Armia Imperium Rosyjskiego
| Armia Imperium Rosyjskiego | |
 |
|
| Jedno z godeł armii | |
| Historia | |
| Państwo |  Imperium Rosyjskie |
| Sformowanie | 1721 |
| Rozformowanie | 1917 |
| Dowódcy | |
| Pierwszy | Piotr I Wielki |
| Ostatni | Mikołaj II |
| Działania zbrojne | |
| IV wojna rosyjsko-turecka tłumienie konfederacji barskiej |
|
| Organizacja | |
| Skład | 52 dywizje piechoty 23 dywizje kawalerii 45 brygad artylerii 26 batalionów saperskich |
Armia Imperium Rosyjskiego (inaczej: siły zbrojne carskiej Rosji, potocznie: armia carska) – siły zbrojne Imperium Rosyjskiego (państwa rosyjskiego w latach 1721-1917).
Za twórcę nowoczesnego wojska rosyjskiego uważany jest Piotr I Wielki. To on wprowadził do armii zwyczaje podpatrzone w krajach w Europy Zachodniej. Oficjalne czynniki przyznawały, że w czasach panowania Mikołaja I rocznie z powodu ciężkich warunków bytowania umierało 40 tys. żołnierzy rosyjskich. Największa śmiertelność była wśród oddziałów stacjonujących na Kaukazie. W latach trzydziestych–czterdziestych XIX wieku praktycznie żaden żołnierz rosyjski nie dożył tzw. nieograniczonego urlopu[1]. Na początku lat pięćdziesiątych XIX wieku armia rosyjska liczyła 938 731 żołnierzy formacji regularnych i 245 850 nieregularnych (głównie kozackich). Obliczenia wskazują, że podczas pierwszych 25 lat panowania Mikołaja I od samych chorób zmarło 1 028 650 żołnierzy[2]. Do czasów reformy wojskowej Dymitra Milutina w 1874 wojsko rosyjskie nie znało koszar. Niemal półtoramilionowa armia rozlokowana była w prymitywnych ziemiankach i lepiankach lub po kwaterach prywatnych[3]. W ramach represji w trakcie i po upadku powstania listopadowego do specjalnych batalionów tzw. kantonistów armii rosyjskiej wcielono dzieci polskie[4].
Szeregi armii, zależnie od okresu, zasilali nie tylko Rosjanie, ale i Niemcy inflanccy, Kozacy, Kałmucy, Tatarzy, Baszkirzy, Polacy, Litwini, Białorusini, Ukraińcy, Finowie czy Żydzi.
Żołnierze armii carskiej brali udział w licznych działaniach zbrojnych, m.in. w wojnach napoleońskich, wojnie krymskiej, wojnie rosyjsko-japońskiej i I wojnie światowej.
Spis treści |
[edytuj] Okręgi wojskowe
- Petersburski Okręg Wojskowy
- Kijowski Okręg Wojskowy
- Moskiewski Okręg Wojskowy
- Warszawski Okręg Wojskowy
- Wileński Okręg Wojskowy
- Fiński Okręg Wojskowy
- Odeski Okręg Wojskowy
- Kazański Okręg Wojskowy
- Kaukaski Okręg Wojskowy
- Turkiestański Okręg Wojskowy
- Omski Okręg Wojskowy
- Irkucki Okręg Wojskowy
- Amurski Okręg Wojskowy
- Obwód Zakaspijski był okręgiem administracyjnym na prawach okręgu wojskowego
[edytuj] Piechota
[edytuj] Dywizje piechoty
Armia carska liczyła 52 dywizje piechoty:
- 45 dywizji armijnych
- 4 dywizje grenadierskie
- 3 dywizje gwardyjskie
Dywizja składała się z 2 brygad po 2 pułki w każdej (wyjątek stanowiła jedna dywizja armijna, w składzie której był jeden dodatkowy pułk - razem 5 pułków).
[edytuj] Brygady strzeleckie
Armia carska liczyła 15 brygad strzeleckich:
- 5 brygad podstawowych strzeleckich
- 3 brygady wschodniosyberyjskie
- 2 brygady zakaukaskie
- 1 brygada fińska (finlandzka)
- 1 brygada gwardyjska
- 1 brygada kaukaska
- 1 brygada kaukaska miejscowa
- 1 brygada turkiestańska
Każda z brygad strzeleckich oraz fińska (finlandzka) składały się z 4 pułków po 2 bataliony, natomiast pozostałe brygady z 4 oddzielnych batalionów, brygada kaukaska miejscowa z drużyn.
