Ayalon

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Na mapach: 32°05′45,89″N 34°48′15,59″E/32,096081 34,804331

Ayalon
איילון
Ayalonאיילון
Rzeka Ayalon na przedmieściach Tel Awiwu
Lokalizacja Azja
 Izrael
Palestyna (państwo) Autonomia Palestyńska,
Dystrykt Centralny,
Dystrykt Tel Awiwu,
Dystrykt Jerozolimy
Źródło Bajtunija
ok. 820 m n.p.m.
31°53′04″N 35°10′01″E/31,884444 35,166944
Ujście rzeka Jarkon
Tel Awiw
ok. 10 m n.p.m.
32°05′59″N 34°48′07″E/32,099722 34,801944
Długość 50 km
Powierzchnia zlewni 815 km²
Szlak
RiverIcon-Spring.svg 50 poniżej Bajtunii
ok. 820 m n.p.m.
RiverIcon-City.svg 46,5 wieś Beit Horon
RiverIcon-City.svg 45,5 wieś Beit Ur al-Fauqa
RiverIcon-City.svg 43,5 wieś Beit Ur al-Tahta
RiverIcon-City.svg 41 wieś Bil'in
RiverIcon-AffluentR.svg 40,5 rzeka
RiverIcon-AffluentR.svg 39,5 rzeka
RiverIcon-AffluentL.svg 39 rzeka
RiverIcon-City.svg 38,5 miasto Modi'in Illit
RiverIcon-City.svg 38 wieś Kefar HaOranim
RiverIcon-City.svg 37,5 moszaw Mattityahu
RiverIcon-City.svg 36,5 wieś Hashmona'im
RiverIcon-City.svg 36 moszaw Szilat
RiverIcon-City.svg 35 wieś al-Midya
RiverIcon-AffluentR.svg 35,5 rzeka
RiverIcon-City.svg 25 moszaw Beit Nehemia
RiverIcon-City.svg 24 moszaw Hadid
RiverIcon-City.svg 23 moszaw Kfar Truman
RiverIcon-AffluentR.svg 21,5 rzeka
RiverIcon-City.svg 20 moszaw Yagel
RiverIcon-City.svg 19 Port lotniczy Tel Awiw-Ben Gurion
RiverIcon-AffluentR.svg 17 rzeka
RiverIcon-City.svg 16 moszaw Hemed
RiverIcon-AffluentL.svg 13 rzeka
RiverIcon-City.svg 12,5 miasto Tel Awiw
RiverIcon-estuary.svg 0 → rzeka Jarkon
miasto Tel Awiw
ok. 10 m n.p.m.
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Geografia Izraela

Ayalon (hebr. נחל איילון, Nahal Ayalon; arab. وادي المصرارة, Wadi Musrara) – rzeka w centralnej części Izraela, mająca swoje źródła w Górach Judzkich w rejonie arabskiej wioski Bajtunija, na południe od miasta Ramallah. Przepływa przez Dolinę Ayalon oraz Równinę Szaron i ma swoje ujście w mieście Tel Awiw do rzeki Jarkon. Rzeka ma długość 50 km. W okresie letnim często wysycha.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa rzeki Ayalon nawiązuje do słów wypowiedzianych przez Jozuego:

W dniu, w którym Pan podał Amorytów w moc synów Izraela, rzekł Jozue w obecności Izraelitów:
Stań, słońce, nad Gibeonem, I ty, księżycu, nad doliną Ajjalonu!
- Księga Jozuego 10:12

Przebieg[edytuj | edytuj kod]

Rzeka Ayalon widoczna na południe od Portu lotniczego Tel Awiw-Ben Gurion
Koryto rzeki Ayalon w Tel Awiwie
Miejsce spotkania Ayalon z rzeką Jarkon
Model przyszłego Parku Ayalon

Ayalon jest niewielką rzeką, mieszczącą się bardziej w kategorii potoku. Ma swoje źródło w Górach Judzkich, na wysokości około 820 m n.p.m.. Płynie przez Dolinę Ayalon, Równinę Szaron i obszar metropolitalny Gusz Dan.

