Arizonazaur

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Arizonazaur
Arizonasaurus
Welles, 1947
Okres istnienia: anizyk, 240 mln lat temu
Arizonazaur
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada zauropsydy
Podgromada diapsydy
Infragromada archozauromorfy
(bez rangi) Crurotarsi
Rząd rauizuchy
Rodzina Ctenosauriscidae
Rodzaj arizonazaur
Gatunki
  • A. babbitti Welles, 1947
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Arizonazaur (Arizonasaurus) – rodzaj rauizucha z rodziny Ctenosauriscidae żyjącego w środkowym triasie na terenie dzisiejszej Ameryki Północnej. Jego nazwa, oznaczająca „jaszczur z Arizony”, pochodzi od miejsca odkrycia szkieletu (formacja Moenkopi w północnej Arizonie). Został opisany przez Samuela Paula Wellesa w 1947 roku w oparciu o niekompletną lewą kość szczękową (UCMP 36232)[1]. W 2003 roku Sterling Nesbitt opisał nowe skamieniałości arizonazaura odkryte w formacji Moenkopi (MSM P4590). Obejmują one około połowę szkieletu, w tym lewą kość szczękową, niemal identyczną z tą holotypu. Kość szczękowa była wydłużona i smukła – szczątki MSM P4590 sugerują, że mogła mieścić do dziesięciu zębodołów. Znany jest jeden ząb Arizonasaurus – dowodzi on, że zęby były ząbkowane na obu krawędziach, lekko zakrzywione i bocznie spłaszczone. Arizonazaur miał prawdopodobnie bardzo smukłą czaszkę[2].

Łuki naczyniowe kręgów szyjnych są trzykrotnie wyższe od centrów i lekko zakrzywione ku tyłowi, podczas gdy łuki naczyniowe kręgów grzbietowych były od centrów wyższe od pięciu do dziesięciu razy[2]. Wysokie wyrostki kolczyste kręgów kręgosłupa wykazują podobieństwo do tych występujących u bazalnych archozaurów o bliżej nieokreślonym pokrewieństwie, takich jak Ctenosauriscus, Bromsgroveia, lotozaur i Hypselorhachis. Podobieństwa w budowie kręgów oraz kości obręczy kończyn dolnych wskazują, że rodzaje te są ze sobą blisko spokrewnione i tworzą rodzinę Ctenosauriscidae. Zbliżone struktury występują także u popozaura i szuwozaura (syn. Chatterjeea), co wskazuje na ich bliskie pokrewieństwo z przedstawicielami Ctenosauriscidae[3]. Kości kulszowe były złączone na całej swojej długości, co jest jedną z cech typowych dla Ctenosauriscidae i blisko z nimi spokrewnionych Poposauridae[2]. Badania puszki mózgowej arizonazaura wykazały, że nie był on blisko spokrewniony z innymi rauizuchami, których anatomia puszek mózgowych jest znana (Batrachotomus, zaurozuch, postozuch, tikizuch). Analizy te wsparły także tezę o parafiletyzmie Rauisuchia, jak również wykazały, że Poposaurus i jego najbliżsi krewni są spokrewnieni z krokodylami odleglej niż inne rauizuchy[4].

Przypisy

  1. Samuel P. Welles. Vertebrates from the Upper Moenkopi Formation of the Northern Arizona. „Univ. California Publ. Geol. Sci.”. 27, s. 241–294, 1947 (ang.). 
  2. 2,0 2,1 2,2 Sterling J. Nesbitt. Arizonasaurus and its implications for archosaur divergence. „Proceedings of the Royal Society of London B”. 270, s. S234–S237, 2003. doi:10.1098/rsbl.2003.0066 (ang.). 
  3. Sterling J. Nesbitt. Osteology of the Middle Triassic pseudosuchian archosaur Arizonasaurus babbitti. „Historical Biology”. 17, s. 19–47, 2005. doi:10.1080/08912960500476499 (ang.). 
  4. David J. Gower, Sterling J. Nesbitt. The Braincase of Arizonasaurus babbitti—Further Evidence for the Non-Monophyly of 'Rauisuchian' Archosaurs. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 26 (1), s. 79–87, 2006 (ang.).