August F. Globensky

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
August Globensky

August France (Franz) Globensky, Globenski, Glanbenkind, Glaubenskindt, właśc. August Franciszek Głąbiński (ur. 1 stycznia 1754 pod Berlinem w Królestwie Prus, zm. 19 kwietnia 1830 w Saint-Eustache k. Montrealu) – lekarz i aptekarz, pionier polskiego osadnictwa w Kanadzie.

Pochodzenie[edytuj | edytuj kod]

Syn pochodzącego z Polski notariusza królewskiego Józefa Glaubenskindta oraz Niemki Marie Richter. Na świadectwie chrztu i w rejestrze zaciągów wojskowych figuruje pod nazwiskiem Glaubenskindt, co można uznać za zniemczenie polskiego nazwiska Głowiński[potrzebne źródło]. Ojcem chrzestnym Augusta był książę Ferdinand Filip Lobkowicz.

W najemnej armii[edytuj | edytuj kod]

Służył jako felczer wojskowy w regimencie armii najemnej niemieckiego langrafstwa Hesji-Hanau, którą Brytyjczycy wynajęli do walki przeciwko kolonistom amerykańskim z Armii Kontynentalnej. Żołnierzami pochodzącymi głównie z Brunszwiku dowodził major Friedrich Adolf Riedesel. Do pierwszych działań należało oczyszczenie Kanady z niedobitków armii amerykańskiej po inwazji z 1775 r. Dlatego też po późniejszej klęsce heskich najemników w bitwie pod Saratogą (do czego walnie przyczynił się po drugiej stronie Tadeusz Kościuszko), Globensky zdecydował się osiąść w przyjaznej mu brytyjskiej kolonii Quebec (późniejsza Dolna Kanada) wraz z lojalistami, którzy w wyniku klęski w wojnie o niepodległość Stanów Zjednoczonych poczęli tworzyć tu podstawy anglosaskiej ludności.

Życie w Kanadzie[edytuj | edytuj kod]

W 1777 roku Globensky (w Kanadzie używa odtąd wyłącznie tego nazwiska) staje się jednym z pierwszych udokumentowanych emigrantów polskich na ziemi kanadyjskiej (za pierwszego wielu uważa marynarza Andrzeja Wilka. Osiedlił się w małej osadzie Verchères (dziś przedmieście Montrealu). Ze związku z Françoise Brousseau miał szesnaścioro dzieci. Utrzymywał się z praktyki lekarskiej oraz apteki (1791-1830), uznanej za pierwsze polskie przedsiębiorstwo w Kanadzie. [1]

Potomkowie[edytuj | edytuj kod]

August F. Globensky jest dziś uważany za przodka wszystkich mieszkańców Ameryki Północnej noszących to nazwisko. Siódme dziecko Augusta, podpułkownik Maximilien Globensky walczył po stronie lojalistów w kanadyjskich rebeliach roku 1837[potrzebne źródło]. Wnuk, Charles-Auguste-Maximilien Globensky był ekspertem agrarnym, pisarzem i posłem wybranym w 1875 do Izby Gmin, gdzie jednak wytrzymał tylko rok, rozczarowany polityką[potrzebne źródło]. Znanym współcześnie potomkiem Augusta F. Globensky'ego jest Anne-Marie Globenski, pianistka i pedagog muzyczny, pierwsza Kanadyjka biorąca udział w Konkursie Chopinowskim w Warszawie (1955)[2].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Anna Reczyńska - Polonia kanadyjska; Jan Grabowski - Andrzej Wilk, pierwszy polski osadnik w Kanadzie; opracowania w słowniku Polacy w Kanadzie (Biogram Publishing, Mississauga, Ontario, 2006, ISBN 0-9738143-0-6)
  • Yvon Globensky - Historie de la Famille Globensky (Les Editions du Fleuve, Montreal, Quebec, 1991, ISBN 2-89372-029-3)
  • William Makowski - The Polish People of Canada (Tundra Books, Toronto, Ontario, 1987, ISBN 0-88776-189-5)

Przypisy