Art Carney
| Art Carney | |||||||||||||
 Art Carney (1940) |
|||||||||||||
| Imię i nazwisko | Arthur William Matthew | ||||||||||||
| Data i miejsce urodzenia | 4 listopada 1918 Mount Vernon |
||||||||||||
| Data i miejsce śmierci | 9 listopada 2003 Chester (Connecticut) |
||||||||||||
| Zawód | aktor | ||||||||||||
|
|||||||||||||
| Odznaczenia | |||||||||||||
 |
|||||||||||||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||||||||||||
Art Carney, właśc. Arthur William Matthew (ur. 4 listopada 1918 w Mount Vernon, zm. 9 listopada 2003 w Chester w stanie Connecticut) – amerykański aktor sceniczny, filmowy, telewizyjny i radiowy.
Zarys kariery [edytuj]
Do historii filmu przeszedł w 1975, kiedy otrzymał Oscara dla najlepszego aktora za rolę w filmie Harry i Tonto (1974) w reżyserii Paula Mazursky'ego. W rywalizacji o nagrodę pokonał wówczas takich gwiazdorów jak Albert Finney, Jack Nicholson, Al Pacino i Dustin Hoffman.
Carney był przede wszystkim aktorem telewizyjnym i radiowym, nigdy nie skończył żadnej szkoły filmowej. W latach 30. i 40. prowadził w radiu magazyn kryminalny, a następnie program dla dzieci. Potem przez 20 lat prowadził własny program w telewizji.
Jako aktor teatralny zadebiutował na Broadwayu w 1956 u boku Waltera Matthau. Popularność przyniosła mu postać Eda Nortona, którego grał w serialu The Honeymooners (na jego podstawie zrealizowano polskie Miodowe lata), w którym stworzył duet z Jackiem Gleasonem. Rola w serialu przyniosła mu 5 nagród Emmy. Współpracę z Gleasonem kontynuował w jego autorskim programie telewizyjnym Jackie Gleason Show.
Oscarowa rola Carney'a w Harry i Tonto była jedną z jego pierwszych większych ról na dużym ekranie. Potem stworzył jeszcze kilka kreacji m.in. w filmach: Droga do kariery, Śmiertelny krzyk, Ostatni seans, Wizyty domowe, W starym, dobrym stylu, Wyzwanie, Bohater ostatniej akcji.
W 1993 wycofał się z życia publicznego. Ostatnie 10 lat życia spędził na wsi, w Westbrook, w stanie Connecticut.
Bibliografia [edytuj]
- Richard Severo: Art Carney, 85, Lauded 'Honeymooners' Actor, Dies (ang.). nytimes.com, 2003-11-12. [dostęp 2013-01-27].
- Ronald Bergan: Art Carney. Great American comic actor (ang.). guardian.co.uk, 2003-11-13. [dostęp 2013-01-27].
- Art Carney (ang.). telegraph.co.uk, 2003-11-14. [dostęp 2013-01-27].
- Art Carney. T. 35: Kolekcja Alfred Hitchcock Przedstawia. Poznań: Oxford Educational Sp. z o.o., sierpień 2010, s. 18. ISBN 978-83-252-0775-5.
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Art Carney w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)
- Art Carney w NNDB (ang.)
- Art Carney w bazie filmweb.pl
