Aryman
Aryman lub Ahriman (od staroirańskiego, awestyjskiego Angra Mainju, Angra Mainyu - zły duch, średnioperskie: Ahriman) to bóg ciemności, demonów, otchłani, uosobienie zła, kłamstwa, zniszczenia, pan ciemności i podziemnego świata w mazdaizmie i zoroastryzmie
Jego przeciwieństwem i antagonistą jest Ahura Mazda (Ormuzd). Pod koniec świata ma przez niego zostać pokonany.
Spis treści |
[edytuj] Opowieść o Ormuzdzie i Arymanie
Na początku były dwa duchy: Ormuzd (Ahura Mazda) i Aryman (Angra Mainyu). Ormuzd przebywał w górze, w nieskończonym blasku. Aryman w dole, w mroku nieprzeniknionym. Wszystko co dobre: mądrość, prawość, jasność, piękno - zawarte było w Ormuzdzie, wszystko co złe w Arymanie. I tak było od nieskończoności.
Aż wydarzyło się, że promień blasku przeniknął mrok i Aryman poznał, że nie jest sam, że jest jeszcze coś innego. Przyciągnięty blaskiem podążył w górę i chciał ową jasność pochwycić. Ormuzd jednak przemądry rzucił w niego słowem modlitwy, które odebrało siły władcy ciemności, tak że spadł w przepaść i przebywał tam przez trzy tysiące lat.
[edytuj] Aryman w antropozofii
Antropozofia uznaje Arymana za niebezpiecznego demona, który wiąże człowieka jednostronnie z materią. Aryman jest uosobieniem krystalizujących, petryfikujących i materializujących sił i jako taki stanowi biegunowe przeciwieństwo Lucyfera.
[edytuj] Ciekawostki
- Postać Arymana została wykorzystana w grach Prince of Persia oraz Blade of Darkness.
- Postać Ahrimana została wykorzystana w dwóch tomach (Fatalny dzień oraz Książę Czarnych Sal) serii Sagi o Ludziach Lodu.
- Postać Arymana wystąpiła w książce Kosmiczne marionetki autorstwa Philipa K. Dicka.
- Angra Mainyu jest przeciwnikiem w grze Final Fantasy X-2.
- Angra Mainyu jest wspomniany w grze Fate/stay night, gdzie jego dusza uwięziona jest w Świętym Graalu. Występuje również w kontynuacji,Fate/hollow ataraxia, gdzie jest głównym sprawcą powtórzenia się Piątej Wojny o Graal.
- Postać Arymana została wykorzystana w opowiadaniu Stefana Żeromskiego Aryman mści się z 1901 roku.
- Walka Arymana występuje w wierszu Adama Mickiewicza "Aryman i Oromaz" z 1830 r. (Adam Mickiewicz, Wiersze, Czytelnik Warszawa 1973).
[edytuj] Bibliografia
- Maria Składankowa, Mitologia Iranu, seria: Mitologie Świata, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1989, ISBN 83-221-0502-9
