Błąd ortograficzny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Błąd ortograficznybłąd językowy polegający na napisaniu wyrazu lub wyrażenia w sposób niezgodny z obowiązującą normą ortograficzną, utrwaloną w zasadach pisowni i słownikach ortograficznych. Do najczęściej popełnianych błędów ortograficznych można zaliczyć naruszenie zasad pisowni wielką i małą literą, pisowni łącznej i rozłącznej, indywidualne tworzenie skrótów[1].

Geneza błędów ortograficznych[edytuj | edytuj kod]

Błędy ortograficzne powstają w trakcie przetwarzania mowy na pismo. Są to tzw. odstępstwa od ustalonego kodu językowego. Istnieją cztery zasady przetwarzania mowy na pismo:

  • Zasada fonetyczna – określonej głosce odpowiada zawsze ta sama litera i odwrotnie. Występuje tu zgodność obrazu słuchowego z obrazem wzrokowym (graficznym).
  • Zasada morfologiczna – jest odstępstwem od zasady fonetycznej na skutek ujednolicenia pisowni wyrazów należących do tej samej rodziny, oraz uniezależnienia jej od sąsiedztwa fonetycznego. Tę zasadę pisowni określają szczegółowe reguły ortograficzne.
  • Zasada historyczna – decyduje o pisowni niezgodnej z obiema poprzednimi zasadami i uwarunkowana jest historycznym rozwojem języka. Tutaj znajdują się (w języku polskim) wyrazy z „ó”, „ż”, „rz”, „ch” niewymiennym.
  • Zasada konwencjonalna (umowna) – dotyczy pisowni wielką i mała literą, skrótów, pisownią łączną i rozdzielną, oraz przenoszenia wyrazów.

Trzy główne dyrektywy dydaktyczne[edytuj | edytuj kod]

Z powyższych zasad wynikają trzy główne dyrektywy dydaktyczne[2].

  1. „Pisz jak słyszysz” (zasada fonetyczna pisowni).
  2. „Pisz według reguły ortograficznej” (zasada morfologiczna i konwencjonalna pisowni).
  3. „Pisz jak widzisz, czyli zgodnie z ustalonym wzorcem pisowni” (zasada historyczna pisowni).
Zobacz hasło błąd ortograficzny w Wikisłowniku

Przypisy

  1. Załącznik nr 10 do informacji Najwyższej Izby Kontroli o wynikach kontroli realizacji ustawy o języku polskim z kwietnia 2004.
  2. Zdzisława Saduś Jak pomóc uczniowi w nauce ortografii. Poradnik dla nauczycieli i rodziców, Wydawnictwo Oświatowe „Promyk” w Opolu, Opole, 2003, s. 11