Arne Jacobsen

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Domy zaprojektowane przez Arne Jacobsena
Ratusz w Århus – fragment wystroju wnętrza
Hotel Royal SAS w Kopenhadze

Arne Jacobsen, (ur. 11 lutego 1902 w Kopenhadze, 24 marca zm. 1971 tamże) – duński architekt i projektant wnętrz.

Jako pierwszy w Danii wcielił w życie idee pionierów modernizmu: Le Corbusiera i L. Mies van der Rohe. Projektował przede wszystkim gmachy użyteczności publicznej i osiedla. Był również twórcą sztuki użytkowej.

W swoim rozwoju wyewoluował od pozycji bardzo tradycyjnych (ceglana architektura duńska) w kierunku racjonalnego modernizmu. Studiował w Szkole Technicznej w Kopenhadze (1919-1924) oraz w Akademii Sztuk Pięknych tamże (1924-1927). Był to okres ścierania się różnych poglądów na współczesną architekturę duńską (zwłaszcza neoklasycznego i narodowego), w cieniu których dojrzewał Jacobsen. W kształtowaniu się poglądów architekta ważną rolę odegrały wycieczki naukowe organizowane przez Akademię, m.in. na Wystawę Paryską w 1925. To tam Jacobsen zetknął się bliżej z ideami Le Corbusiera i Gropiusa i wykształcił swój warsztat rysunkowy, charakteryzujący się eliminacją nieistotnych szczegółów kosztem uwypuklenia istotnych elementów konstrukcyjnych projektowanych obiektów. Po 1927 zatrudnił się w biurze architekta miejskiego Kopenhagi. Rezultatem tego były pierwsze drobne projekty w parku Enghaveparken (bramy, estrady, altany), a później pierwsze projekty domów jednorodzinnych (za dom prof. Wandela przy Knutsvej 9 otrzymał nagrodę gminy Gentofte). Stopniowo projekty Jacobsena stają się coraz bardziej nowoczesne i uproszczone, jednak nadal osadzone są w duńskiej tradycji architektonicznej: użycie żółtobrązowej cegły i strome, kryte ceramiczną dachówką dachy. Drugi nurt, nawiązujący do idei wielkiego europejskiego modernizmu, architekt zapoczątkował domem własnym przy Rodesvej 2 w Kopenhadze z lat 1928-1929.

Najważniejsze realizacje architektoniczne[edytuj | edytuj kod]

