Ayalon

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ayalon
איילון
Rzeka Ayalon na przedmieściach Tel Awiwu
Rzeka Ayalon na przedmieściach Tel Awiwu
Kontynent Azja
Lokalizacja  Izrael
Palestyna (państwo) Autonomia Palestyńska
Dystrykt Centralny
Dystrykt Tel Awiwu
Dystrykt Jerozolimy
Rzeka
Długość 50 km
Powierzchnia zlewni 815 km²
Źródło
Miejsce Bajtunija
Wysokość ok. 820 m n.p.m.
Współrzędne 31°53′04″N 35°10′01″E/31,884444 35,166944
Ujście
Recypient rzeka Jarkon
Miejsce Tel Awiw
Wysokość ok. 10 m n.p.m.
Współrzędne 32°05′59″N 34°48′07″E/32,099722 34,801944
Szlak
RiverIcon-Spring.svg 50 poniżej Bajtunii
ok. 820 m n.p.m.
RiverIcon-City.svg 46,5 wieś Beit Horon
RiverIcon-City.svg 45,5 wieś Beit Ur al-Fauqa
RiverIcon-City.svg 43,5 wieś Beit Ur al-Tahta
RiverIcon-City.svg 41 wieś Bil'in
RiverIcon-AffluentR.svg 40,5 rzeka
RiverIcon-AffluentR.svg 39,5 rzeka
RiverIcon-AffluentL.svg 39 rzeka
RiverIcon-City.svg 38,5 miasto Modi'in Illit
RiverIcon-City.svg 38 wieś Kefar HaOranim
RiverIcon-City.svg 37,5 moszaw Mattityahu
RiverIcon-City.svg 36,5 wieś Hashmona'im
RiverIcon-City.svg 36 moszaw Szilat
RiverIcon-City.svg 35 wieś al-Midya
RiverIcon-AffluentR.svg 35,5 rzeka
RiverIcon-City.svg 25 moszaw Beit Nehemia
RiverIcon-City.svg 24 moszaw Hadid
RiverIcon-City.svg 23 moszaw Kfar Truman
RiverIcon-AffluentR.svg 21,5 rzeka
RiverIcon-City.svg 20 moszaw Yagel
RiverIcon-City.svg 19 Port lotniczy Tel Awiw-Ben Gurion
RiverIcon-AffluentR.svg 17 rzeka
RiverIcon-City.svg 16 moszaw Hemed
RiverIcon-AffluentL.svg 13 rzeka
RiverIcon-City.svg 12,5 miasto Tel Awiw
RiverIcon-estuary.svg 0 → rzeka Jarkon
miasto Tel Awiw
ok. 10 m n.p.m.
Położenie na mapie Azji
Mapa lokalizacyjna Azji
źródło
źródło
ujście
ujście

Ayalon (hebr. נחל איילון, Nahal Ayalon; arab. وادي المصرارة, Wadi Musrara) – rzeka w centralnej części Izraela, mająca swoje źródła w Górach Judzkich w rejonie arabskiej wioski Bajtunija, na południe od miasta Ramallah. Przepływa przez Dolinę Ayalon oraz Równinę Szaron i ma swoje ujście w mieście Tel Awiw do rzeki Jarkon. Rzeka ma długość 50 km. W okresie letnim często wysycha.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa rzeki Ayalon nawiązuje do słów wypowiedzianych przez Jozuego:

W dniu, w którym Pan podał Amorytów w moc synów Izraela, rzekł Jozue w obecności Izraelitów:
Stań, słońce, nad Gibeonem, I ty, księżycu, nad doliną Ajjalonu!
- Księga Jozuego 10:12

Przebieg[edytuj | edytuj kod]

Rzeka Ayalon widoczna na południe od Portu lotniczego Tel Awiw-Ben Gurion
Koryto rzeki Ayalon w Tel Awiwie
Miejsce spotkania Ayalon z rzeką Jarkon
Model przyszłego Parku Ayalon

Ayalon jest niewielką rzeką, mieszczącą się bardziej w kategorii potoku. Ma swoje źródło w Górach Judzkich, na wysokości około 820 m n.p.m.. Płynie przez Dolinę Ayalon, Równinę Szaron i obszar metropolitalny Gusz Dan.