Rzeka omija od południa Port lotniczy Tel Awiw-Ben Gurion i następnie dociera do aglomeracji miejskiej Tel Awiwu, gdzie w Parku Jarkon wpływa do rzeki Jarkon.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W odległej przeszłości rzeka Ayalon miała swoje ujście do Morza Śródziemnego w mieście Jaffa.

Rzeka posiada dużą zlewnię, co powoduje, że w okresie zimowych deszczów powodowała ona częste powodzie we wschodnich dzielnicach Tel Awiwu. Aby zmniejszyć uciążliwość rzeki, w 1955 w górnym biegu rzeki wybudowano tamę i zbiornik retencyjny o pojemności 7 milionów wody[1]. Na początku lat 90. XX wieku zrealizowano projekt regulacji jej koryta. Pomimo to zdarza się, że Ayalon wylewa powodując lokalne podtopienia (zimy 1991-92, i 1992-93).

Istnieją plany zmiany koryta rzeki i wybudowanie nowego ujścia do Morza Śródziemnego w rejonie Jaffy. Istnieją jednak duże obawy zanieczyszczenia wybrzeża i dużych szkód ekologicznych[2].

Zanieczyszczenie[edytuj | edytuj kod]

Wody rzeki Ayalon są mocno zanieczyszczone, najmocniej w rejonie Tel Awiwu. Wynika to z faktu zrzucania do rzeki ścieków z miasta Modi'in Illit i Portu lotniczego Tel Awiw-Ben Gurion. Dodatkowym czynnikiem zanieczyszczającym są nawozy rolnicze wypłukiwane z pól oraz ścieki z osiedli w Dolinie Ayalon. Wszystkie te czynniki wpływają na poziom zanieczyszczeń w rzece[3].

Poziom zanieczyszczeń zmusił władze do podjęcia działań na rzecz ratowania rzeki Ayalon. W latach 1999-2006 usunięto większość źródeł zanieczyszczeń w Dolinie Ayalon[4]. W 2005 uruchomiono lokalną oczyszczalnię ścieków w Porcie lotniczym Ben Guriona, a w 2006 podpięto Modi'in Illit do systemu kanalizacji z dużą zbiorczą oczyszczalnią ścieków. Oczekuje się zdecydowanej poprawy jakości wody po 2009[3].

Przyroda[edytuj | edytuj kod]

Tereny wzdłuż brzegów rzeki Ayalon są w większości porośnięte trawami, a drzewostan jest zdominowany przez drzewa eukaliptusowe, które były w przeszłości sadzone w Izraelu w celu osuszania terenów bagiennych.

Część terenów wokół rzeki stanowi obszar chronionej przyrody, Park Narodowy Doliny Ajalon[1].

Sport i rekreacja[edytuj | edytuj kod]

Trwają przygotowania do utworzenia w południowo wschodniej części Tel Awiwu, dużego rekreacyjnego Parku Ayalon. Celem stworzenia tego parku jest rozwój roślinności w oparciu o istniejący krajobraz rzeki Ayalon. Rozwój terenów zielonych i budowa szlaków turystycznych z miejscami do pikników i uprawiania sportów, zwiększyłby atrakcyjność tych okolic. Park stałby się centrum rozrywki i rekreacji dla populacji aglomeracji miejskiej Tel Awiwu. Centralną osią parku byłaby rzeka Ayalon[5][6].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 iNature.info - Przyroda i krajobraz Izraela: Valley National Park Ayalon (hebr.). [dostęp 26 maja 2010].
  2. Tunnelbuilder.com: The tunnelling market intelligence e-newsletter (ang.). 2003. [dostęp 26 maja 2010].
  3. 3,0 3,1 Ministry of Environmental Protection: Nahal Ayalon (hebr.). 06-03-2009. [dostęp 26 maja 2010]. [zarchiwizowane z adresu 2007-08-12].
  4. Ministry of Environmental Protection: Melodia Ayalon (hebr.). 10-06-2008. [dostęp 26 maja 2010].
  5. Ministry of Environmental Protection: Cele rozwoju Ayalon (hebr.). [dostęp 26 maja 2010].
  6. Ministry of Environmental Protection: Przywrócenie składowiska Hiriya (hebr.). 07-02-2006. [dostęp 26 maja 2010]. [zarchiwizowane z adresu 2007-10-28].