Avigdor Lieberman

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Avigdor Lieberman
אביגדור ליברמן
December, 2011
Data i miejsce urodzenia 5 czerwca 1958
Kiszyniów
Minister spraw zagranicznych
Przynależność polityczna Yisrael Beitenu
Okres urzędowania od 11 listopada 2013
Poprzednik Binjamin Netanjahu
Minister spraw zagranicznych, wicepremier
w II rządzie Binjamin Netanjahu
Przynależność polityczna Yisrael Beitenu
Okres urzędowania od 31 marca 2009
do 18 grudnia 2012
Poprzednik Cypi Liwni
Następca Binjamin Netanjahu
Minister ds. strategicznych, wicepremier
w rządzie Ehuda Olmerta
Przynależność polityczna Yisrael Beitenu
Okres urzędowania od 30 października 2006
do 19 stycznia 2008
Poprzednik brak
Następca Moshe Ya'alon
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Avigdor Lieberman, hebr. אביגדור ליברמן (ur. 5 czerwca 1958 w Kiszyniowie) – izraelski polityk i lider partii Yisrael Beitenu. Najbardziej znany w Izraelu z powodu jego planu ponownego wytyczenia tzw. Zielonej Linii, granicy z Autonomią Palestyńską, w taki sposób, iż tzw. meshulash („trójkąt”) stanowiący region Wadi-Ara (który stał się terytorium Izraela na mocy porozumienia z Jordanią w 1949 roku), powróciłby pod arabskie panowanie. Lieberman wyjaśnia swój pomysł tym, że praktycznie wszyscy mieszkańcy tego terenu to Palestyńczycy, którzy powinni mieszkać w granicach przyszłego państwa palestyńskiego. Oba kraje, zarówno palestyński, jak i izraelski winny być zdaniem Liebermana jednolite narodowościowo.

Wielu Izraelczyków postrzega plan Liebermana jako przymusowy „transfer” populacji arabskiej, co przypomina propozycje innych skrajnie prawicowych partii politycznych. Pomimo że zrealizowanie koncepcji Liebermana nie spowoduje wygnania Arabów z ich domów, utracą oni całość izraelskich praw obywatelskich, a zwierzchność nad nimi oddana zostanie przyszłemu państwu palestyńskiemu. Izraelscy Arabowie, Partia Pracy i inne ugrupowania silnie sprzeciwiają się propozycjom Liebermana.

W maju 2006 roku Lieberman wywołał ostre reakcje po tym jak zażądał egzekucji arabskich deputowanych do Knesetu, którzy spotkali się z członkami Hamasu.[1] W październiku 2006 roku premier Ehud Olmert i Lieberman podpisali porozumienie koalicyjne. Zgodnie z nim, Lieberman został wicepremierem i ministrem ds. strategicznych. Ta ostatnia posada została stworzona specjalnie dla niego, w związku z zagrożeniem ze strony potencjału wojskowego Iranu.[2]

31 marca 2009 roku został wicepremierem i ministrem spraw zagranicznych w drugim rządzie Binjamina Netanjahu, jednak 18 grudnia 2012 podał się do dymisji ze względu na zarzuty korupcyjne. Po oczyszczeniu go z tych zarzutów, ponownie zaprzysiężony na stanowisku 11 listopada 2013.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Lieberman urodził się w Mołdawii, będącej wówczas częścią Związku Radzieckiego. W 1978 roku wyemigrował do Izraela[3]. Służył w wojsku izraelskim, a potem ukończył stosunki międzynarodowe i nauki polityczne na Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie.

Od 1983 do 1988 pomagał w utworzeniu Syjonistycznego Forum dla Żydów z Krajów Sowieckich, był także członkiem Zarządu Jerozolimskiej Korporacji Ekonomicznej i sekretarzem jerozolimskiej gałęzi związku zawodowego Histadrut. Od 1993 do 1996 pełnił stanowisko dyrektora generalnego partii Likud, a w latach 1996-1997 był dyrektorem generalnym biura premiera.

W 1999 utworzył i objął przywództwo w partii Yisrael Beitenu, wydawał także gazetę Yoman Yisraeli.

Został wybrany do Knessetu w 1999, gdzie pełnił stanowisko prezesa Izraelsko-Mołdawskiej Parlamentarnej Ligi Przyjaźni.

W marcu 2001, Lieberman został mianowany ministrem infrastruktury, ale zrezygnował z tego stanowiska w marcu 2002 roku. W lutym 2003 otrzymał tekę ministra transportu. Lieberman ostro opowiadał się przeciwko planowi likwidacji osiedli żydowskich w strefie Gazy, zamiast tego w maju 2004 roku zaproponował separację terytoriów zamieszkanych przez obie nacje. Plan ów stanowił, iż tylko ci Arabowie, którzy czują się „związani z Państwem Izrael” i byli „całkowicie mu lojalni”, mogliby pozostać w Izraelu.[1] Jednak 30 maja premier Ariel Szaron odrzucił plan Liebermana, oświadczając m.in. „Uznajemy izraelskich Arabów za część Państwa Izrael”. 4 czerwca 2004 roku, z powodu narastających sprzeciwów wobec planu Szarona, premier usunął Liebermana z rządu.

