Arthur Conan Doyle

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy szkockiego pisarza. Zobacz też: inne znaczenia tego terminu.
Arthur Conan Doyle
Arthur Conan Doyle
Podpis Arthur Conan Doyle
Imiona i nazwisko Arthur Ignatius Conan Doyle
Data i miejsce urodzenia 22 maja 1859
Edynburg
Data i miejsce śmierci 7 lipca 1930
Crowborough
Narodowość szkocka
Język angielski
Obywatelstwo brytyjskie
Alma Mater University of Edinburgh
Gatunki powieść kryminalna
Ważne dzieła Cykl o Sherlocku Holmesie,
Zaginiony świat
Odznaczenia
Knight Bachelor Order Szpitala Św. Jana z Jerozolimy (Wielka Brytania)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Źródła Arthur Conan Doyle w Wikiźródłach
Wikicytaty Arthur Conan Doyle w Wikicytatach

Sir Arthur Ignatius Conan Doyle (ur. 22 maja 1859 w Edynburgu, zm. 7 lipca 1930 w Crowborough) – szkocki pisarz, wolnomularz, spirytysta, czołowy przedstawiciel nurtu powieści detektywistycznych, w których głównym bohaterem jest Sherlock Holmes.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Doyle pochodził z ubogiej arystokratycznej rodziny. Jego ojciec, alkoholik i narkoman, znęcał się nad dziećmi i żoną. Matka Arthura dorabiała jako praczka, by wyżywić rodzinę.

Ukończył studia medyczne w Edynburgu i do 1890 prowadził praktykę lekarską. Później zajął się wyłącznie pisarstwem. Oprócz utworów kryminalnych pisał również powieści historyczne, fantastyczno-naukowe, sensacyjne i książki niebeletrystyczne. Oprócz pisarstwa, zajmował się również spirytyzmem (patrz niżej) oraz badaniem historii starożytnych Greków.

Do jego najważniejszych dzieł należą: Pies Baskerville'ów, Studium w szkarłacie oraz wielokrotnie ekranizowana powieść Zaginiony świat, w której wykreował postać ekscentrycznego naukowca George'a Challengera. Na jego dorobek składają się także próby poetyckie oraz kilka opowieści grozy i strachu, utrzymanych w stylistyce i ortografii XIX-wiecznych romansów gotyckich, prozy Edgara Allana Poego czy Ambrose Bierce'a.

Był uczestnikiem II wojny brytyjsko-afgańskiej, podobnie jak jeden z jego bohaterów – doktor John Watson. Z tego względu wielu czytelników upatruje w Watsonie alter-ego autora.

Fascynacja spirytyzmem[edytuj | edytuj kod]

Zajmował się spirytyzmem, którego był gorącym entuzjastą przez większość życia. To z tego powodu utracił przyjaźń z Harrym Houdinim, który zajmował się demaskowaniem spirytystów. Doyle sądził, że sam Houdini jest potężnym medium spirytystycznym, uważając wiele jego sztuczek za przejawy działania sił paranormalnych, a jego demaskatorska działalność jest po prostu pozbywaniem się konkurencji (zobacz tekst: Na skraju nieznanego Doyle'a, opublikowany po śmierci Houdiniego, w 1931). Sprawa ta uczyniła z tych dwóch niegdysiejszych przyjaciół publicznych wrogów.

Do zainteresowania spirytyzmem Doyle'a skłoniła osobista tragedia. Podczas I wojny światowej stracił syna, brata, szwagra i siostrzeńca. Zrozpaczony, zaczął chodzić z żoną na seanse spirytystyczne w nadziei, że będzie mógł porozmawiać ze zmarłym synem.

Jednocześnie, Conan Doyle miał duży wkład w rozwój literatury spirytystycznej – jest m.in. autorem dwutomowego dzieła The History of Spiritualism (1926) i autorem przekładu na język angielski francuskiego dzieła Léona Denis Le mystère de Jeanne d'Arc (tytuł ang. The Mystery of Joan d'Arc).

Postać Conan Doyle'a w kulturze masowej[edytuj | edytuj kod]

Arthur Conan Doyle jest bohaterem literackim i filmowym. Jako bohater literacki występuje w powieściach Lista siedmiorga, Spisek sześciu Marka Frosta, Arthur i George Juliana Barnesa oraz w serii Kroniki Imaginarium Geographica Jamesa Owena. Postać Conan Doyle'a występuje także w miniserialu Sherlock Holmes: Mroczne początki

Wybrana bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Książki o Sherlocku Holmesie[edytuj | edytuj kod]

Powieści[edytuj | edytuj kod]

Zbiory opowiadań[edytuj | edytuj kod]

Opowieści o profesorze Challengerze[edytuj | edytuj kod]

  • Zaginiony świat (The Lost World, 1912)
  • Trujące pasmo (The Poison Belt, 1913)
  • The Land of Mist (1926)
  • When the World Screamed (1928)
  • The Disintegration Machine (1929)

Powieści historyczne[edytuj | edytuj kod]

  • Micah Clarke (1888)
  • Biała Kompania (The White Company, 1890)
  • Przygody brygadiera Gerarda (The Exploits of Brigadier Gerard, 1896)

Inne[edytuj | edytuj kod]

Bohaterowie wykreowani przez Arthura Conan Doyle'a[edytuj | edytuj kod]

Bohaterowie powieści[edytuj | edytuj kod]

  • Sherlock Holmes – słynny detektyw
  • Doktor John Watson – doktor medycyny, wierny przyjaciel, pomocnik i kronikarz Holmesa
  • Pani Hudson – gospodyni w mieszkaniu na Baker Street 221b
  • Lestrade – detektyw policyjny i przyjaciel Holmesa
  • Prof. George Edward Challenger – ekscentryczny naukowiec, bohater Zaginionego świata, Trującego pasma i innych książek (patrz wyżej)

Bohaterowie opowiadań[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]