Aurelian w Palmirze

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Aurelian w Palmirze
Aureliano in Palmira
Ostatnie spojrzenie Zenobii na Palmirę. Obraz Herberta Schmalza
Ostatnie spojrzenie Zenobii na Palmirę. Obraz Herberta Schmalza
Rodzaj opera seria
Muzyka Gioacchino Rossini
Libretto Felice Romani
Liczba aktów 2
Język oryginału włoski
Data powstania 1813
Premiera 26 grudnia 1813
La Scala Mediolan
poprzednia
Włoszka w Algierze
następna
Turek we Włoszech

Aurelian w Palmirze (wł. Aureliano in Palmira) – opera seria w dwóch aktach. Libretto napisał Felice Romani, a muzykę skomponował w 1813 roku Gioacchino Rossini.

Powstanie opery[edytuj | edytuj kod]

Pod wpływem sukcesów Tankreda a potem Włoszki w Algierze mediolańska La Scala powierzyła Rossiniemu napisanie dwóch nowych oper. W tym celu Rossini opuścił Wenecję i udał się do Mediolanu. Pierwszym z zamówionych dzieł była opera seria Aurelian w Palmirze do libretta sławnego potem, a wówczas debiutującego Felice Romaniego. Dzieło wystawiono 26 grudnia 1813 roku. Nie wzbudziło entuzjazmu. Wiele fragmentów przyjęto życzliwie, choć na ogół publiczność nudziła się, a prasa oceniła Aureliana jako sztukę zdecydowanie słabszą od Tankreda. Oprócz statycznej i pozbawionej żywszego rytmu dramatycznego akcji na umiarkowane powodzenie Aureliana złożyły się też kłopoty z wykonawcami. Przewidziany na odtwórcę tytułowej partii słynny tenor Giovanni David, zwany "Paganinim wokalistyki" zaniemógł w czasie prób i trzeba go było zastąpić. Zmiana śpiewaka, dla którego Rossini napisał muzykę, pociągnęła za sobą konieczność przeróbki całej partii wokalnej. Nadto ulubieniec tłumów kastrat sopranista Giambattista Velluti, wykonawca roli Arsacesa, obciążył swą partię wariantami i dodatkami własnego pomysłu, czyniąc ją niepodobną do oryginału[1].

Osoby[edytuj | edytuj kod]

  • Aurelian – cesarz rzymsko (tenor)
  • Zenobia – królowa Palmiry, zakochana w Arsacesie (sopran),
  • Arsaces – książę perski (kontralt)
  • Publia – córka Waleriana, potajemnie zakochana w Arsacesie (sopran)
  • Oraspes – generał Palmiry, (tenor)
  • Liciniusz, trybun (bas)
  • Wielki Kapłan Izydy (bas)
  • Chór żołnierzy (palmirskich, perskich i rzymskich), kapłani i kapłanki, kobiety palmirskie, żołnierze

Treść[edytuj | edytuj kod]

Tematem opery, niewiele mającym wspólnego z prawdą historyczną, jest miłość cesarza rzymskiego Aureliana do królowej Palmiry Zenobii, kochanej już z wzajemnością przez księcia perskiego Arsacesa. Wysiłki Aureliana by pozyskać względy Zenobii, z wyprawą wojenną włącznie, chybiają celu i w końcu Aurelian daje za wygraną. Uwalnia Zenobię i Arsacesa, których wcześniej wziął do niewoli i zadowala się ich przysięgą wierności wobec Rzymu. Opera kończy się hymnem na cześć szczodrego, wielkiego i wielkodusznego cesarza[1].

Ocena[edytuj | edytuj kod]

Muzyka opery jest nierówna, posiada jednak wartościowe fragmenty. Należą do nich przede wszystkim scena w świątyni Izydy z chórem Sposa del grande Osiride (akt I), którego melodia znajdzie się później w kawatynie Almvivy Ecco ridente il Cielo w Cyruliku sewilskim. W II akcie na godzien uwagi jest duet miłosny Zenobii i Arsacesa, z której jedna melodia została później włączona do słynnej arii Rozyny Una voce poco fa z tej samej opery. Na szczególną uwagę zasługuje uwertura do Aureliana. Obok bogactwa melodii i barwnej instrumentacji zwraca jej aspekt harmoniczny. Uwertura ta weszła następnie do opery Elżbieta, królowa Anglii, a później zrosła się z Cyrulikiem sewilskim[2].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Wiarosław Sandelewski: Rossini. s. 67-68.
  2. Wiarosław Sandelewski: Rossini. s. 68-70.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Wiarosław Sandelewski: Rossini. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1980. ISBN 83-224-0133-7.