Autostrada

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Zobacz też: inne znaczenia.
Autostrada A2 w Polsce
Czteropasmowa autostrada M40 w rejonie Beaconsfield w Wielkiej Brytanii
Trzypasmowa autostrada nr 10 we Francji w rejonie Orleanu

Autostradadroga o ograniczonej dostępności, zaprojektowana i zbudowana w celu zapewnienia bezpiecznego, szybkiego, płynnego ruchu pojazdów.

Dla ruchu odbywającego się w przeciwnych kierunkach autostrady mają odseparowane od siebie jezdnie rozdzielone np. metalową bądź betonową barierą i pasem zieleni. Drogi tej klasy pozbawione są kolizyjnych skrzyżowań, sygnalizacji świetlnej, przejazdów kolejowych, chodników czy przejść dla pieszych. Na autostradzie obowiązuje zakaz ruchu poprzecznego, zawracania, zatrzymywania się na pasie awaryjnym, poruszania się pieszo, pojazdami rolniczymi i zaprzęgowymi oraz na rowerach. Autostrady posiadają przynajmniej 2 pasy w każdym kierunku i osobne pasy do włączania się do ruchu. Autostrady w wielu krajach są płatne dla pojazdów osobowych i ciężarowych, dlatego też mogą się na nich znajdować stacje poboru opłat w ciagu drogi bądź Punkty poboru opłat u wylotów węzłów autostradowych. Często są ogrodzone przed dziką zwierzyną i ludźmi. Autostrady muszą posiadać Miejsca Obsługi Podróżnych (MOP-y) zawierające stacje benzynowe i parkingi oraz oznaczone telefony alarmowe w odpowiednich odległościach. Ponadto autostrady omijają miasta, mając z nimi połączenie drogami dojazdowymi. Ludność zamieszkująca w sąsiedztwie autostrad jest chroniona przed wysokim natężeniem hałasu zasłonami izolacyjnymi z zieleni (tłumiące hałas i zmniejszające zanieczyszczenie powietrza wokół arterii) bądź ekranami akustycznymi[1].

Wytrzymałość nawierzchni asfaltowej jest oceniana na 10 lat, natomiast betonowej na 40 lat[2].

Oznaczenia[edytuj | edytuj kod]

W Polsce i wielu innych krajach autostrady oznacza się literą A.

W Wielkiej Brytanii i na Węgrzech numer autostrady poprzedzony jest literą M (w angielskim motorway, w węgierskim autópálya), w Czechach i na Słowacji literą D (od dálnice / diaľnica).

Parametry techniczne[edytuj | edytuj kod]

Zdjęcie autostrady z pierwszej połowy lat 40. XX wieku

Nie istnieje uniwersalny standard dróg klasy autostrady. Szczegółowe parametry techniczne autostrad określają prawodawstwa poszczególnych państw, stąd droga oznaczona w jednym państwie jako autostrada, może nie spełniać wymogów technicznych przyjętych dla autostrad w innym państwie. Przykładowo w Polsce autostrady na większości odcinków są dwupasmowe, a w Wielkiej Brytanii czteropasmowe, w Niemczech i Francji trzypasmowe, a białoruska droga magistralna M1 według polskich standardów nie może zostać uznana za autostradę, lecz jest tak oznaczona na mapach (np. Google Maps), ponieważ spełnia standardy dla autostrad na Białorusi.

Najszersza autostrada na Ziemi to 26 pasmowa (oba kierunki) Katy Freeway (z drogami dojazdowymi oraz pobocznymi), fragment Interstate 10 niedaleko Houston (Teksas)[3], natomiast bez wliczania pobocznych to 22 pasmowy (oba kierunki), ok. 3,21 kilometrowy (2 mile) odcinek Interstate 5 łączący Interstate 805 z California State Route 56 w San Diego (Kalifornia), zbudowany w kwietniu 2007[4]

W Polsce[edytuj | edytuj kod]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Za pierwszą autostradę można uznać AVUS wybudowany w 1921 w Berlinie (obecnie A115), aczkolwiek w założeniach była to droga eksperymentalna, zbudowana do testów samochodów i do wyścigów. Pierwsza autostrada publiczna powstała w 1922-1924 we Włoszech i łączyła Mediolan z Varese i Como – obecnie są to autostrady A8 i A9. Projektantem tej autostrady był Piero Puricelli, który w kolejnych latach promował rozwój tego typu dróg w państwach Europy. Niedługo potem w roku 1924 powstała pierwsza autostrada w USA Bronx River Parkway. Pierwszy nowoczesny system autostrad powstał w Niemczech. System ten stał się jednym z haseł wyborczych Adolfa Hitlera i po dojściu do władzy NSDAP w 1933 doczekał się bardzo szybkiej realizacji. Pierwszą drogą bezkolizyjną wybudowaną w Niemczech była oddana w 1932 roku autostrada łącząca Kolonię i Bonn – obecnie A555. Następnie w latach 1933-1942 wybudowano ok. 3870 km[5]. Na świecie największą sieć autostrad mają Chiny i Stany Zjednoczone, zaś w Europie Hiszpania[6][7].

Rodzaje i przykłady na świecie[edytuj | edytuj kod]

Mapa autostrad i dróg ekspresowych w Europie[edytuj | edytuj kod]

Mapa autostrad i dróg ekspresowych w Europie. Polska posiada 1 ukończoną autostradę – A8
Mapa autostrad i dróg ekspresowych w Europie. Polska posiada 1 ukończoną autostradę – A8

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o autostradzie
Polska

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Chrostowska H., Rolla S., Wrześniowski Z., Autostrady. Projektowanie, budowa, ekonomika, Warszawa 1975

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Zobacz hasło autostrada w Wikisłowniku
Commons in image icon.svg