Azyle sióstr magdalenek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Azyl w Anglii (wczesne lata XX wieku)
Azyl w Irlandii (wczesne lata XX wieku)

Azyle sióstr magdalenek – instytucja dla kobiet w Wielkiej Brytanii i Irlandii, prowadzona przez różne[1] zakony Kościoła katolickiego. W większości azylów od mieszkanek wymagano ciężkiej, fizycznej pracy, m.in. w pralniach, dlatego w Irlandii azyle były potocznie nazywane „pralniami magdalenek" (ang. Magdalene Laundries). W ciągu 150-letniej historii istnienia azylów instytucja przyjęła około 30 000 kobiet, często wbrew ich woli. Ostatni azyl zamknięto 25 września 1996 roku w Irlandii.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Azyle magdalenek miały swoje źródła w XIX wieku, kiedy to w Wielkiej Brytanii i Irlandii działały organizacje mające na celu pomoc i rehabilitację kobiet pracujących jako prostytutki. W Irlandii instytucje miały za patronkę Marię Magdalenę, która według tradycji katolickiej przeistoczyła się z grzesznicy w jedną z najzagorzalszych wyznawczyń Jezusa.

W Irlandii organizacje te zostały szybko przejęte przez Kościół katolicki i wkrótce domy, które początkowo miały być krótkoterminowym schronieniem, stały się miejscem długoterminowego pobytu. Kobiety przebywające w azylach pracowały głównie w pralniach. Z czasem azyle oddalały się od swojego pierwotnego celu pomocy prostytutkom i zaczęły również przyjmować kobiety z kryminalną przeszłością. W związku z tym siostry przełożone wprowadzały do azylów rygorystyczne przepisy, które miały za zadanie zniechęcić mieszkanki do odejścia i zachęcić je do pokuty.

Akta azylów pokazują, że w początkach historii ruchu magdalenek wiele kobiet przychodziło i opuszczało (czasem wielokrotnie) mury instytucji z własnej woli. Lu Anne De Cunzo napisała w swojej książce "Reform, Respite, Ritual: An Archaeology of Institutions; The Magdalene Society of Philadelphia, 1800-1850", że kobiety z tamtejszego protestanckiego azylu szukały schronienia i wytchnienia od choroby, więzienia lub przytułku, sytuacji rodzinnej, przemocy i niesprzyjającej sytuacji materialnej.

Aż do lat 70. XX wieku mieszkanki azylów musiały zwracać się do sióstr, bez względu na ich wiek „matko", a same były nazywane „dziećmi" ("In the Home of the Good Shepherd the one is ever the 'Mother' while the other is always the 'Child'")[2]. W celu utrzymania porządku i atmosfery zakonu kobiety musiały zachowywać milczenie przez większą część dnia ("The Rule of Silence was a major feature of the women's lives and continues well into the second half of the twentieth century.")[3]. Kary cielesne były powszechnie stosowane, a zachowania pasywno-agresywne były zwyczajnie ignorowane. ("A sullen temper, often shown by refusing food, is best dealt with by silence. When a girl wakes up to the fact that no one takes any notice, nor is troubled (apparently at least) by her self-starvation, she gets weary of her self-imposed martyrdom and learns sense.")[4].

Pomysł azylów stawał się coraz bardziej popularny i zaczęły one przyjmować niezamężne matki, kobiety niepełnosprawne intelektualnie oraz wykorzystywane dziewczyny. Także dziewczyny, które uważano za rozwiązłe, zalotne lub zbyt ładne, były wysyłane do azylów. Podobne praktyki stosowano w zwykłych azylach w Wielkiej Brytanii i Irlandii, gdzie również znajdowało się wiele osób z „problemami społecznymi".

Przyszłe mieszkanki azylów były zwykle tam umieszczane przez swoje rodziny lub księży. Te, które nie miały nikogo, kto by zaręczył za nie, zostawały tam całe życie. Niektóre z nich składały ślubowania zakonne.

W konserwatywnej Irlandii azyle sióstr magdalenek były powszechnie akceptowaną instytucją, nawet w drugiej połowie XX wieku. Zaczęły znikać wraz ze zmianami w życiu społecznym, a także, jak sugeruje Frances Finnegan, kiedy przestały być opłacalne (rozpowszechnienie pralek).

Feministki uważały wysłanie niesfornych kobiet do azylów za fenomen, ponieważ „podejrzane" zachowanie kobiety było srożej karane niż podobne zachowanie mężczyzny.

Warunki i sposób traktowania mieszkanek zostały przedstawione w filmie Siostry magdalenki Petera Mullana.

Ujawnienie prawdy[edytuj | edytuj kod]

Aż do 1993 roku opinia publiczna w Irlandii milczała na temat azylów, kiedy jeden z dublińskich zakonów sprzedał część swojej posiadłości deweloperowi. Ekshumowano szczątki 155 mieszkanek pochowanych w nieoznaczonych grobach na terenie zakonu. Wszystkie z nich, oprócz jednego, zostały skremowane i pochowane w zbiorowym grobie na cmentarzu Glasnevin. Wydarzenie to wstrząsnęło irlandzką opinią publiczną. W 1999 roku trzy byłe mieszkanki azylów Mary Norris, Josephine McCarthy i Mary-Jo McDonagh opowiedziały o traktowaniu, jakie otrzymały w azylach. W 1998 roku w Channel 4 powstał film dokumentalny, w którym kobiety opisały ciągłe wykorzystywanie seksualne, a także fizyczne i psychiczne znęcanie się nad nimi podczas nieokreślonego w czasie pobytu odizolowanego od świata zewnętrznego[1].

Raport komisji rządowej[edytuj | edytuj kod]

W lutym 2013 roku komisja pod przewodnictwem senatora Martina McAleese opublikowała raport który stwierdza, że 1/4 skierowań kobiet pod opiekę sióstr Magdalenek było „wykonywanych lub ułatwionych" przez irlandzki rząd.

Autorzy raportu stwierdzają między innymi, że „Większość z nich znalazła się zupełnie sama w miejscu, które według dzisiejszych standardów było nad wyraz surowe i wykańczające fizycznie. Praca i pobyt w pralniach miały bardzo silny psychologiczny wpływ, traumatyczny i trwały”[5]. Jednocześnie raport w znacznej mierze nie potwierdził nadużyć seksualnych i stosowania przemocy fizycznej[6].

19 lutego 2013 roku w specjalnym wystąpieniu premier Irlandii Enda Kenny przeprosił za wszystkie cierpienia, jakie doznały kobiety przebywające w tych pralniach. Azyle sióstr magdalenek określił jako „hańbę narodową"[7].

Azyle sióstr magdalenek w kulturze[edytuj | edytuj kod]

  • Eclipsed – sztuka Patricii Burke-Brogan na temat pralni magdalenek powstała w latach 80. XX wieku. Autorka pracowała w pralniach w latach 60. XX wieku. Sztukę wystawiono po raz pierwszy w 1992 roku[8].
  • Sztuka o pralniach napisana przez Valerie Goodwin[9]
  • "Ave Maria Gothic" – piosenka Marii Rosy Young
  • "Magdalene Laundry" – piosenka napisana przez J. Mulherna, wykonywana przez Mary Coughlan na płycie "Sentimental Killer"
  • "The Magdalene Laundries" – piosenka Joni Mitchell z albumu "Turbulent Indigo"
  • "Asilos Magdalena" – piosenka z albumu "Amputechture" zespołu The Mars Volta
  • "Magdalen Laundry" – piosenka Frances Black z albumu "How High The Moon"
  • Siostry magdalenki – film z 2002 roku w reżyserii Petera Mullana
  • Sex in a Cold Climate – film dokumentalny Steve'a Humphriesa z 1998 roku
  • The Magadalen Martyrs – opowiadanie Kena Bruena[10]
  • In the Shadow of Eden – wspomnienia Racheal Romero

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Magdalene Laundries (ang.). [dostęp 19 września 2009].
  2. Frances Finnegan: Do penance or perish: a study of Magdalen asylums in Ireland. Piltown, Co. Kilkenny: Congrave Press, 2001, s. 42. ISBN 0-9540921-0-4.
  3. Frances Finnegan: Do penance or perish: a study of Magdalen asylums in Ireland. Piltown, Co. Kilkenny: Congrave Press, 2001, s. 24. ISBN 0-9540921-0-4.
  4. Frances Finnegan: Do penance or perish: a study of Magdalen asylums in Ireland. Piltown, Co. Kilkenny: Congrave Press, 2001, s. 31. ISBN 0-9540921-0-4.
  5. Obozy pracy u sióstr Magdalenek. Irlandia publikuje raport (pol.). zeŚwiata.pl. [dostęp 2013-02-09].
  6. Report of the Inter-Departmental Committee to establish the facts of State involvement with the Magdalen Laundries. Chapter 19: Living and working conditions. (ang.). www.justice.ie. [dostęp 2013-02-19].
  7. Premier Irlandii przeprosił za „pralnie magdalenek”. TVP Info, 2013-02-19.
  8. A CurtainUp Review – Eclipsed (ang.). [dostęp 19 lutego 2009].
  9. Magdalen Whitewash (ang.). [dostęp 19 lutego 2009].
  10. The Magadalen Martyrs (ang.). [dostęp 19 lutego 2009].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]