Arno Breker

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Arno Breker
Arno Breker Atelier Duesseldorf (1972).jpg
Data i miejsce urodzenia 19 lipca 1900
Wuppertal
Data i miejsce śmierci 13 lutego 1991
Düsseldorf
Narodowość niemiecka
Dziedzina sztuki rzeźba
architektura
Styl neoklasycyzm
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Arno Breker (ur. 19 lipca 1900 w Wuppertalu, zm. 13 lutego 1991 w Düsseldorfie) – niemiecki artysta, rzeźbiarz i architekt, członek NSDAP, przedstawiciel sztuki Blut und Boden.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Studiował w akademii sztuk pięknych w Düsseldorfie, następne lata spędził w Rzymie, a później w Paryżu. W okresie życia za granicą zdobył dużą popularność i uznanie, a jego prace porównywano do dzieł Augusta Rodina. W 193 roku Breker powrócił do Niemiec i osiadł w Berlinie. W 1935 roku przed ministerstwem propagandy ustawiono jego rzeźbę „Prometeusz”, która przez nazistów została uznana za ideał „aryjskiej czystości rasowej”[1].

W czasie igrzysk olimpijskich w Berlinie został wyróżniony srebrnym medalem za rzeźby „Dziesięcioboista” oraz „Zwycięzca”. Olimpijski medal zwrócił na niego uwagę Adolfa Hitlera. W 1937 roku Breker wyrzeźbił serię popiersi czołowych nazistów, a w kolejnym roku otrzymał polecenie zaprojektowania rzeźb mających ozdobić Nową Kancelarię Rzeszy. Hitler był zachwycony efektem prac, a rzeźby otrzymały od dyktatora nazwy „Partia” i „Wehrmacht”. W czerwcu 1940 roku pełnił rolę przewodnika Hitlera po zdobytym kilka dni wcześniej Paryżu. Miesiąc później Breker otrzymał od Hitlera w urodzinowym prezencie pałac Jäckelsbruch, w którym rok później umiejscowiono warsztaty rzeźbiarskie. Jego nazwisko figurowało na Gottbegnadeten-Liste (lista obdarzonych łaską bożą) wśród niezastąpionych[1].

W 1942 roku otrzymał zorganizował wystawę w paryskiej Oranżerii. Breker pomógł wkrótce potem Aristide Maillolowi zwolnić z więzienia jego modelkę mającą żydowskie korzenie. Dzięki swojej pozycji w III Rzeszy był w stanie kilkukrotnie interweniować w sprawie zagrożonych represjami przedstawicieli świata sztuki, doprowadził m.in. do zwolnienia z aresztu Pabla Picassa. Część historyków zaprzecza prawdziwości historii o uwolnieniu Picassa, twierdząc że Breker usiłował po wojnie wybielić swoje postępowanie z czasów wojny[1].

W 1945 roku przebywał w sanatorium niedaleko Monachium, gdzie został aresztowany przez Amerykanów. Po krótkim śledztwie uznano, że nie był aktywnym działaczem nazistowskim. W 1950 roku Breker przeniósł się do Düsseldorfu. Po śmierci pierwszej żony ożenił się ponownie. W drugiej połowie lat 50. zaczął odzyskiwać powodzenie jako rzeźbiarz. W tym czasie wyrzeźbił popiersia m.in. Haile Selassie I, Mohammeda V, Anwara Sadata czy Konrada Adenauera[1].

W 1960 roku ponownie przeniósł się do Paryża, ale z powodu niejasnej przeszłości nie wystawiano jego prac w muzeach. Zmarł w 1991 roku[1].

Dwukrotnie żonaty, z Demetrą Messalą i Charlotte Kluggem, z tą drugą miał dwoje dzieci[1].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Piotr Czeremuszkin. Rzeźbiarz nazistów. „Ale historia”. 39/2013 (89), s. 14−15, 2013-09-30. Agora SA (pol.). 

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]