Azory (Kraków)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Na mapach: 50°05′12,1″N 19°54′39,2″E/50,086700 19,910900

Blok mieszkalny
Pętla autobusowa na Azorach
Plac zabaw na Azorach

Azory – osiedle Krakowa, należące do Dzielnicy IV Prądnik Biały. Jest to jedno z największych osiedli mieszkaniowych w Krakowie. Do głównych ulic Azorów należą: ul. Makowskiego, ul. Stachiewicza, ul.Chełmońskiego, ul. Radzikowskiego, ul. Weissa, ul. Czerwieńskiego i ul. Jaremy oraz do mniejszych np.: ul. Różyckiego, ul. Pużaka, ul. Gnieźnieńska, ul. Elsnera, ul. Wysockiego, ul. Niska, ul. Palacha.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Azory zostały zbudowane na terenie Bronowic Wielkich, dawnego przedmieścia Krakowa. Jego zabudowę rozpoczęto w 1932 roku. Powstało wtedy osiedle tanich, murowanych domków jednorodzinnych, zbudowanych przez rzemieślników i kolejarzy. Nazwa osiedla pochodzi od archipelagu Azory, znanego głównie z powodu katastrofy lotniczej w 1929 roku, w której podczas próby przelotu przez Atlantyk zginął major Ludwik Idzikowski. Obecnie tak na Prądniku Białym jak i na Azorach powstały po drugiej wojnie światowej wielkie osiedla mieszkaniowe. Wśród tej monotonnej architektury wyróżnia się na Azorach Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny (ul. Chełmońskiego 41), którego podwaliny powstały pod koniec lat 30. XX wieku[1]. Na przełomie 1939 i 1940 roku została przeniesiona kaplica z ul. Niskiej (obecnie myjnia samochodowa) do niewykończonego budynku kościoła. Władze komunistyczne po wielu zabiegach społeczeństwa wydały zgodę na rozbudowę kościoła[1], który miał być po wybudowaniu za pieniądze parafian zlikwidowany i przekształcony na salę kinową[potrzebne źródło].

W latach 1962–1977 wzniesiono tu według projektu M. Turskiego i J. Camuczyńskiego budynki pięcio- i jedenastokondygnacyjne, powstałe technologii wielkoblokowej. Mniejsze z nich znajdują się w znacznej mierze przy ulicy Makowskiego, Stachiewicza, Czerwieńskiego, Jaremy i Weissa, a te 11-kondygnacyjne przy ulicy Różyckiego, Chełmońskiego, Jaremy i Stachiewicza. Domy jednorodzinne położone są w pobliżu ulic Chełmońskiego, Radzikowskiego i Murarskiej[2].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Azory znajdują się pomiędzy ul. Eliasza Radzikowskiego, parkiem Wyspiańskiego, ul. Opolską przechodzącą następnie w ul. Josepha Conrada, aż do Ronda Ofiar Katynia[2].

Infrastruktura[edytuj | edytuj kod]

  • Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Praktyka Lekarska "AZORY" Spółka z o.o. (ul. Nałkowskiego 1)
  • Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej nMed s.c. (ul. Radzikowskiego 17/2)
  • Gimnazjum nr 14 przy ulicy Czerwieńskiego
  • Szkoła Podstawowa nr 119 przy ulicy Czerwieńskiego
  • Szkoła Podstawowa nr 113 przy ulicy Stachiewicza
  • Liceum Ogólnokształcące nr 14 przy ulicy Chełmońskiego (w budynku - od 1956 r. - Szkoły Podstawowej nr 15 i LO nr 12)
  • SANEPID ul. Stanisławskiego 1 (w budynku dawnej Szkoły Podstawowej nr 15, a następnie ośrodka zdrowia)
  • 4 przedszkola
  • żłobek[2]
  • Kościół Niepokalanego Poczęcia NMP – rozbudowany w latach 1972-1979 według projektu P. Gawora i M. Grabackiej. Kościół posiada obrazy i ołtarz Jerzego Nowosielskiego[1]
  • pętla autobusowa
  • kościół św. Jacka zbudowany w latach 2006-2008
  • Krowoderska Biblioteka Publiczna w Krakowie Filia nr 5 (ul.Makowskiego 8)
  • Krowoderska Biblioteka Publiczna w Krakowie Filia nr 15 (ul. Weissa 8)
  • kilka placówek handlowych

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Na osiedlu znajduje się pętla autobusowa MPK Kraków, oferująca niewielką liczbę połączeń. Pomimo dość znacznej odległości mieszkańcy korzystają również z przystanku tramwajowego Bronowice.

Tutaj swoją trasę kończą autobusy o numerach: 130 – Dworzec Główny Zachód, 138 – Kombinat, 173 – Nowy Bieżanów Południe. Kursuje tu także linia 168 – Krowodrza Górka i Rondo Ofiar Katynia oraz autobus nocny: 904 – Wieliczka i Prądnik Biały[3].

Najbliżej Azorów kursują także tramwaje (przystanek Bronowice):
4 – Wzgórza Krzesławickie, 8 – Borek Fałęcki, 13 – Nowy Bieżanów, 14 – Mistrzejowice, 24 – Kurdwanów,
oraz tramwaj nocny 64 – Osiedle Piastów (stan komunikacji zbiorowej na luty 2014)[4].

Postoje taxi znajdują się przy ul. Jaremy i ul. Makowskiego.

Osiedle boryka się od wielu lat z problemami komunikacyjnymi. Na nielicznych ulicach łączących os. Azory z innymi częściami miasta tworzą się zatory drogowe.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Historia Kościoła (pol.). Parafia Rzymsko-Katolicka Niepokalanego Poczęcia NMP, Kraków, os. Azory. [dostęp 2014-05-28].
  2. 2,0 2,1 2,2 Informacje o osiedlach (pol.). Biuletyn Informacji Publicznej Miasta Krakowa. [dostęp 2014-05-28]. s. 4.
  3. Azory (pol.). MPK Kraków. [dostęp 2014-05-28].
  4. Bronowice (pol.). MPK Kraków. [dostęp 2014-05-28].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]