Artur Hutnikiewicz

Artur Maria Hutnikiewicz (ur. 12 stycznia 1916 we Lwowie, zm. 16 kwietnia 2005 w Toruniu) – historyk literatury polskiej.

Urodził się we Lwowie, tam w 1934 roku ukończył szkołę średnią (VI Państwowe Gimnazjum im. Stanisława Staszica) i podjął studia z filologii polskiej i klasycznej na Uniwersytecie Jana Kazimierza. Po ich ukończeniu został na tej uczelni asystentem prof. Eugeniusza Kucharskiego. W czasie II wojny światowej był karmicielem wszy w Instytucie Badań nad Tyfusem Plamistym i Wirusami prof. Rudolfa Weigla. W 1945 zmuszony do opuszczenia Lwowa, osiadł początkowo w Wałczu, gdzie pracował jako nauczyciel w Gimnazjum i Liceum. W 1946 roku przeniósł się do Torunia i podjął pracę na stanowisku starszego asystenta w Katedrze Teorii Literatury i Literatury Porównawczej na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika. W 1948 doktoryzował się rozprawą zatytułowaną Forma motywacyjna w kompozycji powieści Żeromskiego promotorem był Eugeniusz Kucharski. Twórczości Stefana Żeromskiego dotyczyła także rozprawa habilitacyjna Żeromski i naturalizm (UMK, 1956). W 1962 został mianowany profesorem nadzwyczajnym, a w 1973 profesorem zwyczajnym nauk humanistycznych.

W latach 1956-1958 był prodziekanem Wydziału Humanistycznego UMK, a w latach 1958-1960 był członkiem Senatu tej uczelni. Kierował Zakładem Literatury XX w. (1956-1968) oraz Zakładem Historii Literatury Polskiej (1973-1986). Od 1981 do 1986 roku pełnił też funkcję Dyrektora Instytutu Filologii Polskiej.

Był erudytą, jednym z najwybitniejszych znawców literatury okresu Młodej Polski i dwudziestolecia międzywojennego, szczególnie twórczości Stefana Żeromskiego, Jana Lechonia, Marii Dąbrowskiej i Stefana Grabińskiego.

Opublikował ponad 300 prac naukowych, w tym szereg monografii książkowych, rozpraw i studiów literackich. Jako jeden z nielicznych profesorów egzaminował ze wszystkich epok literackich. Krytycznie wyrażał się o powojennym systemie kształcenia studentów, w którym studenta zmusza się do siedzenia od rana do wieczora na zajęciach, zamiast dać mu czas na samodzielne studiowanie pod kierunkiem wybranego profesora - mistrza. Wychował całą rzeszę wybitnych literatów i naukowców, którzy kontynuują jego dzieło.

Wyróżnienia i nagrody

• Pro Ecclesia et Pontifice (1991)
• uroczyste odnowienie doktoratu na UMK (2 czerwca 1998)
• Honorowe Obywatelstwo Torunia (2002)

Wybrane publikacje

• Twórczość literacka Stefana Grabińskiego: 1877-1936 (1959)
• Stefan Żeromski (1960)
• Od czystej formy do literatury faktu: główne teorie i programy literackie XX stulecia (1965)
• Przedwiośnie Stefana Żeromskiego (1967)
• Portrety i szkice literackie (1976)
• Literatura polska: przewodnik encyklopedyczny (1984, przewodniczący komitetu redakcyjnego, ISBN 8301015209)
• Żeromski (1987, ISBN 8301074426)
• Młoda Polska (1994, ISBN 8301113944)
• "Przedwiośnie" Żeromskiego (1994, ISBN 8385864539)
• To, co najważniejsze: trzy eseje o Polsce (1996, ISBN 8385327347)
• Literatura polska XX wieku: przewodnik encyklopedyczny (2000, redakcja, ISBN 8301130288)
• Życie artystyczne Lwowa w latach międzywojennych

Źródła

• Sławomir Kalembka (red.): Pracownicy nauki i dydaktyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika 1945-2004. Materiały do biografii. Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2006, s. 276-277. ISBN 83-231-1988-0. 
• Artur Hutnikiewicz w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI)