Błędy logiczno-językowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Błędy logiczno-językowe są to inaczej błędy w słownym wypowiadaniu myśli. Dadzą się podzielić na trzy grupy: błędy znaczeniowe, błędy w argumentacji i błędy polegające na pogwałceniu reguły ekonomii wypowiadania się.

Błędy znaczeniowe[edytuj | edytuj kod]

Błędy znaczeniowe przejawiają się głównie pod postaciami wypowiedzi: nieinformujących, wieloznacznych, mylących znaczenia, o chwiejnym znaczeniu.

Istnieją dwie podstawowe przyczyny błędów znaczeniowych:

  1. wadliwie określone na gruncie danego języka funkcje znakowe wyrażeń;
  2. użycie wyrażeń niezgodne z ustalonymi dla nich funkcjami znakowymi (przypisanie im znaczeń innych niż powszechnie przyjęte).

Podstawowe odmiany błędów znaczeniowych to:

Błędy w argumentacji[edytuj | edytuj kod]

Klasę błędów popełnianych (świadomie lub nie) w trakcie procesu dyskusji, mając na celu przekonanie do swej racji, nazywa się błędami w argumentacji. Podzielić je można następująco: na popełniane świadomie, czyli na sofizmaty i na popełniane nieświadomie, będące wynikiem niestaranności w formułowaniu myśli lub niewiedzy.

Przykłady argumentacji nierzeczowych:

Błędy popełniane nieświadomie w procesie argumentacji:

Błędy polegające na pogwałceniu reguły ekonomii wypowiadania się[edytuj | edytuj kod]

Tego rodzaju błędy, przejawiające się pod postaciami werbalizmu, dydaktyzmu i pleonazm. Błędy tego rodzaju poważnie utrudniają przekazywanie informacji i obniżają estetykę wypowiedzi.

Za pomocą następujących trzech punktów sformułować można regułę ekonomii wypowiadania myśli:

  1. należy wypowiadać się tylko w tym przypadku, kiedy się ma do przekazania wartościowe informacje
  2. należy podawać w zasadzie tylko takie informacje, których znajomości u odbiorcy nie ma się prawa zakładać
  3. należy używać tyle i tylko tyle słów, ile potrzeba dla jednoznacznego i jasnego przekazu informacji.

Przykłady:

  • werbalizm (pustosłowie)
  • pleonazm (masło maślane)
  • dydaktyzm (puste znaczeniowo pouczanie)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • Tadeusz Kwiatkowski: Logika ogólna. Wydawnictwo UMCS, Lublin 1998.
  • Narcyz Łubnicki: Nauka poprawnego myślenia. "Biblioteka Problemów", PWN, Warszawa 1963.
  • Witold Marciszewski [red.]: Mała encyklopedia logiki. Ossolineum, 1988.