Rzeka omija od południa Port lotniczy Tel Awiw-Ben Gurion i następnie dociera do aglomeracji miejskiej Tel Awiwu, gdzie w Parku Jarkon wpływa do rzeki Jarkon.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W odległej przeszłości rzeka Ayalon miała swoje ujście do Morza Śródziemnego w mieście Jaffa.

Rzeka posiada dużą zlewnię, co powoduje, że w okresie zimowych deszczów powodowała ona częste powodzie we wschodnich dzielnicach Tel Awiwu. Aby zmniejszyć uciążliwość rzeki, w 1955 w górnym biegu rzeki wybudowano tamę i zbiornik retencyjny o pojemności 7 milionów wody[1]. Na początku lat 90. XX wieku zrealizowano projekt regulacji jej koryta. Pomimo to zdarza się, że Ayalon wylewa powodując lokalne podtopienia (zimy 1991-92, i 1992-93).

Istnieją plany zmiany koryta rzeki i wybudowanie nowego ujścia do Morza Śródziemnego w rejonie Jaffy. Istnieją jednak duże obawy zanieczyszczenia wybrzeża i dużych szkód ekologicznych[2].

Zanieczyszczenie[edytuj | edytuj kod]

Wody rzeki Ayalon są mocno zanieczyszczone, najmocniej w rejonie Tel Awiwu. Wynika to z faktu zrzucania do rzeki ścieków z miasta Modi'in Illit i Portu lotniczego Tel Awiw-Ben Gurion. Dodatkowym czynnikiem zanieczyszczającym są nawozy rolnicze wypłukiwane z pól oraz ścieki z osiedli w Dolinie Ayalon. Wszystkie te czynniki wpływają na poziom zanieczyszczeń w rzece[3].

Poziom zanieczyszczeń zmusił władze do podjęcia działań na rzecz ratowania rzeki Ayalon. W latach 1999-2006 usunięto większość źródeł zanieczyszczeń w Dolinie Ayalon[4]. W 2005 uruchomiono lokalną oczyszczalnię ścieków w Porcie lotniczym Ben Guriona, a w 2006 podpięto Modi'in Illit do systemu kanalizacji z dużą zbiorczą oczyszczalnią ścieków. Oczekuje się zdecydowanej poprawy jakości wody po 2009[3].

Przyroda[edytuj | edytuj kod]

Tereny wzdłuż brzegów rzeki Ayalon są w większości porośnięte trawami, a drzewostan jest zdominowany przez drzewa eukaliptusowe, które były w przeszłości sadzone w Izraelu w celu osuszania terenów bagiennych.

Część terenów wokół rzeki stanowi obszar chronionej przyrody, Park Narodowy Doliny Ajalon[1].

Sport i rekreacja[edytuj | edytuj kod]

Trwają przygotowania do utworzenia w południowo wschodniej części Tel Awiwu, dużego rekreacyjnego Parku Ayalon. Celem stworzenia tego parku jest rozwój roślinności w oparciu o istniejący krajobraz rzeki Ayalon. Rozwój terenów zielonych i budowa szlaków turystycznych z miejscami do pikników i uprawiania sportów, zwiększyłby atrakcyjność tych okolic. Park stałby się centrum rozrywki i rekreacji dla populacji aglomeracji miejskiej Tel Awiwu. Centralną osią parku byłaby rzeka Ayalon[5][6].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 iNature.info - Przyroda i krajobraz Izraela: Valley National Park Ayalon (hebr.). [dostęp 26 maja 2010].
  2. Tunnelbuilder.com: The tunnelling market intelligence e-newsletter (ang.). 2003. [dostęp 26 maja 2010].
  3. 3,0 3,1 Ministry of Environmental Protection: Nahal Ayalon (hebr.). 06-03-2009. [dostęp 26 maja 2010]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-08-12)].
  4. Ministry of Environmental Protection: Melodia Ayalon (hebr.). 10-06-2008. [dostęp 26 maja 2010].
  5. Ministry of Environmental Protection: Cele rozwoju Ayalon (hebr.). [dostęp 26 maja 2010].
  6. Ministry of Environmental Protection: Przywrócenie składowiska Hiriya (hebr.). 07-02-2006. [dostęp 26 maja 2010]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-10-28)].