Błonie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia nazwy.
Błonie
Herb
Herb Błonia
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat warszawski zachodni
Gmina Błonie
gmina miejsko-wiejska
Aglomeracja warszawska
Prawa miejskie 1338
Burmistrz Zenon Reszka
Powierzchnia 9,12 km²
Populacja (2012)
• liczba ludności
• gęstość

12 559 Green Arrow Up.svg
1381 [1] os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 22
Kod pocztowy 05-870 do 05-872
Tablice rejestracyjne WZ
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Błonie
Błonie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Błonie
Błonie
Ziemia 52°12′N 20°37′E/52,200000 20,616667Na mapach: 52°12′N 20°37′E/52,200000 20,616667
TERC
(TERYT)
1142032014
Urząd miejski
Rynek 6
05-870 Błonie
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Błonie w Wikisłowniku
[http://www.blonie.pl/

http://www.kierunekblonie.info/ Strona internetowa]

BIP

Błonie (jid. בלוינא Bloyna, hebr. בלוניה Blonye[2]) – miasto w woj. mazowieckim, w powiecie warszawskim zachodnim (dawniej powiat błoński), siedziba gminy miejsko-wiejskiej Błonie, położone na Równinie Łowicko-Błońskiej, 18 km na zachód od granic Warszawy, nad rzeką Rokitnicą. Według danych GUS w 2012 miasto liczyło 12 559 mieszkańców, a cała gmina Błonie 20 944[3].

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Błonie było miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego[4].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Położenie miasta na tle gminy i powiatu
Podział ze względu na osiedla
Centrum Kultury nocą
Centrum Błonia widoczne z lotu ptaka
Fontanna na rynku miejskim. W tle ratusz
Deptak w parku miejskim "Bajka"
Skwer przy Os. Wyszyńskiego
Rynek, pierzeja północna
Information icon.svg Osobny artykuł: Historia Błonia.

Miejscowość wzmiankowana już w XI w., lecz znaleziono tu też ślady osadnictwa z VIII wieku[5]. W 1257 Konrad II, książę mazowiecki i czerski ufundował, istniejący do dziś, kościół pod wezwaniem Świętej Trójcy i osadził w nim kanoników regularnych laterańskich z Czerwińska[6].

2 maja 1338 miasto otrzymało prawa magdeburskie, w 1380 książę mazowiecki Janusz I Starszy wydał przywilej lokacyjny na prawie chełmińskim. Od XV wieku do 1867 siedziba powiatu błońskiego zarządzanego przez magnata Radosława Nalepę. W XVI wieku ośrodek piwowarstwa i szewstwa. Miasto zostało zniszczone podczas wojen szwedzkich. W latach 1807–1815 Błonie należało do Księstwa Warszawskiego, następnie zaś do Królestwa Polskiego. Podczas okupacji niemieckiej w czasie II wojny światowej istniało getto żydowskie, w którym przebywało około 3 tys. Żydów.

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

W skład placówek oświatowych wchodzą:

  • 6 przedszkoli
  • 2 szkoły podstawowe
  • 2 gimnazja
  • I Liceum Ogólnokształcące im. Władysława Broniewskiego w Błoniu
  • Zespół Szkół nr 1 im. Melchiora Wańkowicza, w którego skład wchodzą: zasadnicza szkoła zawodowa, technikum mechatroniczno-elektroniczne, ekonomiczne i logistyczne, liceum ogólnokształcące, liceum profilowane i liceum ogólnokształcące dla dorosłych

Kultura[edytuj | edytuj kod]

W skład placówek kulturalnych wchodzą:

  • Centrum Kultury
  • Galeria Sztuki "Dziupla" w Centrum Kultury
  • Biblioteki w Błoniu