  • dom jednorodzinny, Knutsvej 9, Kopenhaga, Dania (1926-27)
  • dom jednorodzinny, Knutsvej 11, Kopenhaga, Dania (1926-1927)
  • muszla koncertowa, altana i wejście do parku Enghaveparken, Kopenhaga, Dania (1928)
  • dom własny, Rodesvej 2, Kopenhaga, Dania (1928-1929)
  • dom jednorodzinny, Baunegaardsvej 22, Kopenhaga, Dania (1922)
  • dom jednorodzinny, Olsens Aleé 28, Kopenhaga, Dania (1930-1931)
  • dom jednorodzinny, Baunegaardsvej 81, Kopenhaga, Dania (1930-1931)
  • dom jednorodzinny, Tranegaasdsvej 25, Kopenhaga, Dania (1930-1931)
  • dom jednorodzinny, Klampenborgvej 37, Kopenhaga, Dania (1930-1931)
  • szkoła jeździecka Mattassona, Belleveuevej 12, Kopenhaga, Dania (1931)
  • plaża Bellevue (kabiny), Klampenborg, Dania (1932-33)
  • dom jednorodzinny, Hegelsvej 4, Kopenhaga, Dania (1932-1933)
  • dom jednorodzinny, Hegelsvej 17, Kopenhaga, Dania (1932-1933)
  • dom jednorodzinny, Hegelsvej 18, Kopenhaga, Dania (1932-1933)
  • dom jednorodzinny, Anemonevej 48, Kopenhaga, Dania (1932-1933)
  • kąpielisko nadmorskie Dragør Sydstrand, (nie istnieje), (1933-1934)
  • dom jednorodzinny, Hoffeymersvej 29, Kopenhaga, Dania (1933-1934)
  • dom jednorodzinny, Vemmetofte Allé 10, Kopenhaga, Dania (1933-1934)
  • dom jednorodzinny, Strandvej 464, Vedbæk, Dania (1933-1934)
  • dom jednorodzinny, Hegelsvej 3, Kopenhaga, Dania (1933-1934)
  • dom jednorodzinny, Ordrupshøjvej 30, Kopenhaga, Dania (1933-1934)
  • apartamenty Bellavista (Strandvejen 419-451), Klampenborg, Dania (1933-34)
  • dom jednorodzinny, Parkovsvej 7, Kopenhaga, Dania (1934-1935)
  • dom jednorodzinny, Hegelsvej 9, Kopenhaga, Dania (1934-1935)
  • dom jednorodzinny, Parkovsvej 19, Kopenhaga, Dania (1934-1935)
  • dom jednorodzinny, Kratvænget 9, Kopenhaga, Dania (1934-1935)
  • hala tenisowa, Hartmannsvej 37, Kopenhaga, Dania (1934-1935)
  • laboratorium fabryki "Novo", Fuglebakvej 115, Kopenhaga, Dania (1934-1935)
  • teatr "Bellevue" i restauracja "Gammel Bellevue", Klampenborg, Dania (1934-35)
  • bank "Landmandsbanken", Nørrebrogade 160, (1934-1935)
  • projekt lotniska w Kastrup, współnie z Flemmingiem Lassenem, (1936)
  • dok jednorodzinny, Jægersborg Allé 44, Kopenhaga, Dania(1936-1937)
  • dom jednorodzinny, Skovvangen 17, Kopnehaga, Dania (1936-1937)
  • dok jednorodzinny, Jægersborg Allé 57, Kopenhaga, Dania(1936-1937)
  • stacja benzynowa w Kystvejen koło portu Skovshoved Havn, Dania (1936-1937)
  • odział banku "Landmandsbanken", Vester Farimagsgade 37, Dania (1936-1937)
  • dom jednorodzinny, Ordrupvej 185, Kopenhaga' Dania (1937-1938)
  • dom jednorodzinny, Kongehøjen 3, Kopenhaga, Dania (1937-1938)
  • dom ze sklepem "Stelling Hus", Gammeltorv 6, Kopenhaga, Dania (1937-38)
  • własny dom letni, Gudmindrup, Lyng, Dania (1937)
  • projekt ratusza w Lyngby, współnie z Flemmingiem Lassenem, Dania (1938)
  • ratusz w Århus (wspólnie z Erikiem Møllerem), Århus, Dania (1939-42)
  • ratusz w Søllerød – dzielnicy Kopenhagi (współnie z Flemmingiem Lassenem), Dania (1940-42)
  • ogród w rezydencji H.Pedersena, Holte, Dania (1941)
  • stadion Jægersborg, przerobiony, (1941-1942)
  • domy szeregowe, Ridebannevang 26-35, Dania (1943)
  • domy szeregowe, Hørsholmvej 53-67, Dania (1943)
  • wędzarnia, Odden Havn, Dania (1943)
  • dom wakacyjny w Arild, Szwecja (1944)
  • plan ogólny fabryki Nordiska Kompagniets, Nyköping, Szwecja (1944-1945)
  • osiedla Søholm I i II, Klampenborg, Dania (1946-51)
  • osiedle Ibstrupparken II, Dania (1946-1949)
  • Osiedle Młodych, Hørsholmvej, Dania, (1947)
  • domy szeregowe, Islevvænge, Rødovre (1946-1949)
  • projekt teatru w Frederica (1946)
  • projekt przystani jachtowej i domu myśliwskiego w Vejle, współnie z K.Clausenem i T. Hellebergiem, (1950)
  • kaplica cmentarna w Næstved (projekt konkursowy), (1949)
  • szkoła w Esbjerg (projekt konkursowy), 1950
  • osiedle domów szeregowych, Søholm, Strandvejen, (1949-1957)
  • dom jednorodzinny, Vedebæk, Strandvej 504, (1951)
  • szkoła w Haarby, Dania(1951)
  • ogród przydomowy w Søholm, (1951)
  • hala Massey-Harris, Roskilde Landevej 183, (1953)
  • osiedle "Alléhusene", Jægersborg Allé, (1952)
  • dom jednorodzinny w Geelsvej 10, (1954)
  • dom jednorodzinny a Kalundborg, (1954)
  • biurowice firmy "Jaspersen i Syn", Nyripsgade 18, (1955)
  • stoisko "H55" na międzynarodowej wystawie w Helsingborg, Szwecja (1955)
  • stoisko "Lavenda Wool" na wystawie brytyjskiej w Kopenhadze, (1955)
  • ratusz w Rødovre, Dania (1956-57)
  • dom atrialny na wystawie Interbau w Berlinie Zachodnim (1957)
  • zakład mechaniczny w Aalborg, (1957)
  • ratusz w Glostrup, Dania (1958)
  • szkoła Munkegård, Kopenhaga, Dania (1955-59)
  • laboratorium i fabryki firmy Novo, Dania (1958)
  • SAS Royal Hotel, Kopenhaga, Dania (1958-60)
  • dom jednorodzinny w Ordrup, (1960)
  • Toms – fabryka czekolady, Ballerup, Dania (1961)
  • zespół mieszkaniowy Ved Bellevue Bugt, Klampenborg (1961)
  • Galkeria Sztuki w Hanowerze, wspólnie z O. Weitlingiem, (1964)
  • wieżą wojskowa z Herrenhausen, wspólnie z O. Weitlingiem, (1964)
  • Duński Bank Narodowy, Kopenhaga, Dania (1965-70)
  • hala sportowa w Landskronie, Szwecja (1965)
  • ośrodek wakacyjny na wyspie Fehrmann, RFN, wspólnie z O. Weitlingiem, (1965-1974)
  • St Catherine's College, Oxford, Wielka Brytania (1964-66) wraz z meblami i wzorami sztućców
  • ratusz w Moguncji, Niemcy (1966-73)
  • bank w Kuwejcie, (1967-1976)
  • ratusz w Moguncji, wspólnie z O. Weitlingiem, RFN, (1968-1973)
  • zakłady przemysłowe "Novo" w Moguncji, (1968)
  • szkoła Christianeum, Hamburg, Niemcy (1970-71)
  • Vattenfall Europe, Hamburg, Niemcy (1970)
  • Biuro American Express w Kopenhadze, Dania(1971)
  • Ambasada Królestwa Danii, Londyn, Wielka Brytania (1976-77) – częściowa współpraca.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Tadeusz Włodzimierz Barucki, Arne Jacobsen, Warszawa, Arkady, 1984, ISBN 83-213-3245-5