Bílá Voda

Bílá Voda
Klasztor
Herb Bílej Vody Flaga Bílej Vody
Państwo	Czechy
Kraj	ołomuniecki
Powierzchnia	14,98 km²
Wysokość	305 m n.p.m.
Populacja (2012) • liczba ludności • gęstość	330 22,0 os./km²
Położenie na mapie Czech Bílá Voda
50°26′31.01″N 16°54′56.48″E
Multimedia w Wikimedia Commons

Bílá Voda (niem. Weißwasser, pol. Biała Woda) – gmina w Republice Czeskiej, w powiecie Jeseník w kraju ołomunieckim. Jest to najdalej na północ położona gmina czeskiego Śląska.

Położenie

Gmina leży nad rzeką Kamienicą tuż przy polsko-czeskiej granicy w worku jawornickim (czes. javornický výběžek), jej przedłużeniem wzdłuż rzeki jest polska wieś Kamienica. Od 1748 r. Bílá Voda jest nieformalnie podzielona na część "miejską" (Městys) i "wiejską" (Ves). W dolnej części miejscowości, posiadającej okazałe budynki i zwartą zabudowę, znajduje się dawny zespół klasztorny pijarów, z barokowym kościołem. W górnej, luźno zabudowanej części wsi, stoi pałac wybudowany ok. 1690 r., dawna siedziba kolejnych właścicieli ziemskich.

Podział

części gminy

• Kamenička
• Městys Bílá Voda
• Ves Bílá Voda

gminy katastralne

• Bílá Voda u Javorníka
• Kamenička u Bílé Vody

czesko-niemiecko-polskie nazwy

nazwa czeska	nazwa niemiecka	nazwa polska
Bílá Voda (1869 Bílávoda)	Weißwasser	Biała Woda
Kamenička	Kamitz Überschar	Kamieniczka
Městys Bílá Voda (1880 Bílá Voda (městec))	Weißwasser Markt	Miasteczko Biała Woda
Ves Bílá Voda (1880 Bílá Voda (ves))	Weißwasser Dorf	Wieś Biała Woda

Historia

Założona w poł. XIII w. Pierwsza wzmianka o Bílej Vodzie pochodzi z 1532 r. W 1723 r. Jakob Ernst von Lichtenstein-Kastelkorn, właściciel wsi i pobliskich dóbr w Doboszowicach, późniejszy biskup ołomuniecki i prymas Niemiec, ufundował tutaj klasztor i kolegium pijarów. Był to wówczas jeden z najznakomitszych wówczas zakładów szkolnych na Śląsku. W latach 1724-1733 wzniesiono kolegium i seminarium pijarskie, a w latach 1755-1765 kościół.

Od zakończenia I wojny śląskiej, na mocy pokoju wrocławskiego, miejscowość stała się osadą graniczną. Jej południowo-zachodnia część z kościołem i klasztorem znalazła się w granicach Śląska habsburskiego; północno-wschodnia, nazywająca się współcześnie Kamienica, została włączona do Śląska pruskiego.

W 1818 r. zamknięto seminarium, a w 1829 r. kolegium. Pijarzy obsługiwali parafię do 1938 r. W 1854 r. pałac w Bílej Vodzie zakupiła Marianna Orańska. Należał on do jej spadkobierców do 1917 r.

Po II wojnie światowej wysiedlono ludność niemiecką. W klasztorze popijarskim internowano zakonnice z rozwiązanych klasztorów z terenu Czechosłowacji. Na cmentarzu znajduje się kilkaset nagrobków zmarłych tu zakonnic. Po upadku komunizmu większość pozostałych przy życiu zakonnic opuściła wieś.

W 2006 r. we wsi mieszkały 282 osoby.

Zabytki

• Kościół pw. Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny – posiada bogate barokowe wyposażenie wnętrza; na szczególną uwagę zasługuje ołtarz główny z rzeźbą Madonny z ok. 1510 r. pochodzącą z warsztatu Wita Stwosza.
• Klasztor i kolegium pijarów – do kościoła przylega połączony z nim dwukondygnacyjny, barokowy budynek klasztorny z dwoma dziedzińcami.
• Domy dawnego konwiktu – barokowe budynki znajdujące się w otoczeniu kompleksu budynków.
• Pałac – niewielka rezydencja dworska, siedziba kolejnych właścicieli majatku. Obecnie znajduje się w nim szpital psychiatryczny. W parku przypałacowym znajduje się kilka barokowych rzeźb.
• Cmentarz – znajduje się w nim zbiorowa mogiła ofiar tzw. "marszu śmierci" z lutego 1945 r. z obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu.

Turystyka

Z Bilej Vody do Javornika prowadzą dwa szlaki piesze:

• - czerwony z Bilej Vody, przez górę Borówkową z wieżą widokową, do Javorníka,
• - zielony
• ścieżka rowerowa.

Przez Bílą Vodę możliwy jest przejazd samochodem osobowym na trasie Paczków - Kamienica- Bíla Voda - Złoty Stok.

Linki zewnętrzne

• Oficjalny serwis wsi
• Zdjęcia satelitarne wsi: [1]