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Kościół wczesnogotycki z 1257 roku, pw. Św. Trójcy, przebudowany w czasach baroku, dzwonnica z XVIII w.(nr rej.: 1002/129 z 9.06.1958)
  • Ratusz klasycystyczny z 1842 proj. Henryka Marconiego, architekta pochodzenia włoskiego, jednego z najlepszych polskich architektów pierwszej połowy XIX wieku
  • remiza straży pożarnej z 1905
  • cmentarz żydowski z XIX wieku
  • cmentarz parafialny założony w 1760 r. przy ul. Towarowej (nr rej.: 1335 z 8.12.1989)
  • Dworek Poniatówka z przełomu XVIII i XIX wieku. Letnia rezydencja księcia Józefa Poniatowskiego (nr rej.: 1261-A z 6.05.1985).
  • Grodzisko - w miejscu dawnego kasztelańskiego grodu. Podczas prac archeologicznych odnaleziono na nim relikty ceglanego budynku ze śladami charakterystycznej dla 2. ćwierci XIII w. obróbki nacięciami ukośnymi lub w jodełkę. Fundatorem mógł być książę Konrad Mazowiecki lub jego syn Siemowit I[7][8]

Gospodarka i handel[edytuj | edytuj kod]

W Specjalnej Strefie Przemysłowej Pass swoje hale magazynowe mają tacy światowi potentaci usług logistycznych, jak ProLogis, Panattoni, FM Logistic, czy Metropol Group o łącznej powierzchni 500 tys. m². Jest to 20% całej powierzchni magazynowej w Polsce. W budowie jest kolejne 150 tys. m².[potrzebne źródło]

W Błoniu swoje siedziby mają takie firmy jak Polbita Sp z o.o., właściciel marki Drogerie Natura, PEKAES S.A, Bantex, Eurocash czy ZPOW Dawtona.

W mieście znajdują się supermarkety i hipermarkety Tesco, MarcPol, Biedronka, Intermarché, restauracja McDonald's, a także galeria handlowo-usługowa "Galeria Błonie".

Przemysł[edytuj | edytuj kod]

W mieście znajdują się dawne zakłady Mera-Błonie. Na miejscu Mery Błonie w latach 1912–1952 istniała Fabryka Zapałek. Jej pierwszym właścicielem był Czesław Tabor. W czasie międzywojennym fabryka była jedną z pięciu wielkich fabryk podobnej produkcji. Zatrudniała 300 osób, a ze względu na groźbę pożaru istniała fabryczna straż pożarna składająca się z około 30 strażaków. Zakład otaczał swoich pracowników, jak i ich rodziny opieką socjalną. Powstał żłobek przyzakładowy, zapewniający dzieciom opiekę lekarską i pielęgniarską, na Utracie urządzono przystań kajakową wyposażoną w kajaki i odpowiedni sprzęt. Fabryka prowadziła na koszt własny wycieczki krajoznawcze po Polsce oraz była aktywna w życiu miasta biorąc udział w obchodach i uroczystościach.

Fabrykę zlikwidowano w 1952 r. i utworzono na jej miejscu Zakłady Mechaniki Precyzyjnej z produkcją przeznaczoną dla wojska. Na początku 1959 roku produkcję zlikwidowano, a od 4 kwietnia 1959 r. zakłady rozpoczęły produkcję zegarków naręcznych na licencji radzieckiej. Zegarki te były znane w całej Polsce, istniało nawet promocyjne hasło: "Sprzedaj pług, sprzedaj konie, kup zegarek marki Błonie". W Błoniu produkowano zegarki o nazwach: Alfa, Arras, Atlas, Bałtyk, Blonex (wersja eksportowa), Błonie, Super Błonie, Delfin, Dukat, Jantar, Kurant, Lech, Polan, Wars oraz Zodiak. Zakłady w Błoniu były montownią, podzespoły były importowane z ZSRR. Dopiero pod koniec lat sześćdziesiątych rozpoczęto produkcję płyt i mostków mechanizmów. Nie były już sygnowane znakiem pierwszej moskiewskiej fabryki zegarów, lecz własnym logo Błonia: wycinkiem wieńca zębatego w prostokątnym polu z zaokrąglonymi rogami.

