Autonomia Palestyńska

السلطة الوطنية الفلسطينية As-Sulta al-Watanijja al-Filastinijja Palestyńskie Władze Narodowe
Flaga Palestyny Godło Palestyny
Hymn: Biladi (Mój kraj)
Konstytucja	Palestyńska Karta Narodowa
Język urzędowy	arabski
Stolica	Ramallah
Ustrój polityczny	demokracja
Głowa państwa	szef prezydencji palestyńskiej Mahmud Abbas
Szef rządu	Premier Salam Fajjad
Rada Legislacyjna	przewodniczący Rady Abdel Aziz Duwaik
Liczba ludności (2005)  • całkowita   • gęstość zaludnienia  • narodowości	4,148,000 ok. 623 osób/km² Żydzi, Arabowie (gł. izraelscy i palestyńscy)
Jednostka monetarna	nowy szekel (ILS (NIS))
Utworzenie	na mocy Porozumienia z Oslo zawartego między Izraelem i OWP, które doprowadziło do utworzenia Autonomii Palestyńskiej 13 września 1993
Religia dominująca	Islam
Strefa czasowa	UTC +2 – zima UTC +3 – lato
Domena internetowa	.ps
Kod samochodowy	PS
Kod telefoniczny	+970

Autonomia Palestyńska, właściwie: Palestyńskie Władze Narodowe (arab. السلطة الوطنية الفلسطينية, As-Sulta al-Watanijja al-Filastinijja; hebr. הרשות הפלסטינית, Haraszut HaFalastinit) - tymczasowa struktura administracyjna zarządzająca obszarem Strefy Gazy i Zachodniego Brzegu Jordanu.

Powszechnie stosowana w Polsce nazwa Autonomia Palestyńska nie odpowiada dokładnie nazwie oficjalnej, której tłumaczenie to Palestyńskie Władze Narodowe. Dodatkowo termin Autonomia Palestyńska jest powszechnie w Polsce utożsamiany z państwem palestyńskim jako terytorium składającym się ze Strefy Gazy i części Zachodniego Brzegu. Jest to błąd - Państwo Palestyna i Autonomia Palestyńska to nie to samo. Państwo Palestyna zostało proklamowane w listopadzie 1988 w Algierze przez Palestyńską Radę Narodową. Nie posiada jednak suwerenności nad żadnym obszarem i nie jest państwem w myśl prawa międzynarodowego. Istniejące organy Autonomii Palestyńskiej nie są organami państwa palestyńskiego, choć zasady procesu pokojowego przewidują, że tak docelowo ma się stać.

Historia i system polityczno-prawny

Autonomia Palestyńska została ustanowiona w 1994 roku w wyniku porozumień z Oslo na okres 5 lat - do czasu ostatecznego porozumienia pokojowego. Porozumienie nie zostało jednak zawarte, a tymczasowe władze rządzą do tej pory. W gestii władz palestyńskich znajdują się obszary Palestyny, określane jako A i B (zob. niżej).

W latach 1994-2004 prezydentem Autonomii był Jaser Arafat. W styczniu 1996 roku przeprowadzono wybory do Palestyńskiej Rady Legislacyjnej (parlamentu), które wygrała partia Fatah. Przewodniczącym parlamentu został Ahmed Korei. W 2003 r. utworzono urząd premiera Autonomii Palestyńskiej. Od kwietnia do października obowiązki premiera sprawował Mahmud Abbas, który zrezygnował po konflikcie z Arafatem.

Następcą Abbasa został Korei. Nowym szefem parlamentu został Rawhi Fattuh. Po śmierci Arafata w listopadzie 2004 r. nowym prezydentem tymczasowo został Fattuh, a następnie w styczniu zaprzysiężono na stanowisku prezydenta Autonomii - Abbasa. W wyniku zmian w ordynacji wyborczej w styczniu 2006 r. przeprowadzono wybory parlamentarne w Strefie Gazy, na Zachodnim Brzegu Jordanu i w Jerozolimie Wschodniej. Wybory okazały się klęską Fatah-u. Nowym premierem został Ismail Hanija z Hamasu, a jego partyjny kolega - Abdel Aziz Duwaik szefem parlamentu. Jednak rząd Hamasu miał duże problemy związku z odcięciem pomocy z USA i UE. Rządy Hamasu upłynęły pod znakiem konfliktu z Abbasem, często starć zbrojnych. W czerwcu 2007 r. nastąpiła eskalacja konfliktu, prezydent Abbas rozwiązał parlament i rząd, wprowadził stan wyjątkowy i zapowiedział przeprowadzenie przyspieszonych wyborów. Jednak w wyniku walk Hanije i Hamas nadal rządzą w Gazie, zaś na Zachodnim Brzegu sytuację kontroluje nowy rząd Salama Fajjada oraz fatahowskie służby bezpieczeństwa i wojsko.

Stosowana jest kara śmierci. Władzę ustawodawczą sprawuje Rada Legislacyjna. Władzę wykonawczą prezydent z radą ministrów kierowaną przez premiera. Prezydent jak i Rada Legislacyjna są wybierane w wyborach bezpośrednich.

Obszary zarządu terytoriów palestyńskich

Na skutek nacisków społeczności międzynarodowej, w szczególności krajów arabskich, terytoria te podzielono na obszary o różnym statusie:

• status A - tereny pod kontrolą palestyńską: Strefa Gazy, kilka większych miast na Zachodnim Brzegu
• status B - tereny pod kontrolą mieszaną: Palestyńczycy sprawują tam władzę, ale kontrolę wojskową sprawuje armia izraelska,
• status C - tereny pod kontrolą izraelską: obejmują kolonie żydowskie, drogi dojazdowe do nich oraz punkty strategiczne (np. wzgórza, źródła wody).

Zobacz też

• Organizacja Wyzwolenia Palestyny
• Izrael