Bąkowo (wieś w powiecie świeckim)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bąkowo
Bąkowo
Państwo  Polska
Województwo kujawsko-pomorskie
Powiat świecki
Gmina Warlubie
Liczba ludności 320
Strefa numeracyjna 52
Kod pocztowy 86-160
Tablice rejestracyjne CSW
SIMC 0099004
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Bąkowo
Bąkowo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bąkowo
Bąkowo
Ziemia 53°34′08″N 18°36′51″E/53,568889 18,614167Na mapach: 53°34′08″N 18°36′51″E/53,568889 18,614167

Bąkowo (kaszb. Benkòwò) – wieś kociewska stanowiąca sołectwo w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Warlubie[1] przy drodze wojewódzkiej nr 391.

W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa bydgoskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Legenda[edytuj | edytuj kod]

Dawno temu w miejscu stawu miał znajdować się klasztor żeński, a tam gdzie obecnie ulokowany jest pałac, klasztor męski - Wankau. Zakonników i zakonnice obowiązywał zakaz spotykania się. Jedna z młodych sióstr po złamaniu tego zakazu została zamurowana w piwnicach klasztoru Wankau. Mimo tego incydentu zakonnicy postanowili w tajemnicy przed przeorem zaczęli drążyć tunel do drugiego klasztoru. Kiedy już kończyli kopać, żeński klasztor zapadł się pod ziemię, a w jego miejscu powstał Staw Rusałek. Podobno nocą nad nim krążą duchy zakonnic, a z podziemia pałacu słychać odgłosy kroków i przeraźliwe krzyki i jęki.

Do 1945 roku[edytuj | edytuj kod]

Bąkowo było gniazdem rodowym rodziny Hutten-Czapskiech, linii bękowskiej, herbu Leliwa. Za czasów krzyżackich używali nazwy von Hutten (z polskiego czapka). Od 1492 roku właścicielką dóbr była Barbara Schoff, która słynęła z działalności dobroczynnej. w 1509 roku właścicielką pałacu została Elza Jasińska, która sprzedała go swemu synowi Przemysławowi. Od 1597 roku spadkobiercą został szlachcic Sebastian Czapski, w latach 1684-1703 chorąży Aleksander Czapski. Następnie był własnością Józefa i Franciszka Czapskiego, a później jedynej spadkobierczyni Ludwiki Czapskiej, która wyszła za podkomorzego Michała Skórzewskiego herbu Drogosław. W 1780 roku wybudowali oni kaplicę przy pałacu. W 1818 roku w wyniku podziały spadku, posiadłość przypadła Miachałowi Ignacemu Drogosław Skórzewskiemu, który sprzedał je Niemcowi Andrzejowi Goetzendorf-Grabowskiemu herbu Zbiświcz. W 1940 roku odbyła się licytacja majątku, w wyniku której nabył go Gustaw Gehrlich za 40 000 talarów. Później, w 1885 roku odziedziczył go Karl Ernst Gehrlich. Pod koniec Według systemu pruskiej ordynacji Bąkowo było obszarem dworskim z przełożonym. Ostatnim właścicielem pałacu był Friedrich Gehrlich. Urodził się 13 stycznia 1886 roku w Bąkowie i wyszedł ożenił się z Charlotą Bismarck. W okresie międzywojennym był członkiem niemieckiej organizacji Deuchte Jungblock. Funkcję zastępcy przełożonego obszaru dworskiego pełnił Maksymilian Lewiński. W 1945 roku rodzina Gehrlich wyjechała na stałe do Niemiec.

Zespół pałacowo-parkowy[edytuj | edytuj kod]

Pałac[edytuj | edytuj kod]

W październiku 1946 roku z Inicjatywy Kuratorskiego Okręgu Szkolnego Pomorskiego z Torunia w pałacu utworzono Państwowy Dom Dziecka. Pierwotnie był stworzony dla sierot wojennych z czasem dla dzieci ze środowisk społecznie zaniedbanych. Obecna bryła budynku pochodzi z II połowy XIX w. Cała budowla ma wiele cech stylu późnoklasycystycznego. Boczne skrzydła są rozmieszczone symetryczne względem portyku, który jest schowany za postpalliadańskimi arkadami. Całość jest wykończona skromnym detalem. W 1976 roku wykonano kapitalny remont obiektu.

W 1990 roku zespół pałacowo-parkowy został wpisany na listę zabytków pod nr A/242/1-5[2]. W jego skład oprócz pałacu i parku wchodzi również obora i gorzelnia.

Park[edytuj | edytuj kod]

W parku znajdują się 4 pomniki przyrody:

Nr Nazwa Obwód
przy powołaniu
Akt prawny
1. Lipa drobnolistna 480 cm Rozporządzenie nr 322/95 Wojewody Bydgoskiego z dnia 29 grudnia 1995 roku
2. Dąb szypułkowy 420 cm Rozporządzenie nr 11/91 Wojewody Bydgoskiego z dnia 1 lipca 1991 roku
3. Buk zwyczajny 355 cm Rozporządzenie nr 322/95 Wojewody Bydgoskiego z dnia 29 grudnia 1995 roku
4. Buk zwyczajny odm. zwisła 310 Rozporządzenie nr 322/95 Wojewody Bydgoskiego z dnia 29 grudnia 1995 roku

Ochrona przyrody[edytuj | edytuj kod]

W Bąkowie rośnie 5 bardzo okazałych dębów szypułkowych powołanych na pomniki przyrody w 1991 roku[3]:

  • Dąb szypułkowy "Jan Kazimierz" o obwodzie 940 cm, wchodzi w skład "Dębów Bąkowskich", Jeden z najokazalszych w Polsce, najdorodniejszy w województwie
  • Dąb szypułkowy o obwodzie 670 cm, wchodzi w skład "Dębów Bąkowskich"
  • Dąb szypułkowy o obwodzie 560 cm, wchodzi w skład "Dębów Bąkowskich"
  • Dąb szypułkowy o obwodzie 670 cm (przy drodze)
  • Dąb szypułkowy o obwodzie 560 cm (przy drodze)

Inne miejscowości o nazwie Bąkowo: Bąkowo

Przypisy

  1. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200)
  2. Wiki Lubi Zabytki. [dostęp 12-12-2011].
  3. Rozporządzenie nr 11/91 Wojewody Bydgoskiego z dnia 1 lipca 1991 roku

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Pamuła P. Pałac w Bąkowie, Czasopismo Internetowe Bez Cenzury nr 2 (7), czerwiec 2005 roku. [dostęp 12-12-2011].