August Johann Gottfried Bielenstein

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Augusts Bīlenšteins.jpg

August Johann Gottfried Bielenstein, łot. Augusts Bilenšteins (ur. 4 marca 1826 w Jełgawie, zm. 6 lipca 1907 tamże) – językoznawca, folklorysta, etnolog, archeolog, pastor i teolog, pochodzący z rodziny łotewskich Niemców.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w rodzinie wiejskich nauczycieli. W latach 1846-1850 studiował teologię na Uniwersytecie w Tartu, uzyskując stopień doktora. W latach 1852-1867 pracował jako pastor i uczył w Jaunauce, a w latach 1867-1905 w Dobele. W roku 1883 uzyskał tytuł doktora honoris causa z Uniwersytetu Królewieckiego, a w 1890 został członkiem korespondentem Petersburskiej Akademii Nauk.

W latach 1864-1895 przewodniczący Towarzystwa Literatury Łotewskiej, a w 1895–1905 przewodniczący honorowy. W latach 1867-1903 wydawca i redaktor gazety „Latviešu Avīzes”, autor wielu artykułów. W 1877 wydał nową wersję Biblii po łotewsku. Na początku rewolucji w 1905 roku jego biblioteka w Dobele zostaje rozgrabiona, dlatego rezygnuje z posady nauczyciela i przenosi się do Jełgawy.

Działalność naukowa[edytuj | edytuj kod]

Zachęcał do zbioru łotewskich pieśni i zagadek ludowych. Razem z Kārlisem Lēvissem opracował mapę grodzisk liwońskich. Przy współpracy z Adalbertem Bezzenbergerem wydał jeden z pierwszych XVI-wiecznych pomników języka łotewskiego Undeutsche Psalmen (1886)[1].

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Die lettische Sprache nach ihren Lauten und Formen, 2 tomy, Dümmler, Berlin, 1863-1864.
  • Lettische Grammatik, 1863.
  • Lettische Wörterbuch, Ulmann, Ryga 1872.
  • Die Grenzen des lettischen Volksstammes und der lettischen Sprache in der Gegenwart und im 13. Jahrhundert, Eggers, Sankt Peterburg, 1892.
  • Die Holzbauten und Holzgeräte der Letten, 2 tomy, Sankt Peterburg, 1907-1918.

Przypisy

  1. Algirdas Sabaliauskas, Augustas Bilenšteinas, Visuotinė lietuvių enciklopedija, tom III (Beketeriai-Chakasai), Wilno: Mokslo ir enciklopedijų leidybos institutas, 2003. 183 str.