Arsenał Królewski w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Arsenał Królewski w Warszawie
Obiekt zabytkowy nr rej. 87 z 1.07.1965
Arsenał Królewski w Warszawie
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Adres ul. Długa 52
Architekt Paweł Grodzicki
Inwestor Władysław IV Waza
Ukończenie budowy 1643
Ważniejsze przebudowy 1752−54, 1779−82, 1822, 1935−1938
Zniszczono 1944
Odbudowano 1948–1950
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Arsenał Królewski w Warszawie
Arsenał Królewski w Warszawie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Arsenał Królewski w Warszawie
Arsenał Królewski w Warszawie
Ziemia 52°14′44,267″N 21°00′05,292″E/52,245630 21,001470Na mapach: 52°14′44,267″N 21°00′05,292″E/52,245630 21,001470
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Gmach Arsenału w 1938

Arsenał Królewski w Warszawie – gmach dawnego arsenału znajdujący się przy ulicy Długiej 52 w Warszawie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Warszawski arsenał, czyli królewski magazyn broni, to wczesnobarokowy, dwukondygnacyjny budynek w formie zamkniętego czworoboku o wymiarach 64 na 83 metry, z obszernym wewnętrznym dziedzińcem. Gmach ten wzniesiony został w latach 1638−1643 z rozkazu króla Władysława IV. Budową kierowali kolejno Paweł Grodzicki i Krzysztof Arciszewski. W swojej niemal czterystuletniej historii był jeszcze wielokrotnie przebudowywany: w latach 1752−54 (według projektu Jana Zygmunta Deybla lub Joachima Daniela Jaucha), 1779−82, 1822 (przez Wilhelma Mintera), 1832–1835 (przebudowa na więzienie) i 1935−1938 (przez "Biuro Budowlane T. Czosnowski i Ska") − usunięcie z gmachu więzienia i adaptacja na potrzeby Archiwum Miejskiego Warszawy, przywracająca w dużej części pierwotny wygląd.

W połowie XVII wieku w Arsenale przechowywano ok. 100 dział oraz broń ręczną. We wrześniu 1655 budynek został zdobyty przez Szwedów. W 1702 został częściowo zniszczony wskutek wybuchu prochu wywołanego uderzeniem pioruna. W 1808 roku książę Józef Poniatowski zorganizował w warszawskim Arsenale Królewskim Szkołę Artylerii oraz Saperów Księstwa Warszawskiego[1].

Arsenał był kilkukrotnie świadkiem ważnych wydarzeń z polskiej historii. W nocy z 29 na 30 listopada 1830 roku ludność Warszawy zdobyła budynek, wspierając tym samym rozpoczynające się powstanie listopadowe, zaś 26 marca 1943 miała tu miejsce najsłynniejsza akcja Szarych Szeregów, znana jako akcja pod Arsenałem.

Gmach został zniszczony przez Niemców po powstaniu warszawskim w 1944.

W latach 1948–50 Arsenał został odbudowany według projektu Bruno Zborowskiego Od 1959 jest siedzibą Państwowego Muzeum Archeologicznego.

W 1965 gmach Arsenału został wpisany do rejestru zabytków pod nr 87.

31 sierpnia 2006 Rada Warszawy podjęła uchwałę o zmianie nazwy stacji warszawskiego metra Ratusz na Ratusz Arsenał[2].

Otoczenie[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 35. ISBN 83-01-08836-2.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]