Artur z Bretanii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Artur I Plantagenet
Artur Bretan.jpg
Książę Bretanii
Okres panowania od kwiecień 1196
do kwiecień 1203
Poprzednik Konstancja Bretońska
Następca Gwidon z Thouars
Hrabia Andegawenii
Okres panowania od 1199
do kwiecień 1203
Poprzednik Ryszard I Lwie Serce
Następca Jan bez Ziemi
Dane biograficzne
Dynastia Plantageneci
Urodziny 1187
Śmierć kwiecień 1203
Ojciec Godfryd II Plantagenet
Matka Konstancja Bretońska

Artur I Plantagenet, Artur Pogrobowiec (ur. 1187, zm. w kwietniu 1203), był pogrobowym synem Godfryda II Plantageneta (syna króla AngliiHenryka II Plantageneta i Eleonory Akwitańskiej) i Konstancjiksiężnej Bretanii.

Podczas pobytu króla Anglii Ryszarda Lwie Serce na III krucjacie, Konstancja ogłosiła Bretanię niepodległą i w 1196 r. zrzekła się korony na rzecz Artura. Kiedy Ryszard zmarł w 1199 r., jego młodszy brat Jan bez Ziemi natychmiast ogłosił się królem Anglii, ale francuska szlachta odmówiła uznania go królem – woleli Artura, który złożył hołd lenny z Bretanii, królowi Francji Filipowi II Augustowi i został przezeń pasowany na rycerza (Artur zresztą został ogłoszony przez Ryszarda następcą tronu na Sycylii w marcu 1191 r., ale król wycofał się z tego postanowienia w 1194 r.). W odpowiedzi na to posunięcie Jan w 1202 r. najechał na Francję.

Filip August uznał Artura za prawowitego księcia Bretanii, Andegawenii, Maine i Poitou a nawet za następcę tronu Anglii. Następnie Artur zaatakował Poitou. Tam, 31 lipca 1202 r., zaskoczył go Jan bez Ziemi w zamku Mirebeau (gdzie trzymał on w niewoli swoją babkę – Eleonorę Akwitańską), wziął go do niewoli i uwięził w Falaise (jego strażnikiem był Hubert de Burgh). W tym samym czasie mała siostra Artura – Eleonora została również pojmana i uwięziona w Corfe. W następnym roku przeniesiono go do Rouen (tam jest strażnikiem był Wilhelm de Braose) – w kwietniu (najprawdopodobniej 6) 1203 Artur zniknął bez śladu.

Wokół tajemniczej śmierci Artura narosło wiele hipotez. Jedna z nich głosi, że strażnicy bali się wyrządzić młodemu księciu jakąkolwiek szkodę, więc został on zabity osobiście przez króla Jana, a jego cialo wrzucono do Sekwany. Roczniki Margam tak opisują śmierć księcia:

Po tym jak król Jan pojmał księcia Artura, trzymał go w więzieniu żywego, ale później, w zamku Rouen, po obiedzie w czwartek przed Wielkanocą, kiedy król był pijany i w mocy szatana (ebrius et daemonio plenus), udusił on księcia własnymi rękoma, po czym przywiązawszy do jego ciała ciężki kamień, wrzucił je do rzeki Sekwany. Ciało zostało odkryte przez rybaka, po tym, jak zaplątało się w jego sieci. Wyciągnięte na brzeg zostało rozpoznane. Urządzono mu, w obawie przez gniewem tyrana, sekretny pogrzeb w opactwie Bec zwany Norte Dame de Pres.

De Braose pozostawał długo w zaszczytach u króla po śmierci Artura. Był więc uznawany za wspólnika zbrodni. Żona Wilhelma, Maud, oskarżyła pewnego razu króla o zabicie księcia Bretanii. Ona i jej najstarszy syn zostali za to uwięzieni i zagłodzeni. De Braose uciekł do Francji, gdzie miał opublikować historię śmierci Artura, ale dokument ów zaginął.

Postać Artura występuje w sztuce Williama Shakespere'a Król Jan. W sztuce książę ginie skacząc z okna wieży podczas próby ucieczki. W XIX w. bretoński poeta Auguste Brizeux napisał wiersz La chasse du Prince Arthur. Książę jest również głównym bohaterem książki Fredericka Rolfe'a Hubert's Arthur, która przedstawia alternatywną historię księcia, który jakoby został ocalony przez Huberta de Burgh i udał się wraz z nim na pielgrzymkę do Ziemi Świętej, zostając królem Jerozolimy. Artur wraca następnie do Anglii i pokonuje króla Jana i jego syna Henryka, zabijając ich obydwu. Po latach rządów przegrywa walkę z buntownikami Szymona z Montfort i ginie.

Na podstawie poematu Brizeux, bretoński kompozytor Joseph-Guy Ropatz napisał poemat symfoniczny pod tym samym tytułem. Bretońska grupa folkowa Tri Yann napisała piosenkę o życiu księcia Artura [1].


Poprzednik
Konstancja Bretońska
COA fr BRE.svg Książę Bretanii
1196-1203
COA fr BRE.svg Następca
Gwidon z Thouars
Poprzednik
Ryszard I Lwie Serce
Blason Geoffroy Plantagenet.svg Hrabia Andegawenii
1199-1203
Blason Geoffroy Plantagenet.svg Następca
Jan bez Ziemi
Poprzednik
Konstancja Bretońska, 3. hrabina Richmond
Hrabia Richmond
1201-1203
Następca
powrót do domeny królewskiej