Astryld falisty
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Astryld falisty | |
| Estrilda astrild[1] | |
| (Linneaus, 1758) | |
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ptaki |
| Podgromada | Neornithes |
| Nadrząd | neognatyczne |
| Rząd | wróblowe |
| Podrząd | śpiewające |
| Rodzina | astryldowate |
| Rodzaj | Estrilda |
| Gatunek | astryld falisty |
| Synonimy | |
|
|
| Podgatunki | |
|
|
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3] | |
Astryld falisty (Estrilda astrild) – gatunek ptaka z rodziny astryldowatych (Estrildidae). Występuje w południowej Afryce, na wyspie Mauritius i Wyspie Świętej Heleny. Jest mniejszy od wróbla.
Systematyka [edytuj]
Wyróżniono kilkanaście podgatunków[4][5]:
- E. astrild kempi – Gwinea, Sierra Leone i Liberia.
- E. astrild occidentalis – południowe Mali i Wybrzeże Kości Słoniowej do północnej Demokratycznej Republiki Konga oraz Bioko.
- E. astrild sousae – São Tomé
- E. astrild peasei – Etiopia.
- E. astrild macmillani – Sudan.
- E. astrild adesma – wschodnia Demokratyczna Republika Konga, Uganda, zachodnia Kenia do północno-zachodniej Tanzanii.
- E. astrild massaica – środkowa Kenia do północnej Tanzanii.
- E. astrild minor – południowa Somalia, wschodnia Kenia, północno-wschodnia Tanzania i Zanzibar.
- E. astrild cavendishi – południowo-wschodnia Demokratyczna Republika Konga i południowa Tanzania do Zimbabwe i Mozambiku.
- E. astrild schoutedeni – południowo-środkowa Demokratyczna Republika Konga.
- E. astrild niediecki – środkowa Angola do zachodniego Zimbabwe.
- E. astrild angolensis – wewnętrzna część zachodniej Angoli.
- E. astrild jagoensis – wybrzeża zachodniej Angoli.
- E. astrild rubriventris – Gabon do północno-zachodniej Angoli.
- E. astrild damarensis – Namibia
- astryld falisty (E. astrild astrild) – południowa Botswana oraz zachodnie i południowe RPA.
- E. astrild tenebridorsa – północne i wschodnie RPA.
Morfologia [edytuj]
- Cechy gatunku
- Obie płci mają czerwoną przepaskę na oczach i czerwony dziób. Gardło jest białe, głowa szara. Grzbiet i skrzydła są szare w ciemnoszare prążki, brzuch jest jaśniejszy (również w prążki). Ogon jest ciemnoszarobrązowy. Na brzuchu jest różowa plama. Brak wyraźnego dymorfizmu płciowego, ale twierdzi się, że samice są mniej kontrastowe. Młode astryldy faliste są brązowo-szare z niewyraźnie zaznaczonym prążkowaniem. Nie mają różowej plamy na brzuchu i czerwonej przepaski na głowie.
- Wymiary
- długość ciała: 11-13 cm
- rozpiętość skrzydeł: 12-14 cm
- masa ciała: 7-10 g
Tryb życia [edytuj]
- Biotop
- Rozległe mokradła, brzegi rzek oraz strumieni porośniętych wysoką trawą i krzewami.
- Pożywienie
- Małe nasiona traw i zielone części roślin, były też obserwowane jak łowią w locie termity.
- Zachowanie
- Poza okresem rozrodczym żyją w stadach do 100 ptaków. Lubią przebywać w zaroślach trzcinowych.
- Lęgi
- Samiec tokuje trzymając w dziobie listek lub źdźbło trawy, podskakuje na gałązce krzewu, na której siedzi i śpiewa. Gniazdo najczęściej jest budowane na ziemi wśród kęp wysokich traw albo pod gęstym krzewem. Rzadziej w gęstym krzewie do dwóch metrów nad podłożem. Wtedy otwór wejściowy jest umieszczony w dolnej części gniazda i zakończony czymś w rodzaju tunelu w kształcie wiszącej rurki. Gniazda, które są umieszczone na ziemi mają otwór wejściowy z boku. Na ziemi często są budowane 2 gniazda, obok siebie lub na sobie. Dwa gniazda najprawdopodobniej mają zmylić drapieżnika, bo otwór wejściowy do gniazda, w którym są jaja jest mało widoczny i zasłonięty, np patyczkami, listkami. Samica znosi 4-6 jaj i wysiaduje je przez 11 dni na zmianę z samcem, samica w nocy. Pisklęta wykluwają się z żółtą skórą, pokrytą jasnoszarym puchem. W kąciku dzioba są niebiesko-białe brodawki. Po 3 tygodniach opuszczają gniazdo i jeszcze przez 2 tygodnie są dokarmiane przez rodziców.
Status i ochrona [edytuj]
W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii LC (najmniejszej troski)[3]. Astryldy faliste żyją również na swobodzie w Europie. Ptaki, którym udało się uciec z portugalskich hodowli, całkiem dobrze zaaklimatyzowały się w okolicach Óbidos. Regularnie przystępują tam do lęgów i jest ich tam sporo.
Przypisy
- ↑ Estrilda astrild w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ Common Waxbill (Estrilda astrild) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 2013-01-16].
- ↑ 3,0 3,1 Estrilda astrild. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
- ↑ Frank Gill, David Donsker: Family Estrildidae (ang.). IOC World Bird List: Version 3.2. [dostęp 2013-01-16].
- ↑ Nazwy polskie za: Paweł Mielczarek, Marek Kuziemko: Estrildidae Bonaparte, 1850 - astryldowate - Waxbills, Munias and allies. W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2013-01-16].