Błąd bezwzględny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

W metrologii błędem bezwzględnym nazywa się różnicę pomiędzy wartością zmierzoną x a wartością poprawną x0

\Delta x = x - x_0\,

przy czym wartość poprawna nie jest znana. Może być ona określona w sposób przybliżony np. jako wynik teoretycznych obliczeń, średnia arytmetyczna wzięta z dużej liczby pomiarów lub jako założony parametr w procesie technologicznym. Może to być również wynik pomiaru przyrządem charakteryzującym się znacznie większą dokładnością.

Pomiar zawsze obarczony jest błędem pomiarowym, ponieważ dokonywany jest za pomocą przyrządu pomiarowego, np. woltomierza, amperomierza, suwmiarki, o skończonej dokładności.

Wartość błędu może zostać również obliczona według podanej klasy miernika analogowego. Błąd bezwzględny pomiaru oblicza się wówczas z wykorzystaniem wzoru:

\Delta x=\frac{kl \cdot Z}{100}

gdzie

klklasa,
Zzakres.

Oznacza to, że w każdym punkcie podziałki danego miernika może nastąpić błąd mieszczący się w granicach wartości mierzonej

\langle x-\Delta x,x+\Delta x\rangle

Jeżeli przyrząd pomiarowy wyposażony jest w podziałkę i nie jest podana klasa przyrządu (np. linijka, kątomierz, mechaniczna waga szalkowa, mechaniczny stoper), wówczas niepewność pojedynczego pomiaru nie może być mniejsza od wartości wyznaczonej przez najmniejszą odległość między działkami podziałki.

W błędach systematycznych[edytuj | edytuj kod]

W przypadku błędu systematycznego, jeżeli jego wartość jest przewidywalna i znana (np. związana ze znaną zmianą temperatury), wartość błędu bezwzględnego nazywana jest poprawką. Po dodaniu poprawki do wyniku pomiaru x otrzymuje się wartość skorygowaną o błąd systematyczny. Poprawka może mieć wartość ujemną lub dodatnią, w zależności od czynnika wpływającego na zmianę wartości pomiaru.

W błędach losowych[edytuj | edytuj kod]

W przypadku błędów losowych, inaczej niż w błędach systematycznych, nie jest istotne, czy odchylenie wyniku pomiaru od wartości oczekiwanej nastąpiło w górę, czy w dół, dlatego rozpatruje się moduł błędu bezwzględnego

|\Delta x| = |x - x_0|\,

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Teoria pomiarów, praca zbiorowa pod red. Henryka Szydłowskiego, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1978, wyd.II.