Autonomia Palestyńska

السلطة الوطنية الفلسطينية As-Sulta al-Watanijja al-Filastinijja Palestyńskie Władze Narodowe
Flaga Palestyny Godło Palestyny
Hymn: Biladi (Mój kraj)
Konstytucja	Palestyńska Karta Narodowa
Język urzędowy	arabski
Stolica	Ramallah
Ustrój polityczny	demokracja
Głowa państwa	szef prezydencji palestyńskiej Mahmud Abbas
Szef rządu	Premier Salam Fajjad
Rada Legislacyjna	przewodniczący Rady Abdel Aziz Duwaik
Liczba ludności (2005)  • całkowita   • gęstość zaludnienia  • narody i grupy etniczne	4,148,000 ok. 623 osób/km² Żydzi, Arabowie (gł. izraelscy i palestyńscy)
Jednostka monetarna	nowy szekel (ILS (NIS))
Utworzenie	na mocy Porozumienia z Oslo zawartego między Izraelem i OWP, które doprowadziło do utworzenia Autonomii Palestyńskiej 13 września 1993
Religia dominująca	Islam
Strefa czasowa	UTC +2 – zima UTC +3 – lato
Domena internetowa	.ps
Kod samochodowy	PS
Kod telefoniczny	+970

Autonomia Palestyńska, właściwie: Palestyńskie Władze Narodowe (arab. السلطة الوطنية الفلسطينية, As-Sulta al-Watanijja al-Filastinijja; hebr. הרשות הפלסטינית, Haraszut HaFalastinit) - tymczasowa struktura administracyjna zarządzająca obszarem Strefy Gazy i Zachodniego Brzegu Jordanu.

Powszechnie stosowana w Polsce nazwa Autonomia Palestyńska nie odpowiada dokładnie nazwie oficjalnej, której tłumaczenie to Palestyńskie Władze Narodowe. Dodatkowo termin Autonomia Palestyńska jest powszechnie w Polsce utożsamiany z państwem palestyńskim jako terytorium składającym się ze Strefy Gazy i części Zachodniego Brzegu. Państwo Palestyna zostało proklamowane w listopadzie 1988 w Algierze przez Palestyńską Radę Narodową. 29 listopada 2012 Palestyna otrzymała status państwa obserwatora ONZ. Dzięki temu została uznana jako państwo na arenie międzynarodowej. 4 stycznia 2013 Prezydent Mahmud Abbas na mocy dekretu przekształcił Autonomię Palestyńską w Państwo Palestyny.

Historia i system polityczno-prawny

Autonomia Palestyńska została ustanowiona w 1994 w wyniku porozumień z Oslo na okres 5 lat - do czasu ostatecznego porozumienia pokojowego. Porozumienie nie zostało jednak zawarte, a tymczasowe władze rządzą do tej pory. W gestii władz palestyńskich znajdują się obszary Palestyny, określane jako A i B (zob. niżej).

W latach 1994-2004 prezydentem Autonomii był Jaser Arafat. W styczniu 1996 przeprowadzono wybory do Palestyńskiej Rady Legislacyjnej (parlamentu), które wygrała partia Fatah. Przewodniczącym parlamentu został Ahmed Korei. W 2003 utworzono urząd premiera Autonomii Palestyńskiej. Od kwietnia do października obowiązki premiera sprawował Mahmud Abbas, który zrezygnował po konflikcie z Arafatem.

Następcą Abbasa został Korei. Nowym szefem parlamentu został Rawhi Fattuh. Po śmierci Arafata w listopadzie 2004 nowym prezydentem tymczasowo został Fattuh, a następnie w styczniu zaprzysiężono na stanowisku prezydenta Autonomii - Abbasa. W wyniku zmian w ordynacji wyborczej w styczniu 2006 przeprowadzono wybory parlamentarne w Strefie Gazy, na Zachodnim Brzegu Jordanu i w Jerozolimie Wschodniej. Wybory okazały się klęską Fatah-u. Nowym premierem został Ismail Hanija z Hamasu, a jego partyjny kolega - Abdel Aziz Duwaik szefem parlamentu. Jednak rząd Hamasu miał duże problemy w związku z odcięciem pomocy z USA i UE. Rządy Hamasu upłynęły pod znakiem konfliktu z Abbasem, często starć zbrojnych. W czerwcu 2007 nastąpiła eskalacja konfliktu, prezydent Abbas rozwiązał parlament i rząd, wprowadził stan wyjątkowy i zapowiedział przeprowadzenie przyspieszonych wyborów. Jednak w wyniku walk Hanije i Hamas nadal rządzą w Gazie, zaś na Zachodnim Brzegu sytuację kontroluje nowy rząd Salama Fajjada oraz fatahowskie służby bezpieczeństwa i wojsko.

4 stycznia 2013 Prezydent Mahmud Abbas na mocy dekretu przekształcił Autonomię Palestyńską w Państwo Palestyny.

Stosowana jest kara śmierci. Władzę ustawodawczą sprawuje Rada Legislacyjna. Władzę wykonawczą prezydent z radą ministrów kierowaną przez premiera. Prezydent jak i Rada Legislacyjna są wybierane w wyborach bezpośrednich.

Obszary zarządu terytoriów palestyńskich

Na skutek nacisków społeczności międzynarodowej, w szczególności krajów arabskich, terytoria te podzielono na obszary o różnym statusie:

• status A - tereny pod kontrolą palestyńską: Strefa Gazy, kilka większych miast na Zachodnim Brzegu - kontrola administracyjna i militarna (stałe patrole policyjne na wjeździe do miast strefy A).
• status B - tereny pod kontrolą mieszaną: Palestyńczycy sprawują tam władzę, ale kontrolę wojskową sprawuje armia izraelska,
• status C - tereny pod kontrolą izraelską: cały obszar poza wydzielonymi strefami A i B, w tym 150 osiedli żydowskich, wszystkie główne drogi na Zachodnim Brzegu oraz punkty strategiczne (np. wzgórza, źródła wody).

Realną (ale nie pełną, bo zależną od strony izraelskiej) władzę administracyjną Palestyńczycy sprawują tylko w większych obszarach zurbanizowanych. W strefie C znajdują się mniejsze miejscowości Palestyńskie. Często uzyskanie pozwolenia na budowę w strefie C jest niezwykle trudne, a budynki postawione bez zezwolenia są wyburzane przez stronę izraelską.

Zobacz też

• Organizacja Wyzwolenia Palestyny
• Izrael
• Ambasada Palestyny w Polsce‎