Asyż

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Panorama Asyżu
Panorama Asyżu
Asyż
Flaga
Flaga Asyżu
Państwo  Włochy
Region Umbria
Powierzchnia 186 km²
Wysokość 424 m n.p.m.
Populacja (2004)
• liczba ludności

26 196
Nr kierunkowy 075
Kod pocztowy 06081
Położenie na mapie Włoch
Mapa lokalizacyjna Włoch
Asyż
Asyż
Ziemia 43°04′17″N 12°36′47″E/43,071389 12,613056Na mapach: 43°04′17″N 12°36′47″E/43,071389 12,613056
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Asyż w Wikisłowniku
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Strona internetowa

Asyż (włoski Assisi) – włoskie miasto i gmina położone na południowy wschód od Perugii, w regionie Umbria, w prowincji Perugia. Według danych na rok 2004 gminę zamieszkują 24 443 osoby, 131,4 os./km². W starożytności istniała na tym terenie niewielka osada etruska. W III wieku p.n.e. pod panowaniem rzymskim jako Asisium. Od XII wieku należał do Księstwa Spoleto i uczestniczył w wielu wojnach z sąsiednimi miastami, a zwłaszcza z Perugią. Pod koniec XII wieku Asyż zdobył niepodległość i w 1184 ustanowiono w nim samorząd miejski. Miasto brało udział licznych zatargach z Państwem Kościelnym, do którego zostało włączone w 1367. Dopiero w 1860 Asyż został włączony w skład Zjednoczonego Królestwa Włoch.

26 września 1997 roku silne trzęsienie ziemi spowodowało zawalenie się części sklepienia Bazyliki św. Franciszka. Zginęło czterech zakonników (jeden z nich był Polakiem). Dzisiaj Bazylika jest odrestaurowana, ale fragmentów fresków sklepienia nie udało się odtworzyć.

Asyż jest najbardziej znany jako miejsce narodzin św. Franciszka i św. Klary oraz z pojednania międzynarodowego, religijnego i pokoju na świecie. W mieście odbywają się zapoczątkowane przez papieża Jana Pawła II Światowe Dni Modlitw o Pokój. Pierwsze miało miejsce 27 października 1986. Wspólnie modlili się wówczas przedstawiciele chrześcijaństwa, żydzi, muzułmanie, buddyści, hinduiści, sintoiści, dżiniści, wyznawcy religii afrykańskich oraz indiańskich religii plemiennych[1].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Ratusz i fasada adaptowanej na kościół świątyni korynckiej w Asyżu
  • Bazylika Santa Maria degli Angeli (Bazylika Matki Bożej Anielskiej) – kolebka zakonu franciszkańskiego z odbudowaną przez św. Franciszka kaplicą Porcjunkuli i zabytkowym klasztorem
  • Bazylika św. Franciszka (wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO) – z relikwiami św. Franciszka i cyklami fresków Cimabue, Giotta i Pisano
  • Bazylika św. Klary – z relikwiami św. Klary oraz autentycznym Krzyżem z San Damiano[1]
  • Katedra św. Rufina – budowę tego romańskiego kościoła rozpoczęto w 1140 r. pod kierunkiem Jano z Gubio. W latach 1571-1578 przebudowano wnętrze katedry, pozostawiając jej fasadę ozdobioną trzema rozetami umieszczonymi nad trzema portalami oraz licznymi rzeźbami i fryzem arkadkowym. W kościele zachowana jest chrzcielnica, w której został ochrzczony św. Franciszek (w tym okresie była to jedyna chrzcielnica w Asyżu). Przed głównym ołtarzem pochowany jest św. Rufin. Przylegająca do katedry Kaplica Najświętszego Sakramentu ozdobiona jest freskami Giorettiego, Carboniego i Ciro Ferrittiego.
  • Plac Ratuszowy – już w starożytności istniało w tym miejscu forum. Z tego okresu pochodzi świątynia Minerwy, którą adaptowano na kościół Matki Bożej z Lourdes. Z starożytnej świątyni pozostała jedynie fasada w porządku korynckim. W XII wieku plac istniał w obecnym kształcie. Stojąca obok kościoła wieża ratuszowa została zbudowana ok. 1275-1305. Obecnie mieści się w niej pinakoteka z dziełami szkoły umbryjskiej z okresu XIIXVIII w.
  • Zamek Rocca Maggiore – zachowały się tylko ruiny zamku wybudowanego przez księcia Spoleto, Konrada z Lützen. W 1198 zamek został zdobyty przez zbuntowanych mieszkańców Asyżu. Odbudowano go w 1367. Nie zamieszkany od 1538.

oraz położone w pobliżu miasta:

  • Kościół św. Damiana – początki istnienia kościoła datowane są na VI-VII wiek. Jego odbudową zajmował się św. Franciszek, który umieścił w zbudowanym w pobliżu klasztorze św. Klarę i pierwsze siostry klaryski. W kościele zachowały się stalle z XIII w. oraz XIV-wieczne freski.
  • Pustelnia Carceri – położona jest na stoku góry Subasio. Jest to niewielki budynek konwentu i kościółek. Jest to miejsce podarowane przez benedyktynów św. Franciszkowi, w którym często przebywał w grocie położonej poniżej kościoła. W Grocie św. Franciszka zachowało się jego kamienne łoże, w drugiej części (Grota została podzielona po śmierci Franciszka na dwie części) umieszczony jest krzyż pochodzący z XV w.. Obok płynącego w pobliżu strumyka rośnie dąb nazywany "Drzewem Ptaków", siadały bowiem na nim ptaki, z którymi rozmawiał św. Franciszek.
Znajdujący się obecnie w tym miejscu klasztor został zbudowany przez św. Bernardyna ze Sieny w XV wieku. Przy wejściu do budynku Pustelni Carceri znajduje się wydrążony w skale refektarz ozdobiony pozostałościami fresków z XVI-XVIII wieku. Nad nim umieszczone są niewielkie cele zakonników. Obok stoi kościół z przylegającą do niego dwunastowieczną Kaplicą Matki Bożej.
  • Rivotorto – znajdujący się tu kościół został zbudowany w miejscu, gdzie jakiś czas przebywał św. Franciszek wraz ze swymi pierwszymi towarzyszami (w różnych okresach w latach 1209-1211). Pierwszy kościół postawiony w XVII wieku uległ całkowitemu zniszczeniu podczas trzęsienia ziemi w 1854. Został on odbudowany w stylu neogotyckim. Jego wnętrza kryją w sobie ubogie chatki, w których mieli mieszkać bracia mniejsi[2][3][4].

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Janusz Smołucha: Asyż. Warszawa: Mediaprofit, 2010. ISBN 978-83-61809-39-5.
  2. Théophile Desponnets OFM: Na szlakach św. Franciszka z Asyżu. Przewodnik po sanktuariach franciszkanskich. Emil Henryk Brzuszek OFM (tłum.), Wacław Marian Michalczyk OFM (tłum. i red.). Kraków - Asyż: Franciszkanie, 1981, s. 60-63, seria: Biblioteka Franciszkańska. Nowa seria.
  3. Raoul Manselli OFM: Święty Franciszek z Asyżu: editio maior. Magdalena Bilińska, Alicja Paleta (tłum.). Kraków: Wydawnictwo OO. Franciszkanów "Bratni Zew", 2006, s. 199. ISBN 83-88903-93-4.
  4. Tomasza z Celano biografie św. Franciszka. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 2007, s. 129-131, seria: Źródła Franciszkańskie (XIII-XIV w.). ISBN 978-83-7177-484-3.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o Asyżu
Commons in image icon.svg