As (moneta)
 |
Ten artykuł od 2010-03 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Możliwe, że ten artykuł w całości albo w części zawiera informacje nieprawdziwe. Informacje bez źródeł w każdej chwili mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Pomóż Wikipedii i dodaj przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
As (skr. od łac. assarius) – moneta z brązu, podstawowa jednostka monetarna w starożytnym cesarstwie rzymskim, bita od 2. poł. IV wieku przed n.e. Pierwotnie odlewany (aes grave), miał wagę rzymskiej libry (funt) i jako tzw. as libralny dzielił się na 12 uncji. Natomiast w okresie cesarstwa funkcjonował już tylko jako miedziana moneta zdawkowa.
W najdawniejszym Rzymie określenie to oznaczało przede wszystkim pewną całość jako jednostkę, zwłaszcza jednostkę płatniczą równą funtowi miedzi. Dopiero w drugiej połowie IV w. as stał się rzeczywistą monetą, początkowo odlewaną w kształcie krążków. Wybijano całe asy lub też ich frakcje (części). Były też monety wyższej wartości, a więc as podwójny (dupondius), potrójny (tressis, tripondius) itd. Z biegiem czasu, szczególnie po wprowadzeniu monet srebrnych, as uległ redukcji: w początkach III w p.n.e. równał się już 1/3 funta, następnie 1/6, a około 89 r. p.n.e. – już tylko 1/24 funta. Za czasów cesarstwa wybijano 3 nominały monet "brązowych" ,a najmniejszą z nich był właśnie as bity z miedzi.
Assarius miał po stronie licowej (awers) oblicze boga Janusa, a na odwrotnej (rewers) dziób okrętu (rostrum) wraz z oznaczeniem wartości "I". Srebrny denar miał z początku równowartość 10, później 16 asów.
