Armia Lublin

Armia "Lublin" - związek operacyjny Wojska Polskiego improwizowany w czasie kampanii wrześniowej 1939 r.

Polskie plany wojenne (operacyjny "Zachód" i mobilizacyjny "W") nie przewidywały utworzenia armii dla obrony rzeki Wisły.

Utworzona 4 września 1939 roku do obrony środkowej Wisły między Karczewem a Sandomierzem, jako związek operacyjny właściwie nie funkcjonowała. Trzonem miała być Warszawska Brygada Pancerno-Motorowa wzmocniona wycofującymi się za Wisłę oddziałami Armii "Prusy".

W rzeczywistości rozbite oddziały armii "Prusy" nie przedstawiając dużej wartości bojowej zostały wycofane z linii Wisły w rejon Chełma dla reorganizacji i utworzenia Frontu Północnego natomiast Armia "Lublin" otrzymała tylko 39 DP rez., improwizowaną grupę "Sandomierz" i nieliczne nadające się do obsadzenia Wisły jednostki Armii "Prusy" włączone do Warszawskiej Brygady Pancerno-Motorowej.

Armia prowadziła walki z Niemcami od 8 września gdy pierwsze oddziały niemieckie dokonały prób przedarcia się przez Wisłę pod Górą Kalwarią, Maciejowicami i Dęblinem. Do 12 września Niemcy nie forsowali rzeki angażując się w likwidację resztek Armii "Prusy" i walki nad Bzurą. Jednak już pierwsze uderzenia 12 września zwiastowały klęskę armii. Warszawska Brygada Pancerno-Motorowa mając zbyt mało sił do obsadzenia rzeki musiała od 13 września stopniowo ustępować spod Annopola i Solca, zerwała się styczność brygady z 39 DP rez. 15 września wobec rozkazu odwrotu na przedmoście rumuńskie armia wycofała się w rejon Kraśnika, pozostawiając bataliony osłonowe w Lublinie.

39 DP rez. zbyt oddalona od Kraśnika została oddana do dyspozycji Frontu Północnego. Na południe od Kraśnika armia połączyła się z armią "Kraków" i jako jednolite zgrupowanie uczestniczyła w bitwie pod Tomaszowem Lubelskim 18-20 września. Tam skapitulowała wobec braku możliwości przebicia się na południe.

Organizacja armii i obsada personalna jej dowództwa

gen. dyw. T. Piskor

Dowództwo

• Dowódca armii gen. dyw. Tadeusz Ludwik Piskor
• dowódca saperów - ppłk Józef Zientkiewicz
• dowódca lotnictwa i OPL - płk obs. Stefan Sznuk (nie dotarł)
• szef służby duszpasterskiej - ks. proboszcz dr Edward Nowak

Sztab

• szef sztabu - płk dypl. Jerzy Zawisza
• szef oddziału II - mjr Edward Niedzielski
• oficer Oddziału II - kpt. dypl. w st. spocz. Tadeusz Wardejn-Zagórski
• szef oddziału III - mjr art. Tadeusz Paschalski
• oficer Oddziału III - kpt. dypl. Wojciech Borzobohaty (od 12 IX)
• dowódca łączności - mjr Tadeusz Józef Jan Jakubowski
• kwatermistrz - mjr dypl. Zygmunt Szatkowski
• szef sanitarny - płk lek. dr Bolesław Błażejewski

Ordre de Bataille

• 39 Dywizja Piechoty (Rezerwowa) - gen. bryg. Brunon Olbrycht
• Warszawska Brygada Pancerno-Motorowa - płk dypl. Stefan Rowecki
• Kombinowana Brygada Kawalerii - płk Adam Bogoria-Zakrzewski
• Grupa "Sandomierz" - ppłk Antoni Sikorski

Bibliografia

• Tadeusz Jurga: Wojsko Polskie : krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. 7, Regularne jednostki Wojska Polskiego w 1939 : organizacja, działania bojowe, uzbrojenie, metryki związków operacyjnych, dywizji i brygad. Warszawa : Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej 1975.
• Kazimierz Sobczak [red.]: Encyklopedia II wojny światowej. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1975.