Arkadij Gajdar

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Arkady Gajdar)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Arkadij Gajdar
Arkadij Gajdar
Imiona i nazwisko Arkadij Pietrowicz Golikow
Data i miejsce urodzenia 22 stycznia 1904 Lgow Gubernia kurska
Data i miejsce śmierci 26 października 1941 Kaniów
Zawód pisarz
Narodowość rosyjska
Język rosyjski
Okres 1925-1940
Gatunki Literatura młodzieżowa
Ważne dzieła Timur i jego drużyna,
Czuk i Hek
Odznaczenia
Order Wojny Ojczyźnianej I stopnia Order Znak Honoru
Muzeum Arkadego Gajdara
w domu rodzinnym w Arzamasie.

Arkadij Gajdar, właśc. Arkadij Pietrowicz Golikow, ros. Арка́дий Петро́вич Го́ликов (ur. 22 stycznia 1904 w Lgowie w Guberni kurskiej, zm. 26 października 1941 pod Kaniowem) – radziecki pisarz młodzieżowy.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Lgowie. Dzieciństwo spędził w Arzamasie. W czasie wojny domowej w Rosji, w 1918 wstąpił do RPK(b) i jako ochotnik do Armii Czerwonej gdzie trafił do Jednostki Specjalnego Przeznaczenia w armii Tuchaczewskiego. Zadaniem tych jednostek, stworzonych przez Trockiego, było posuwanie się za jednostkami liniowymi i uniemożliwianie im wycofania się lub rezygnacji z walki.

W końcu lipca 1921 wieku 17 lat, został dowódcą 58 samodzielnego pułku do walki z bandytyzmem (jako nastolatek dowodził blisko 2 tys. dorosłych mężczyzn). Brał udział w tłumieniu antybolszewickiego powstania tambowskiego. Odznaczał się wyjątkowym okrucieństwem, osobiście dokonując egzekucji grup zakładników[1], w tym również kobiet i dzieci. Opis tych zbrodni znalazł się w książce Władimira Sołouchina Słone jezioro (ros. Солёное озеро) (1994).

Kilkakrotnie ranny, w 1924 został zdemobilizowany z powodu urazów i nawracających stanów depresyjno-maniakalnych. Kilkakrotnie podejmował próby samobójcze. Leczył się w klinikach psychiatrycznych. W swoim dzienniku wspominał, że śnili mu się ludzie, których zamordował w dzieciństwie.

W roku 1925 napisał swą pierwszą powieść – W dni porażek i zwycięstw (ros. В дни поражений и побед). Jego twórczość uznano za narzędzie kształtowania komunistycznych postaw młodzieży. Pod wpływem opowiadania Timur i jego drużyna z 1940, przetłumaczonego na wiele języków, powstawały drużyny pionierów "timurowców", niosących pomoc ludziom starym i samotnym.

Na początku Wielkiej Wojny Ojczyźnianej trafił na front jako specjalny korespondent Komsomolskiej Prawdy. We wrześniu 1941 roku jego oddział został otoczony przez Niemców w rejonie KijówHumań, a on sam trafił do oddziału partyzanckiego. 26 października 1941 zginął w walce. Został pochowany w Kaniowie, gdzie w 1953 roku odsłonięto jego pomnik.

Jego syn, Timur Gajdar, był radzieckim admirałem, dziennikarzem i pisarzem.

Jego wnuk, Jegor Gajdar, był premierem i ministrem finansów Federacji Rosyjskiej w latach 1991-1992.

Wybrane utwory[edytuj | edytuj kod]

  • Błękitna filiżanka
  • Czuk i Hek
  • Dym w lesie
  • Los dobosza
  • Niech świeci
  • Szkoła
  • Tajemnica wojskowa
  • Timur i jego drużyna

Przypisy

  1. Grzegorz Przebinda, Józef Smaga: Kto jest kim w Rosji po 1917 roku. Kraków: ZNAK, 2000, s. 85-86. ISBN 83-7006-868-5.