-22.
  35. Arianespace launch for Asia and India ST-2 and GSAT-8 satellites in orbit. Arianespace, 2011-05-20.
  36. A boost for direct broadcast satellites: ASTRA 1N and BSAT-3c/JCSAT-110R in orbit. Arianespace, 2011-08-06.
  37. Arianespace launch a success: Arabsat 5C and SES-2 in orbit. Arianespace, 2011-09-21.
  38. Ariane 5 ECA rocket orbits JCSAT-13 and VINASAT-2. Arianespace, 2012-05-15.
  39. Ariane launches communications, weather satellites. spacetoday.net, 2012-07-06.
  40. Arianespace launch a success: Ariane 5 ECA orbits INTELSAT 20 and HYLAS 2 satellites. Arianespace, 2012-08-02.
  41. Arianespace launch a success: Ariane 5 ECA orbits Astra 2F and GSAT-10 satellites. Arianespace, 2012-09-28.
  42. Arianespace launch a success: Ariane 5 ECA orbits Eutelsat 21B and Star One C3 satellites. Arianespace, 2012-10-10.
  43. Ariane 5 ECA orbits Skynet 5D and Mexsat Bicentenario satellites: 10 years of success, 10 tons of performance, 10 launches in 2012. Arianespace, 2012-12-19.
  44. Ariane 5 delivers a record payload and completes back-to-back successes for Arianespace's launcher family. Arianespace, 2013-02-07.
  45. Arianespace launch VA214: Mission accomplished! Ariane 5 ECA orbits Alphasat and INSAT-3D. Arianespace, 2013-07-25.
  46. Arianespace delivers! EUTELSAT 25B/Es’hail 1 and GSAT-7 are orbited by Ariane 5. Arianespace, 2013-08-29.
  47. Arianespace launch VA 217: Mission accomplished! Ariane 5 ECA orbits ABS-2 and Athena Fidus. Arianespace, 2014-02-06.
  48. Arianespace orbits ASTRA 5B and Amazonas 4A satellites. Arianespace, 2014-03-22.
  49. Mission Accomplished! Arianespace launches Jules Verne ATV to the International Space Station. Arianespace.
  50. Mission accomplished! ATV2 cargo vessel en route for the International Space Station. Arianespace, 2011-02-16.
  51. Mission accomplished! Arianespace launches ATV Edoardo Amaldi cargo vessel to the International Space Station. Arianespace, 2012-03-23.
  52. Mission accomplished! Arianespace launches ATV4 Albert Einstein cargo vessel to the International Space Station. Arianespace, 2013-06-05.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]