Austriacka odmiana języka niemieckiego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Österreichisches Deutsch
Obszar Austria, Południowy Tyrol
Liczba mówiących 8,5 miliona
Klasyfikacja genetyczna Języki indoeuropejskie
*Języki germańskie
**Języki zachodniogermańskie
***Język niemiecki
****Austriacka odmiana języka niemieckiego
Pismo łacińskie
Status oficjalny
język urzędowy Austria Austria
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
logo Wikipedii
Wikipedia w języku niemieckim

Austriacka odmiana języka niemieckiego, potocznie Österreichisch – różnorodne formy wykorzystania języka niemieckiego na terenie Austrii, które odróżniają się od standardowych elementów literackiej wersji tego języka. Jego obszar występowania nie pokrywa się z granicami państwa austriackiego.

Dla 88% Austriaków językiem ojczystym jest język niemiecki. Stanowi on także, zgodnie z ósmym artykułem konstytucji język urzędowy.

Austriacyzmy[edytuj | edytuj kod]

W Austrii używa się kilku tysięcy (według niem. Wikipedii ok. 7000) słów specyficznych dla tego kraju.

23 nazwy potraw specyficzne dla Austrii[edytuj | edytuj kod]

Poniższe 23 nazwy artykułów spożywczych używane w Austrii zapisano w 10 protokole traktatu akcesyjnego:

Austria Niemcy Polska
Beiried (n) Roastbeef rostbef
Eierschwammerl (n, z reguły w liczbie mnogiej) Pfifferlinge pieprznik jadalny (kurka)
Erdäpfel (m, z reguły w liczbie mnogiej) Kartoffeln ziemniak
Faschiertes (n) Hackfleisch mięso mielone
Fisole (f, z reguły w liczbie mnogiej) Grüne Bohnen fasola
Grammel (f, z reguły w liczbie mnogiej) Grieben smalec
Hüferl (n) Hüfte biodro
Karfiol (m) Blumenkohl kalafior
Kohlsprossen (f) Rosenkohl brukselka
Kren (m) Meerrettich chrzan
Lungenbraten (m) Filet polędwica
Marille (f) Aprikose morela
Melanzani (f) Aubergine oberżyna, bakłażan
Nuss (f) (Fleisch, kul.) Kugel
(Schlag)Obers (n) Sahne, Rahm [śmietana słodka]
Sauerrahm (m) Sahne, Rahm [śmietana kwaśna]
Paradeiser (m) Tomate pomidor
Powidl (n) Pflaumenmus, Latwerge powidła
Ribisel (f) Johannisbeere porzeczka
Rostbraten (m) Rostbraten, Hochrippe pieczeń
Schlögl (m) Keule
Topfen (m) Quark twaróg
Vogerlsalat (m) Feldsalat
Weichsel (f) Sauerkirsche wiśnia

Typowe słownictwo[edytuj | edytuj kod]

  • Beistrich (m) - przecinek (niem. Komma(n))
  • Heuriger - restauracja, w której podaje się wino własnej produkcji z ostatniego roku - Heuriger (Wein)
  • Jänner (m) - styczeń (niem. Januar)
  • Feber (m) - luty (niem. Februar)
  • heuer - w tym roku (niem. in diesem Jahr, dieses Jahr)
  • Trafik (f), Tabaktrafik (f) - kiosk (niem. Kiosk (m), Tabakladen (m))
  • Kasten (m) - szafa (niem. Schrank (m))
  • Sessel (m) - krzesło (niem. Stuhl (m))
  • verkühlt - przeziębiony (niem. erkältet)
  • Zuseher (m) - widz (niem. Zuschauer)

Różnice rodzaju gramatycznego[edytuj | edytuj kod]

Poniższe rzeczowniki różnią się rodzajem (w pierwszej kolumnie użycie typowe dla Austrii, w drugiej dla Niemiec):

  • der Akt – die Akte
  • das (także der) Brezel – die Brezel
  • das Cola – die Cola (także w Badenii-Wirtembergii, Palatynacie i Bawarii)
  • der Gehalt – das Gehalt (miesięczna pensja)
  • das Joghurt (także die Joghurt) – der Joghurt
  • das Keks – der Keks
  • das E-Mail – die E-Mail
  • das SMS - die SMS
  • das Monat – der Monat (są wyjątki)
  • der (raczej das) Radio – das Radio (także w Badenii-Wirtembergii i Bawarii)
  • der Teil – das Teil (w Austrii raczej „das Stück“)
  • das (także der) Prospekt - der Prospekt (także potocznie w północnych Niemczech)