Jako lider ugrupowania Yisrael Beitenu, partii w większości złożonej z imigrantów z krajów byłego Związku Radzieckiego, opowiada się za odbieraniem obywatelstwa izraelskiego niektórym Arabom izraelskim oraz urządzaniem „testów na lojalność” dla pozostałych.[2]

W wyborach do Knessetu w 2006 roku, partia Liebermana uzyskała 11 miejsc (na 120), co w dużej mierze było zasługą zatrudnienia amerykańskiego eksperta od kampanii wyborczych, Arthura Finkelsteina. Był to wielki sukces tego ugrupowania, wykorzystującego slogan „Niet, Niet, Da” („Nie, Nie, Tak”) – opisującego sposób głosowania na ugrupowania odpowiednio Netanjahu, Olmerta i Liebermana[4].

Yisrael Beitenu nie weszło początkowo do rządu Olmerta. Sam Lieberman, niedługo po wyborach „zasłynął” swoją wypowiedzią z 5 maja, iż ci z arabskich deputowanych do Knessetu, którzy spotykają się z liderami Hamasu i Hezbollahu, powinni zostać osądzeni jako zdrajcy i kolaboranci.

Lieberman jest żonaty, ma trójkę dzieci.

Popularność[edytuj | edytuj kod]

W sondażu opublikowanym w gazecie Yediot Achronot z 21 września 2006 roku, Lieberman znalazł się na drugim miejscu pod względem popularności, zaraz po Binjamin Netanjahuie Netanjahu. Ehud Olmert zajął dopiero piąte miejsce, uzyskując poparcie rzędu 7%[5].

Umowa koalicyjna[edytuj | edytuj kod]

Condoleezza Rice i Avigdor Lieberman

23 października 2006 roku, porozumienie koalicyjne z Kadimą postawiła Izraelską Partię Pracy w niełatwym położeniu, ponieważ poprzednio wielu jej prominentnych członków wyrażało sprzeciw wobec zasiadania z Liebermanem w jednym rządzie. Minister kultury, sportu, nauki i technologii, Ophir Pines-Paz powiedział m.in. minister ds. strategicznych to żart. Lieberman sam w sobie jest strategicznym zagrożeniem, i dalej: Zrobię wszystko co w mojej mocy aby zapobiec wejściu tej partii do rządu.

Wyjście z rządu[edytuj | edytuj kod]

Wkrótce potem, jak Ehud Olmert podjął rozmowy pokojowe z palestyńskim prezydentem Mahmudem Abbasem, Lieberman zagroził opuszczeniem koalicji rządzącej. Stało się tak 17 stycznia 2008 roku – szef Yisrael Beitenu oświadczył, że jego partia wychodzi z rządu, ponieważ Kadima ma zamiar oddać Palestyńczykom ziemie zajęte w 1967 roku[6]. Wyjście Liebermana z rządu oznaczało tylko 67 mandatów parlamentarnych kontrolowanych przez zwolenników gabinetu Olmerta[7].

Minister spraw zagranicznych w drugim rządzie Netanjahu[edytuj | edytuj kod]

Po wyborach w 2009 roku, w wyniku których lider Likudu Binjamin Netanjahu Netanjahu utworzył koalicję rządową, Lieberman wszedł 31 marca 2009 w skład gabinetu jako wicepremier i minister spraw zagranicznych[8]. 18 grudnia 2012 zrezygnował z piastowanej funkcji ze względu na oskarżenia korupcyjne. W listopadzie 2013 został oczyszczony z tychże zarzutów i 11 listopada 2013 ponownie zaprzysiężono go na stanowisku szefa MSZ.

Przypisy

  1. „PM defends Arab MKs after Lieberman calls for execution”, Haaretz, 5 maja 2005.
  2. „PM, Lieberman sign coalition deal”, Ynetnews, 23 października 2006.
  3. „Lieberman may be right-wing leader”, Jerusalem Post, 27 marca 2006.
  4. „Lieberman presents to Russia plan to expel ‘disloyal’ Arabs”, Haaretz, 30 maja 2006.
  5. Olmert’s popularity plunges Jewish Telegraphic Agency, Wrzesień 2006.
  6. Gil Hoffman: 'Coalition is not over land' (ang.). [dostęp 18 stycznia 2008].
  7. Tim Butcher: Israel’s coalition in crisis over peace talks (ang.). [dostęp 18 stycznia 2008].
  8. Eighteenth Knesset: Government 32 (ang.). [dostęp 3 kwietnia 2009].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]