Z powodu problemów z importem podzespołów podjęto decyzję o zakończeniu produkcji zegarków. W 1970 r. Zakłady Mechaniki Precyzyjnej przekształcono w Zakłady Mechaniki Precyzyjnej "Mera-Błonie", lokując tu produkcję urządzeń peryferyjnych do maszyn cyfrowych. Fabryka rozpoczęła produkcję komputerowych drukarek wierszowych na które licencja została kupiona na przełomie 1968-1969 r. od angielskiej firmy ICL. Dała ona początek produkcji całej rodzinie tego typu drukarek już zakładowej konstrukcji. W 1972 r. ZMP "Mera-Błonie" uzyskał licencję na drukarkę mozaikową DZM180 i pochodne od francuskiej firmy LOGABAX. Obecnie w halach po byłej fabryce "Mera–Błonie" swoją linię produkcyjną ma firma MBS Computergraphik Sp. z o.o. Firma ta produkuje parkometry, selektory monet i tzw. "biletomaty" na skalę ogólnopolską. Urządzenia obsługują strefy parkingowe oraz prowadzą dystrybucję biletów i kart miejskich w całej Warszawie, a także m.in. w Chorzowie, Ciechanowie, Gdańsku, Wałbrzychu czy Zielonej Górze. W stolicy jest ich 1280, w kolorze niebieskim i brązowym.

Na terenie byłych zakładów "Mery" swoją fabrykę ma również Delphi Poland S.A. W błońskim zakładzie produkuje się pochłaniacze par paliw, filtry powietrza, zawory recyrkulacji gazów spalinowych, zawory regulacyjne podciśnienia powietrza w kolektorze dolotowym, moduły zasilania paliwem (zintegrowane ze zbiornikiem paliwa) oraz konwertery katalityczne/katalizatory. Części te dostarczane są do m.in. BMW, Fiata, Forda, Opla, Peugeota, Citroena, Rovera, Saaba i Volvo.

W Błoniu na 8-hektarowej działce, do końca 2010 r., kosztem 15 mln euro, swoją pierwszą fabrykę w Polsce i 15. na świecie zbuduje spółka Soprema – producent systemów hydroizolacyjnych dla budownictwa i inżynierii lądowej[9].

Transport i komunikacja[edytuj | edytuj kod]

W mieście krzyżują się drogi krajowe i wojewódzkie:

Nr drogi Przebieg
DK92-PL.svg Warszawa – Błonie – KutnoPoznańRzepin
DW579-PL.svg Nowy Dwór Mazowiecki – Błonie – Grodzisk Mazowiecki
DW720-PL.svg NadarzynBrwinów – Błonie

1,5 kilometra od granic gminy przebiega także autostrada A2.

Przez miasto przebiega linia kolejowa nr 3 WarszawaFrankfurt nad Odrą ze stacją Błonie.

Na terenie miasta funkcjonuje parking typu PARKUJ I JEDŹ (P+R).

Sport i rekreacja[edytuj | edytuj kod]

W mieście znajdują się cztery kluby sportowe:

  • Błonianka Błonie (piłkarski + sekcja ciężarowców)
  • LKS OLYMP Błonie (tenis, warcaby, lekka atletyka)[10]
  • UKS BETA (siatkarski)
  • KS Passovia Pass (piłkarski)

Przy Alei C. K. Norwida, w Parku Bajka znajduje się skatepark, z którego korzysta kilkuset deskorolkowców i miłośników rolek, czy BMX.

W okresie międzywojennym w Błoniu działały trzy kluby piłkarskie: KS Błonianka Błonie, KS TUR Błonie, Makabi Osiek[11].

