Błonica

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Błonica
Diphtheria
ICD-10 A36
A36.0 Błonica gardła
A36.1 Błonica nosowo-gardłowa
A36.2 Błonica krtani
A36.3 Błonica skóry
A36.8 Inne postacie błonicy
A36.9 Błonica, nieokreślona
Miejsca występowania błonicy w 1997

Błonicachoroba zakaźna, najczęściej występująca u dzieci, wywoływana przez maczugowiec błonicy (łac. Corynebacterium diphtheriae). Głównym czynnikiem chorobotwórczym jest wytwarzany przez niektóre szczepy tych bakterii jad - toksyna błonicza.

W Polsce wprowadzono obowiązkowe szczepienia ochronne (w postaci szczepionki Di-Per-Te, DPT/DTP).

Postacie błonicy[edytuj | edytuj kod]

Błonica przenosi się głównie drogą kropelkową lub bardzo rzadko przy zakażeniach przyrannych.

Wyróżnia się kilka postaci tej choroby.

Błonica gardła[edytuj | edytuj kod]

Inaczej dyfteryt – najczęstsza postać błonicy.

Objawy: Umiarkowana gorączka, bladość twarzy, niezbyt duże bóle gardła, utrudnione połykanie, tzw. mowa "kluskowata", obrzmienie węzłów chłonnych podżuchwowych oraz nalot w gardle (często łączący się w jednolitą błonę rzekomą o barwie białawoszarej). Wokół nalotów tworzą się charakterystyczne przekrwienia.

"Szyja Nerona"
Zmiana na skórze nogi w błonicy

W ciężkiej postaci błonicy naloty są rozległe, koloru krwistobrunatnego. Towarzyszą im znaczne zwiększenia węzłów chłonnych, powstaje szczególny wygląd szyi, tzw. "szyja prokonsula", "szyja Nerona" lub "szyja cesarza".

Dochodzi także do dużego, ogólnego zatrucia organizmu (intoksykacji). Tętno jest bardzo szybkie i miękkie, występują zaburzenia pracy serca (zmiany martwiczo-zapalne mięśnia sercowego, ciężkie zmiany prowadzą do śmierci), a także cięższe porażenie mięśni.

Wyleczenie: Wychodzenie z choroby jest długotrwałe. Wszystkie zmiany narządowe cofają się.

Błonica krtani[edytuj | edytuj kod]

Ujednoznacznienie Zobacz też: krup wirusowy.

Inaczej dławiec, krup. Występuje w pierwszych latach życia.

Objawy: Zwężenie się szpary głośni (obrzęk i nalot na strunach głosowych, stale nasilająca się duszność, głośny, szczekający kaszel, narastająca chrypka (zmieniająca się w bezgłos w końcowym stadium).

Po zainfekowaniu gardła dochodzą objawy ogólnego zatrucia organizmu.

Przy braku odpowiedniej pomocy prowadzi do uduszenia się.

Błonica nosa[edytuj | edytuj kod]

Najlżejsza postać choroby, bez objawów zatrucia.

Objawy: Niewielkie zmiany błony śluzowej nosa (często jednostronne) oraz towarzyszące im wycieki śluzowo-krwiste lub ropno-krwiste, nadżerki nozdrzy i wargi górnej.

Choroba jest przewlekła, co ma znaczenie epidemiologiczne.

Błonica ucha lub skóry[edytuj | edytuj kod]

Zdarza się bardzo rzadko.

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

Jedna z pierwszych butelek antytoksyny błoniczej wyprodukowana przez United States Hygienic Laboratory (obecnie National Institutes of Health).

Przy jakichkolwiek podejrzeniach należy koniecznie wezwać lekarza, gdyż wczesne rozpoznanie i leczenie błonicy w dużym stopniu wpływa na wynik leczenia i życie chorego. Swoiste leczenie polega na wstrzyknięciu dawki surowicy (ilość zależy od ciężkości i dnia choroby), która zawiera antytoksynę błoniczą (surowicę przeciwbłoniczą).

Leczenie antybiotykami: (erytromycyną, penicyliną, metronidazolem) ma znaczenie drugorzędowe. Kurację antybiotykową stosuje się tylko przy występowaniu równolegle innego zakażenia gardła (na przykład paciorkowcamistreptokokami).

Dodatkowo podczas leczenia podaje się witaminę C, zespół witamin B oraz kokarboksylazę.

W błonicy krtani oprócz surowicy, konieczna jest intubacja lub tracheotomia (ratują one życie choremu, udrażniając drogi oddechowe). Leczenie szpitalne jest konieczne.

Zapobieganie[edytuj | edytuj kod]

Polega głównie na obowiązkowych szczepieniach dzieci. Osoby po zetknięciu się z chorobą izoluje się od dzieci i młodzieży, do czasu wykonania dwóch kolejnych badań wymazów jamy nosowo-gardłowej, z wynikami ujemnymi. W ognisku zakażenia przeprowadza się odkażenie.



Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.