[edytuj] Pułki piechoty
Armia carska liczyła 209 pułków piechoty:
- 181 pułków armijnych
- 16 pułków grenadierskich
- 12 pułków gwardyjskich
W skład pułku wchodziły 4 bataliony po 4 roty w każdym z nich.
Cała piechota liczyła 945 batalionów, w pułku było około 1900 żołnierzy w czasie pokoju oraz około 4000 podczas wojny.
-
Rosyjscy piechurzy, schyłek XVIII wieku
-
Rosyjscy żołnierze z 1827
-
Biwak wojsk rosyjskich na Placu Saskim w Warszawie w 1861 roku
-
Żeton 90 Onegskiego Pułku Piechoty
-
Żołnierz 139 Morszańskiego Pułku Piechoty, 1905
-
Żołnierz 12 Astrachańskiego Pułku Grenadierów
[edytuj] Kawaleria
Armia carska liczyła 23 dywizje kawalerii:
- 15 dywizji armijnych (każda po jednym pułku kozackim)
- 4 dywizje kozackie
- 2 dywizje gwardyjskie, w każdej:
- 6 pułków po 4 szwadrony
- po 2 pułki kozackie
- po 1 kozackiej sotni lejb-gwardii
- 1 dywizja dodatkowa
- 1 dywizja kaukaska (w tym jeden pułk kozacki)
A także:
- eskorta cara
- 18 samodzielnych pułków kozackich
- 2 samodzielne brygady kawalerii
- 1 finlandzki dragoński pułk
- 1 nadmorski dragoński pułk
W czasie działań wojennych w pułku było około 1000 żołnierzy i 900 koni.
[edytuj] Artyleria
[edytuj] Artyleria piesza
- 45 brygad armijnych (jedna brygada armijna artylerii pieszej w każdej dywizji armijnej piechoty)
- 4 brygady grenadierskie
- 3 brygady gwardyjskie
- 7 strzeleckich artyleryjskich dywizjonów (po 3 baterie)
- 7 pułków hałbicznych
- 2 pułki turkiestańskie
- fiński (finlandzki) artyleryjski pułk
- górski artyleryjski pułk
- 2 brygady syberyjskie
- dywizjon syberyjski
- dywizjon zabajkalski
W brygadach artylerii pieszej było 6-9 baterii, po 8 armat w każdej.
[edytuj] Artyleria konna
- 23 baterie armijne
- 20 baterii kozackich
- 5 baterii gwardyjskich
- 1 bateria konna górska
Bateria miała po 6 armat. W składzie polowej artylerii były także artyleryjskie pułki.
[edytuj] Wojska inżynieryjne
- 26 batalionów saperskich
- 19 armijnych batalionów saperskich
- 2 bataliony saperskie kaukaskie
- 1 batalion saperski grenadierski
- 1 batalion saperski gwardyjski
- 1 batalion saperski syberyjski
- 1 batalion saperski turkiestański
- 8 batalionów pontonowych
- 7 batalionów kolejowych
- 6 polowych parków inżynieryjnych
- 2 stałe parki inżynieryjne
- 1 szkolny park aeronautyczny
Rosyjskie wojska inżynieryjne, stacjonujące w europejskiej części Rosji oraz na Kaukazie, były zgrupowane w 7 brygad saperskich i 1 brygadę kolejową.