Wspólnoty religijne[edytuj | edytuj kod]

W mieście prowadzą działalność następujące wspólnoty religijne:

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • W kamienicy, na rogu ulicy Warszawskiej i 3 Maja, w 1945 roku znajdował się powstańczy szpital[14].
  • Przed wybuchem powstania warszawskiego w mieście produkowano orzełki na czapki i mundury powstańców.[potrzebne źródło]
  • Radziecki obóz przejściowy, do którego trafił Wilm Hosenfeld, niemiecki oficer, który uratował Władysława Szpilmana, o którym mowa w filmie "Pianista" (reż. Roman Polański), znajdował się w Błoniu[15].
  • Błonie było planem filmu "Książątko" w reżyserii Konrada Toma z 1937 roku.[16].
  • Ulice Błonia stały się również planem filmowym polsko-brytyjskiej koprodukcji „Ceremonia pogrzebowa” (1984), reż. Jacek Bromski.[potrzebne źródło]
  • Nakręcono również film "Zmowa" (1988), reż. Janusz Petelski.[potrzebne źródło]
  • W mieście nakręcono kilka scen do filmu "Świadek koronny".[potrzebne źródło]
  • W 2006 roku Niemiecka telewizja ZDF, nagrała w Błoniu film dokumentalny o ofiarach II wojny światowej.[potrzebne źródło]
  • KS Błonianka Błonie w latach powojennych posiadała jeden z najlepszych stadionów piłkarskich na Mazowszu i jedną z najlepszych muraw w Polsce.[potrzebne źródło]
  • Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin (IHAR) w Radzikowie (gmina Błonie) wyhodował i opatentował pszenżyto.[potrzebne źródło]
  • Dworzec kolejowy w Błoniu jak na niewielką stację posiada ogromny budynek z nie mniejszą poczekalnią i rozległą antresolą.[potrzebne źródło]
  • Przez Błonie przebiegała trasa 67 Tour de Pologne, w ramach którego przed Ratuszem rozegrana została Lotna Premia[17].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Ireneusz Budzyński, Ewa Kacperczyk, Krystyna Korczak-Żydaczewska, Magdalena Milusz, Jolanta Wójcikowska: Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2012 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2012-12-28. ISSN 1734-6118. (pol.)
  2. Baza JewishGen
  3. Lucyna Nowak, Joanna Stańczak, Agnieszka Znajewska: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 30 VI 2012r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2012-12-18. ISSN 1734-6118. (pol.)
  4. Adolf Pawiński, Mazowsze, Warszawa 1895, s. 38.
  5. Mapa gminy Błonie, przewodnik turystyczny po zabytkach, Agencja REGRAF
  6. Oficjalny serwis internetowy Miasta i Gminy Błonie
  7. Kiersnowska "Kwartalnik Historii Kultury Materialnej" tom XIX rok 1971, nr 3, s. 447-462
  8. - Galicka, Sygietyńska rozdziale "Sztuka romańska [na Mazowszu](X-XIII w.)" w: "Dzieje Mazowsza do 1526 roku", red. A.Gieysztor, H. Samsonowicz, Warszawa 1994, s. 167.
  9. W skrócie – Budownictwo. „Rzeczpospolita”, s. B4, 2009-12-09 (pol.). 
  10. Strona LKS OLYMP Błonie
  11. Błonie na dawnej fotografii, Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Błońskiej, Błonie 2003
  12. Jehowy,Błonie,3281,44588 Świadkowie Jehowy, Zbór Błonie, Sala Królestwa Świadków Jehowy, ul. Królewska 146, Milanówek
  13. blonie.pl :: Oficjalny serwis internetowy Miasta i Gminy Błonie
  14. Tablica pamiątkowa umieszczona na kamienicy
  15. Wilm Hosenfeld: "Staram się ratować każdego". Życie niemieckiego oficera w listach i dziennikach. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Rytm, 2007, s. 993. ISBN 9788373992771.
  16. Błonie na dawnej fotografii, Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Błońskiej, Błonie 2003
  17. 67. Tour de Pologne: pierwsza premia w Błoniu

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]