Autonomia Palestyńska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
السلطة الوطنية الفلسطينية
As-Sulta al-Watanijja al-Filastinijja
Palestyńskie Władze Narodowe
Flaga Palestyny
Godło Palestyny
Flaga Palestyny Godło Palestyny
Hymn: Biladi
(Mój kraj)
Położenie Palestyny
Konstytucja Palestyńska Karta Narodowa
Język urzędowy arabski
Stolica Ramallah
Ustrój polityczny demokracja
Głowa państwa szef prezydencji palestyńskiej Mahmud Abbas
Szef rządu Premier Salam Fajjad
Rada Legislacyjna przewodniczący Rady Abdel Aziz Duwaik
Liczba ludności (2005)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia
 • narody i grupy etniczne

4,148,000
ok. 623 osób/km²
Żydzi, Arabowie (gł. izraelscy i palestyńscy)
Jednostka monetarna nowy szekel (ILS (NIS))
Utworzenie na mocy Porozumienia z Oslo zawartego między Izraelem i OWP, które doprowadziło do utworzenia Autonomii Palestyńskiej
13 września 1993
Religia dominująca Islam
Strefa czasowa UTC +2 – zima
UTC +3 – lato
Domena internetowa .ps
Kod samochodowy PS
Kod telefoniczny +970
Mapa Palestyny

Autonomia Palestyńska, właściwie: Palestyńskie Władze Narodowe (arab. السلطة الوطنية الفلسطينية, As-Sulta al-Watanijja al-Filastinijja; hebr. הרשות הפלסטינית, Haraszut HaFalastinit) – tymczasowa struktura administracyjna zarządzająca obszarem Strefy Gazy i Zachodniego Brzegu Jordanu.

Historyczną nazwą Palestyna określano obszar leżący między Morzem Śródziemnym na zachodzie, Pustynią Syryjską na wschodzie, górami Liban na północy oraz od południa wyżyną Negew. W roku 1950, dwa lata po powstaniu Izraela, Zachodni Brzeg anektowała Jordania, zaś administrację w Strefie Gazy przejął Egipt. W 1967 roku po wojnie sześciodniowej Zachodni Brzeg, Wschodnia Jerozolima oraz Strefa Gazy znalazły się pod kontrolą Izraela. W 1987 roku w strefie rozpoczęło się powstanie palestyńskie, zakończone w roku 1993. W 1994 na mocy porozumienia palestyńsko-izraelskiego powstały Palestyńskie Władze Narodowe; obejmowało ono Zachodni Brzeg oraz Strefę Gazy. Tereny te podzielono na 3 strefy:

  • strefa A, obejmująca większe miasta Zachodniego Brzegu oraz Strefę Gazy
  • strefę B, osiedla arabskie objęte militarną kontrolą Izraela
  • strefę C, osiedla izraelskie pod całkowitą jego kontrolą oraz miejsca o znaczeniu strategicznym (np. Dolina Jordanu)

W 1996 roku prezydentem Autonomii Palestyńskiej został Jasir Arafat (zmarły w 2004 roku), w styczniu 2005 roku jego następcą został Mahmud Abbas. Zgodnie z konstytucją uchwaloną w roku 1994 na czele Autonomii Palestyńskiej stoi prezydent, wybierany w wyborach powszechnych na 5-letnią kadencję. Władzę ustawodawczą sprawuje jednoizbowy parlament (132 członków), wykonawczą zaś kierowany przez premiera rząd.

4 stycznia 2013 Prezydent Mahmud Abbas na mocy dekretu przekształcił Autonomię Palestyńską w Państwo Palestyny[1].

Warunki naturalne[edytuj | edytuj kod]

Powierzchnia Autonomii Palestyńskiej jest górzysta. Na północy leży Wyżyna Galilejska (wys. maks. 1208 m n.p.m.), w środkowej części leży Samaria, na południu zaś Judea wraz z Pustynią Judzką. Pas wyżyn rozciąga się na długości 50-60 km, skały głównie wapienne, do tego dolomity, margli i piaskowce, swój koniec ma w Dolinie Jordanu. Opady w północnej części w górach wynoszą 1000-1500 mm, na południu i wschodzie 30-100 mm. Występuje roślinność półpustynna, stepowa, makia śródziemnomorska, na północy rosną lasy dębowe.

Gospodarka i demografia[edytuj | edytuj kod]

Wskutek kilkudziesięcioletniej wojny i okupacji Strefa Gazy i Zachodni Brzeg Jordanu są zrujnowane gospodarczo i uzależnione są od Izraela i pomocy zagranicznej (kilka miliardów dolarów rocznie, otrzymane głównie od USA, UE, krajów arabskich oraz muzułmańskich). PKB na mieszkańca wynosi około 1000$ (w Strefie Gazy 600$ na mieszkańca[2]). W 2005 roku liczba ludności wynosiła 3,5 mln osób, w tym 90% Arabów, 10% Izraelczyków. Wśród arabskich mieszkańców Palestyny przyrost naturalny wynosi 33,3‰.

Religia[edytuj | edytuj kod]

Struktura religijna kraju w 2010 roku według Pew Research Center[3][4]: islam – 97,6%, prawosławie – 1,2%, katolicyzm – 0,6% i protestantyzm – 0,6%.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Wielki Encyklopedyczny Atlas Świata. Red. prowadzący Bartłomiej Kaczorowski; projekt graficzny Joanna Gwis; red. kartogr. Cartographic House; oprac. red.: Bartosz Działoszyński, Iwona Svenson, Małgorzata Uba; wybór i oprac. il.: Beata Chromik, Magdalena Dzwonkowska; red. map Jan Rutkowski. T. 10: Azja Południowo-Zachodnia. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006, s. 22-25. ISBN 978-83-01-14925-3.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy