Błonie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia nazwy.
Błonie
Herb
Herb Błonia
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Powiat warszawski zachodni
Gmina Błonie
gmina miejsko-wiejska
Aglomeracja warszawska
Prawa miejskie 1338
Burmistrz Zenon Reszka
Powierzchnia 9,12 km²
Populacja (2012)
• liczba ludności
• gęstość

12 559
1381[1] os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 22
Kod pocztowy 05-870 do 05-872
Tablice rejestracyjne WZ
Położenie na mapie gminy Błonie
Mapa lokalizacyjna gminy Błonie
Błonie
Błonie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Błonie
Błonie
Ziemia 52°11′48″N 20°37′01″E/52,196667 20,616944
TERC
(TERYT)
1142032014
Urząd miejski
Rynek 6
05-870 Błonie
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Błonie w Wikisłowniku
[http://www.blonie.pl/

http://www.kierunekblonie.info/ Strona internetowa]

BIP

Błonie (jid. בלוינא Bloyna, hebr. בלוניה Blonye[2]) – miasto w woj. mazowieckim, w powiecie warszawskim zachodnim (dawniej powiat błoński), siedziba gminy miejsko-wiejskiej Błonie, położone na Równinie Łowicko-Błońskiej, 18 km na zachód od granic Warszawy, nad rzeką Rokitnicą. Według danych GUS w 2012 miasto liczyło 12 559 mieszkańców, a cała gmina Błonie 20 944[3].

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Błonie było miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego[4].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Położenie miasta na tle gminy i powiatu
Podział ze względu na osiedla
Centrum Kultury nocą
Centrum Błonia widoczne z lotu ptaka
Fontanna na rynku miejskim. W tle ratusz
Deptak w parku miejskim "Bajka"
Skwer przy Os. Wyszyńskiego
Rynek, pierzeja północna
 Osobny artykuł: Historia Błonia.

Miejscowość wzmiankowana już w XI w., lecz znaleziono tu też ślady osadnictwa z VIII wieku[5]. W 1257 Konrad II, książę mazowiecki i czerski ufundował, istniejący do dziś, kościół pod wezwaniem Świętej Trójcy i osadził w nim kanoników regularnych laterańskich z Czerwińska[6].

2 maja 1338 miasto otrzymało prawa magdeburskie, w 1380 książę mazowiecki Janusz I Starszy wydał przywilej lokacyjny na prawie chełmińskim. Od XV wieku do 1867 siedziba powiatu błońskiego zarządzanego przez magnata Radosława Nalepę. W XVI wieku ośrodek piwowarstwa i szewstwa. Miasto zostało zniszczone podczas wojen szwedzkich. W latach 1807–1815 Błonie należało do Księstwa Warszawskiego, następnie zaś do Królestwa Polskiego. Podczas okupacji niemieckiej w czasie II wojny światowej istniało getto żydowskie, w którym przebywało około 3 tys. Żydów.

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

W skład publicznych placówek oświatowych wchodzą:

  • 6 przedszkoli[7]
  • 2 szkoły podstawowe
  • 2 gimnazja
  • I Liceum Ogólnokształcące im. Władysława Broniewskiego w Błoniu
  • Zespół Szkół nr 1 im. Melchiora Wańkowicza, w którego skład wchodzą: zasadnicza szkoła zawodowa, technikum mechatroniczno-elektroniczne, ekonomiczne i logistyczne, liceum ogólnokształcące, liceum profilowane i liceum ogólnokształcące dla dorosłych

Kultura[edytuj | edytuj kod]

W skład placówek kulturalnych wchodzą:

  • Centrum Kultury
  • Galeria Sztuki "Dziupla" w Centrum Kultury
  • Biblioteki w Błoniu

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Kościół wczesnogotycki z 1257 roku, pw. Św. Trójcy, przebudowany w czasach baroku, dzwonnica z XVIII w.(nr rej.: 1002/129 z 9.06.1958)
  • Ratusz klasycystyczny z 1842 proj. Henryka Marconiego, architekta pochodzenia włoskiego, jednego z najlepszych polskich architektów pierwszej połowy XIX wieku
  • remiza straży pożarnej z 1905
  • cmentarz żydowski z XIX wieku
  • cmentarz parafialny założony w 1760 r. przy ul. Towarowej (nr rej.: 1335 z 8.12.1989)
  • Dworek Poniatówka z przełomu XVIII i XIX wieku. Letnia rezydencja księcia Józefa Poniatowskiego (nr rej.: 1261-A z 6.05.1985).
  • Grodzisko - w miejscu dawnego kasztelańskiego grodu. Podczas prac archeologicznych odnaleziono na nim relikty ceglanego budynku ze śladami charakterystycznej dla 2. ćwierci XIII w. obróbki nacięciami ukośnymi lub w jodełkę. Fundatorem mógł być książę Konrad Mazowiecki lub jego syn Siemowit I[8][9]

Gospodarka i handel[edytuj | edytuj kod]

W Specjalnej Strefie Przemysłowej Pass swoje hale magazynowe mają tacy światowi potentaci usług logistycznych, jak ProLogis, Panattoni, FM Logistic, czy Metropol Group o łącznej powierzchni 500 tys. m². Jest to 20% całej powierzchni magazynowej w Polsce. W budowie jest kolejne 150 tys. m².[potrzebne źródło]

W Błoniu swoje siedziby mają takie firmy jak Polbita Sp z o.o., właściciel marki Drogerie Natura, PEKAES S.A, Bantex, Eurocash czy ZPOW Dawtona.

W mieście znajdują się supermarkety i hipermarkety Tesco, MarcPol, Biedronka, Intermarché, restauracja McDonald's, a także galeria handlowo-usługowa "Galeria Błonie".

Przemysł[edytuj | edytuj kod]

W mieście znajdują się dawne zakłady Mera-Błonie. Na miejscu Mery Błonie w latach 1912–1952 istniała Fabryka Zapałek. Jej pierwszym właścicielem był Czesław Tabor. W czasie międzywojennym fabryka była jedną z pięciu wielkich fabryk podobnej produkcji. Zatrudniała 300 osób, a ze względu na groźbę pożaru istniała fabryczna straż pożarna składająca się z około 30 strażaków. Zakład otaczał swoich pracowników, jak i ich rodziny opieką socjalną. Powstał żłobek przyzakładowy, zapewniający dzieciom opiekę lekarską i pielęgniarską, na Utracie urządzono przystań kajakową wyposażoną w kajaki i odpowiedni sprzęt. Fabryka prowadziła na koszt własny wycieczki krajoznawcze po Polsce oraz była aktywna w życiu miasta biorąc udział w obchodach i uroczystościach.

Fabrykę zlikwidowano w 1952 r. i utworzono na jej miejscu Zakłady Mechaniki Precyzyjnej z produkcją przeznaczoną dla wojska. Na początku 1959 roku produkcję zlikwidowano, a od 4 kwietnia 1959 r. zakłady rozpoczęły produkcję zegarków naręcznych na licencji radzieckiej. Zegarki te były znane w całej Polsce, istniało nawet promocyjne hasło: "Sprzedaj pług, sprzedaj konie, kup zegarek marki Błonie". W Błoniu produkowano zegarki o nazwach: Alfa, Arras, Atlas, Bałtyk, Blonex (wersja eksportowa), Błonie, Super Błonie, Delfin, Dukat, Jantar, Kurant, Lech, Polan, Wars oraz Zodiak. Zakłady w Błoniu były montownią, podzespoły były importowane z ZSRR. Dopiero pod koniec lat sześćdziesiątych rozpoczęto produkcję płyt i mostków mechanizmów. Nie były już sygnowane znakiem pierwszej moskiewskiej fabryki zegarów, lecz własnym logo Błonia: wycinkiem wieńca zębatego w prostokątnym polu z zaokrąglonymi rogami.

Z powodu problemów z importem podzespołów podjęto decyzję o zakończeniu produkcji zegarków. W 1970 r. Zakłady Mechaniki Precyzyjnej przekształcono w Zakłady Mechaniki Precyzyjnej "Mera-Błonie", lokując tu produkcję urządzeń peryferyjnych do maszyn cyfrowych. Fabryka rozpoczęła produkcję komputerowych drukarek wierszowych na które licencja została kupiona na przełomie 1968-1969 r. od angielskiej firmy ICL. Dała ona początek produkcji całej rodzinie tego typu drukarek już zakładowej konstrukcji. W 1972 r. ZMP "Mera-Błonie" uzyskał licencję na drukarkę mozaikową DZM180 i pochodne od francuskiej firmy LOGABAX. Obecnie w halach po byłej fabryce "Mera–Błonie" swoją linię produkcyjną ma firma MBS Computergraphik Sp. z o.o. Firma ta produkuje parkometry, selektory monet i tzw. "biletomaty" na skalę ogólnopolską. Urządzenia obsługują strefy parkingowe oraz prowadzą dystrybucję biletów i kart miejskich w całej Warszawie, a także m.in. w Chorzowie, Ciechanowie, Gdańsku, Wałbrzychu czy Zielonej Górze. W stolicy jest ich 1280, w kolorze niebieskim i brązowym.

Na terenie byłych zakładów "Mery" swoją fabrykę ma również Delphi Poland S.A. W błońskim zakładzie produkuje się pochłaniacze par paliw, filtry powietrza, zawory recyrkulacji gazów spalinowych, zawory regulacyjne podciśnienia powietrza w kolektorze dolotowym, moduły zasilania paliwem (zintegrowane ze zbiornikiem paliwa) oraz konwertery katalityczne/katalizatory. Części te dostarczane są do m.in. BMW, Fiata, Forda, Opla, Peugeota, Citroena, Rovera, Saaba i Volvo.

W Błoniu na 8-hektarowej działce, do końca 2010 r., kosztem 15 mln euro, swoją pierwszą fabrykę w Polsce i 15. na świecie zbuduje spółka Soprema – producent systemów hydroizolacyjnych dla budownictwa i inżynierii lądowej[10].

Transport i komunikacja[edytuj | edytuj kod]

W mieście krzyżują się drogi krajowe i wojewódzkie:

Nr drogi Przebieg
DK92-PL.svg Warszawa – Błonie – KutnoPoznańRzepin
DW579-PL.svg Nowy Dwór Mazowiecki – Błonie – Grodzisk Mazowiecki
DW720-PL.svg NadarzynBrwinów – Błonie

1,5 kilometra od granic gminy przebiega także autostrada A2.

Przez miasto przebiega linia kolejowa nr 3 WarszawaFrankfurt nad Odrą ze stacją Błonie.

Na terenie miasta funkcjonuje parking typu PARKUJ I JEDŹ (P+R).

Sport i rekreacja[edytuj | edytuj kod]

W mieście znajdują się cztery kluby sportowe:

  • Błonianka Błonie (piłkarski + sekcja ciężarowców)
  • LKS OLYMP Błonie (tenis, warcaby, lekka atletyka)[11]
  • UKS BETA (siatkarski)
  • KS Passovia Pass (piłkarski)

Przy Alei C. K. Norwida, w Parku Bajka znajduje się skatepark, z którego korzysta kilkuset deskorolkowców i miłośników rolek, czy BMX.

W okresie międzywojennym w Błoniu działały trzy kluby piłkarskie: KS Błonianka Błonie, KS TUR Błonie, Makabi Osiek[12].

