Armia Tennessee (Konfederacja)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Armia Tennessee
Confederate flag.jpg
Zestandaryzowana flaga z 1864 roku
Historia
Państwo  Stany Skonfederowane
Sformowanie listopad 1862
Rozformowanie kwiecień 1865
Dowódcy
Pierwszy Braxton Bragg
Ostatni John Bell Hood
Działania zbrojne
Wojna secesyjna
Organizacja
Podporządkowanie Armia Skonfederowanych Stanów Ameryki
Rodzaj sił zbrojnych wojska lądowe
Skład I Korpus

II Korpus
III Korpus
IV Korpus
Korpus Kawaleryjski Forresta

Armia Tennessee – główna siła Konfederacji działająca pomiędzy Appalachami i Missisipi podczas wojny secesyjnej. Została sformowana jesienią 1862 roku i brała udział w walkach w zachodnim teatrze do 1865. Nie należy jej mylić z unijną Armią Tennessee (ang. Army of the Tennessee).

Historia[edytuj | edytuj kod]

1862[edytuj | edytuj kod]

Braxton Bragg
Joseph Johnston
John Bell Hood

Armia została sformowana 20 listopada 1862 roku, jako kontynuacja Armii Missisipi[1] (ta brała udział w bitwach pod Shiloh oraz Perryville). Jej pierwszym dowódcą był generał Braxton Bragg, pod którego wodzą starła się z Armią Cumberland gen. dyw. Williama Rosecransa nad Stones River 31 grudnia. Jednakże Bragg został zmuszony do wycofania się z Murfreesboro, następnie do Tullahomy.

1863[edytuj | edytuj kod]

Latem 1863 roku, Rosecrans rozpoczął ofensywę, nazywaną później kampanią w Tullahomie (od miejsca stacjonowania sztabu głównego sił Konfederacji). Wojska Unii konsekwentnie spychały Bragga do północnej Georgii, co przyniosło Południu utratę ważnego węzła kolejowego w Chattanoodze. Jednakże posiłki w postaci I Korpusu Armii Północnej Wirginii pod Jamesem Longstreetem umożliwiły konfederatom pokonanie Rosencransa nad Chickamaugą we wrześniu 1863.

Po wiktorii Armia Tennessee obległa unionistów, zajmując pozycje na otaczających miasto wzgórzach. Armia Cumberland została wzmocniona przez armię gen. dyw. Ulyssesa Granta oraz dwa korpusy Armii Potomaku pod gen. dyw. Josephem Hookerem. Bragg posłał w tym czasie siły Longstreeta do Knoxville wraz z prawie całą kawalerią, dziesiątkując liczebność swojej armii. Przejąwszy dowodzenie, Grant zadał Braggowi potężny cios pod Missionary Ridge 25 listopada, zmuszając go do złożenia oblężenia i ucieczki do północnej Georgii.

1864[edytuj | edytuj kod]

Krótko po tym wydarzeniu Bragg został zastąpiony na stanowisku wodza przez generała Josepha Egglestona Johnstona, który był znacznie bardziej lubiany przez żołnierzy, niż cierpki Bragg. W 1864, podczas walk o Atlantę Johnstonowi przyszło stawić czoła połączonym armiom gen. dyw. Williama Shermana, który miał rozkaz zniszczyć armię Tennessee – zdobycie Atlanty było drugorzędnym celem. Johnston, który uważał, iż podtrzymanie życia swojej armii było ważniejsze niż obrona terytorium, unikał potyczek z Shermanem, dokonując serii wycofań, co wywołało zniecierpliwienie w Richmond, zwłaszcza u prezydenta Konfederacji Jeffersona Davisa, który nigdy nie darzył generała wielką sympatią. Po flankującym manewrze Shermana nad rzeką Chattahoochee, konfederaci musieli wycofać się wprost do Atlanty. Krótko potem Johnston został zastąpiony przez gen. br. Johna Bella Hooda.

Dowództwo Hooda okazało się katastrofalne. Po kilku nieudanych próbach zmuszenia Shermana do ujścia spod Atlanty, miasto zostało schwytane przez Unię 2 września. Miast nadal nękać siły Unii, Hood zawrócił na zachód i ruszył do Tennessee, pozwalając Shermanowi na nie blokowany przez nikogo marsz ku morzu. W tym czasie Hood stanął przed starym wrogiem swoich oddziałów, armią Cumberland, pod gen. dyw. George’em Thomasem, jak również armią Ohio gen. dyw. Johna Schofielda. 30 listopada 1864 roku, Hood zaatakował Schofielda pod Franklin, tracąc prawie 1/4 ludzi, jednakże nie przestał nacierać w kierunku centralnego Tennessee, gdzie spróbował później zdobyć Nashville. 15 grudnia siły Thomasa przeprowadziły atak, łamiąc całkowicie opór konfederatów w bitwie pod Nashville. Armia Tennessee uciekała porzucając cały dobytek, działa i karabiny. Kiedy zatrzymali się wreszcie w Tupelo, ilość żołnierzy była o połowię mniejsza, w stosunku do lata, gdy Hood obejmował dowództwo.

1865[edytuj | edytuj kod]

Hood zrezygnował z dowodzenia w styczniu – jego stanowisko przejął ponownie Johnston, który zebrał rozproszone jednostki, celem przeciwstawienia się Shermanowi sunącemu przez Karoliny.

Armia Tennessee poddała się pod Bennett Place w Północnej Karolinie 26 kwietnia 1865 roku.

Organizacja Korpusów[edytuj | edytuj kod]

Główne bitwy i kampanie[edytuj | edytuj kod]

Marszruta Armii Tennessee, 1862 do 1865.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. John H. Eicher, David J. Eicher: Civil War High Commands. tanford University Press, 2001. ISBN 0-8047-3641-3. (ang.)

Przypisy

  1. S. 891, Eicher.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Dodatkowe źródła[edytuj | edytuj kod]

  • Connelly, Thomas Lawrence, Army of the Heartland: The Army of Tennessee, 1861-1862, Louisiana State Univ Press, 1967, ISBN 0807104043.
  • Connelly, Thomas Lawrence, Autumn of Glory: The Army of Tennessee, 1862-1865, Louisiana State University Press, 1996, ISBN 0807104450.
  • Daniel, Larry J., Soldiering in the Army of Tennessee: A Portrait of Life in a Confederate Army, University of North Carolina Press, 1991, ISBN 0807820040.
  • Haughton, Andrew, Training, Tactics and Leadership in the Confederate Army of Tennessee, Routledge, 2000, ISBN 0714650323.
  • Horn, Stanley Fitzgerald, The Army of Tennessee, University of Oklahoma Press, 1993, ISBN 0806125659.
  • Liddell, St. John Richardson, Liddell’s Record, American Society for Training & Development, 1997, ISBN 0890293147.
  • McMurry, Richard M., Two Great Rebel Armies: An Essay in Confederate Military History, Univ of North Carolina Press, 1989, ISBN 0807818194.
  • Woodworth, Steven E., Jefferson Davis and His Generals: The Failure of Confederate Command in the West, University Press of Kansas, 1990, ISBN 0700605673.