[edytuj] Działania zbrojne
- IV wojna rosyjsko-turecka (1735-1739)
- tłumienie konfederacji barskiej (1768-1772)
- V wojna rosyjsko-turecka (1768-1774)
- bitwa morska pod Nauplią (27 maja i 28 maja 1770)
- bitwa morska pod Czesmą (5 lipca-7 lipca 1770)
- bitwa nad Largą (18 lipca 1770)
- bitwa nad Kagułem (1 sierpnia 1770)
- bitwa morska pod Patras (6 listopada, 7 listopada i 8 listopada 1772)
- bitwa pod Kozłudżą (20 czerwca 1774)
- bitwa morska pod Kerczem (1 lipca i 20 lipca 1774)
- wojna polsko-rosyjska 1792
- insurekcja kościuszkowska (1794)
- wojny napoleońskie
- VIII wojna rosyjsko-turecka (1828-1829)
- tłumienie powstania listopadowego (1830-1831)
- wojna krymska (1853-1856)
- tłumienie powstania styczniowego (1863-1864)
- X wojna rosyjsko-turecka (1877-1888)
- wojna rosyjsko-japońska (1904-1905)
- Rewolucja 1905 roku
- I wojna światowa (1914-1917)
- Rewolucja lutowa 1917
[edytuj] Stopnie Wojskowe
| Piechota | Artyleria | Kawaleria | Kozacy | Oznaczenie |
|---|---|---|---|---|
| Korpus szeregowych | ||||
| рядовой (Szeregowy) |
канонир (Kanonier) |
рядовой (Szeregowy) |
казак (Kozak) |
|
| ефрейтор (Starszy szeregowy) |
бомбардир (Bombardier) |
ефрейтор (Starszy szeregowy) |
приказный (Przykaźny) |
|
| Korpus podoficerów | ||||
| младший унтер-офицер (Kapral) (dosł. "Młodszy podoficer") |
младший фейерверкер (Młodszy działowy) |
младший унтер-офицер (Kapral) |
младший урядник (Młodszy podoficer) |
|
| старший унтер-офицер/ (Starszy kapral) (dosł. "Starszy podoficer") |
старший фейерверкер (Starszy działowy) |
старший унтер-офицер (Starszy kapral) |
старший урядник (Starszy podoficer) |
|
| фельдфебель (Starszy sierżant) |
фельдфебель (Feldfebel) |
вахмистр (Wachmistrz) |
вахмистр (Wachmistrz) |
|
| подпрапорщик (Podchorąży) |
подпрапорщик (Podchorąży) |
подхорунжий (Podchorąży) |
|
|
| зауряд-прапорщик (Chorąży-kadet) |
зауряд-прапорщик (Chorąży-kadet) |
|
||
| Korpus oficerów | ||||
| прапорщик (Chorąży) |
прапорщик (Chorąży) |
|
||
| подпоручик (Podporucznik) |
подпоручик (Podporucznik) |
корнет (Kornet) |
хорунжий (Chorąży) |
|
| поручик (Porucznik) |
поручик (Porucznik) |
поручик (Porucznik) |
сотник (Setnik) |
|
| штабс-капитан (Kapitan sztabowy) |
штабс-капитан (Kapitan sztabowy) |
штабс-ротмистр (Rotmistrz sztabowy) |
подъесаул (Podesauł) |
|
| капитан (Kapitan) |
капитан (Kapitan) |
ротмистр (Rotmistrz) |
есаул (Esauł) |
|
| подполковник (Podpułkownik) |
подполковник (Podpułkownik) |
подполковник (Podpułkownik) |
войсковой старшина (Starszyna) |
|
| полковник (Pułkownik) |
полковник (Pułkownik) |
полковник (Pułkownik) |
полковник (Pułkownik) |
|
| Generałowie | ||||
| генерал-майор (Generał-major) |
генерал-майор (Generał-major) |
генерал-майор (Generał-major) |
генерал-майор (Generał-major) |
|
| генерал-лейтенант (Generał-lejtnant) |
генерал-лейтенант (Generał-lejtnant) |
генерал-лейтенант (Generał-lejtnant) |
генерал-лейтенант (Generał-lejtnant) |
|
| генерал от инфантерии (Generał piechoty) |
генерал от артиллерии (Generał artylerii) |
генерал от кавалерии (Generał kawalerii) |
|
|
| генерал-фельдмаршал (Feldmarszałek) |
|
|||
[edytuj] Inne pułki
-
Orenburski Korpus Kadetów
-
15. Regiment Strzelców Jego W-ści Króla Nikoli I
-
5. Kargolowski Regiment Dragonów
-
Orlovski Korpus Kadetów
Przypisy
[edytuj] Literatura
- Raspisanije suchoputnych wojsk 1836 - 1914, Petersburg 1914.
- A. A. Kersnowski, Istorija russkoj armii, Moskwa 1994.
[edytuj] Zobacz też
- Marynarka Wojenna Imperium Rosyjskiego
- Carskie Siły Powietrzne
- Armia Austro-Węgier
- Armia Cesarstwa Niemieckiego
- Armia Czerwona
- Gwardia Imperium Rosyjskiego
- Organizacja pułków Imperium Rosyjskiego
- Siły Zbrojne Południa Rosji
|
|||||||
|
|||||||
|
|||||||
|
|||||||
|
||||||||||
|
||||||||||||||||
|
|||||||||||||