Wspólnoty religijne[edytuj | edytuj kod]

W mieście prowadzą działalność następujące wspólnoty religijne:

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • W kamienicy, na rogu ulicy Warszawskiej i 3 Maja, w 1945 roku znajdował się powstańczy szpital[15].
  • Przed wybuchem powstania warszawskiego w mieście produkowano orzełki na czapki i mundury powstańców.[potrzebne źródło]
  • Radziecki obóz przejściowy, do którego trafił Wilm Hosenfeld, niemiecki oficer, który uratował Władysława Szpilmana, o którym mowa w filmie "Pianista" (reż. Roman Polański), znajdował się w Błoniu[16].
  • Błonie było planem filmu "Książątko" w reżyserii Konrada Toma z 1937 roku[17].
  • Ulice Błonia stały się również planem filmowym polsko-brytyjskiej koprodukcji „Ceremonia pogrzebowa” (1984), reż. Jacek Bromski.[potrzebne źródło]
  • Nakręcono również film "Zmowa" (1988), reż. Janusz Petelski.[potrzebne źródło]
  • W mieście nakręcono kilka scen do filmu "Świadek koronny".[potrzebne źródło]
  • W 2006 roku Niemiecka telewizja ZDF, nagrała w Błoniu film dokumentalny o ofiarach II wojny światowej.[potrzebne źródło]
  • KS Błonianka Błonie w latach powojennych posiadała jeden z najlepszych stadionów piłkarskich na Mazowszu i jedną z najlepszych muraw w Polsce.[potrzebne źródło]
  • Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin (IHAR) w Radzikowie wyhodował w 1982 pierwszą w Polsce odmianę pszenżyta nazwie „Lasko”.
  • Dworzec kolejowy w Błoniu jak na niewielką stację posiada ogromny budynek z nie mniejszą poczekalnią i rozległą antresolą.[potrzebne źródło]
  • Przez Błonie przebiegała trasa 67 Tour de Pologne, w ramach którego przed Ratuszem rozegrana została Lotna Premia[18].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Ireneusz Budzyński, Ewa Kacperczyk, Krystyna Korczak-Żydaczewska, Magdalena Milusz, Jolanta Wójcikowska: Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2012 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2012-12-28. ISSN 1734-6118. (pol.)
  2. Baza JewishGen
  3. Lucyna Nowak, Joanna Stańczak, Agnieszka Znajewska: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 30 VI 2012r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2012-12-18. ISSN 1734-6118. (pol.)
  4. Adolf Pawiński, Mazowsze, Warszawa 1895, s. 38.
  5. Mapa gminy Błonie, przewodnik turystyczny po zabytkach, Agencja REGRAF
  6. Oficjalny serwis internetowy Miasta i Gminy Błonie
  7. Strona gminy, przedszkola
  8. Kiersnowska "Kwartalnik Historii Kultury Materialnej" tom XIX rok 1971, nr 3, s. 447-462
  9. - Galicka, Sygietyńska rozdziale "Sztuka romańska [na Mazowszu](X-XIII w.)" w: "Dzieje Mazowsza do 1526 roku", red. A.Gieysztor, H. Samsonowicz, Warszawa 1994, s. 167.
  10. W skrócie – Budownictwo. „Rzeczpospolita”, s. B4, 2009-12-09 (pol.). 
  11. Strona LKS OLYMP Błonie
  12. Błonie na dawnej fotografii, Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Błońskiej, Błonie 2003
  13. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 5 czerwca 2014.
  14. blonie.pl :: Oficjalny serwis internetowy Miasta i Gminy Błonie
  15. Tablica pamiątkowa umieszczona na kamienicy
  16. Wilm Hosenfeld: "Staram się ratować każdego". Życie niemieckiego oficera w listach i dziennikach. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Rytm, 2007, s. 993. ISBN 9788373992771.
  17. Błonie na dawnej fotografii, Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Błońskiej, Błonie 2003
  18. 67. Tour de Pologne: pierwsza premia w Błoniu

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]