Błotniarkowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Błotniarkowate
Lymnaeidae[1]
Rafinesque, 1815
Błotniarka stawowa (Lymnaea stagnalis)
Błotniarka stawowa (Lymnaea stagnalis)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ mięczaki
Gromada ślimaki
Podgromada płucodyszne
Rząd nasadooczne
Rodzina błotniarkowate
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Błotniarkowate (Lymnaeidae) – rodzina słodkowodnych ślimaków płucodysznych (Pulmonata) z rzędu nasadoocznych (Basommatophora), obejmująca gatunki średnie i duże, charakteryzujące się dużą różnorodnością w budowie i ubarwieniu muszli – od stożkowatej, wieżyczkowatej, jajowatej do kulistej[2]. Wykazują przy tym znaczną jednorodność w budowie anatomicznej[3].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Występują na całym świecie, z wyjątkiem regionów polarnych, zwykle w płytkich wodach stojących lub wolno płynących, ale znane są też gatunki głębokowodne oraz żyjące w górskich potokach lub zbiornikach okresowych[2]. Czasami występują bardzo licznie.

Budowa[edytuj | edytuj kod]

Wysokość ich muszli waha się w przedziale od kilku milimetrów do kilku centymetrów[4]. Głowa duża, z 2 szerokimi, płatowatymi, trójkątnymi, niewciągalnymi czułkami. Na przednim końcu ich podstawy położone są małe oczy. Noga szeroka, z przodu prosto ścięta, mocna[2][4].

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Żywią się żywymi i martwymi roślinami oraz padliną. Stanowią pokarm ryb, wielu ptaków wodnych i niektórych gatunków niezwiązanych bezpośrednio z wodą (niektóre błotniarki wypełzają na brzeg zbiorników wodnych).

Znaczenie dla człowieka[edytuj | edytuj kod]

Błotniarkowate są przedmiotem zainteresowania medycyny, w tym medycyny weterynaryjnej, ponieważ zagrażają zdrowiu ludzi i zwierząt gospodarskich, często powodując duże straty materialne. Są częstymi żywicielami pośrednimi wielu pasożytów, zwłaszcza przywr z rodzin Schistosomatidae i Echinostomatidae. Najbardziej charakterystycznym przypadkiem przenoszenia pasożyta jest błotniarka moczarowa (Galba truncatula) – żywiciel pośredni motylicy wątrobowej[3].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Opisano blisko 1800 gatunków i odmian zaliczonych do tej rodziny, jednak większość z nich to formy ekologiczne. Obecnie przyjmuje się, że poprawnie opisanych gatunków może być mniej niż 100[3], z czego 11 występuje w Polsce[2].

Analiza filogenetyczna wykazała istnienie 3 kladów zgodnych z geograficznym pochodzeniem gatunków (Ameryka, Eurazja i region indopacyficzny)[3].

Poniżej wymieniono rodzaje, w jakich klasyfikowane są błotniarkowate. Należy się jednak spodziewać istotnych zmian w klasyfikacji tej rodziny[3].

Muszle błotniarki moczarowej (Galba truncatula)

Rodzaje[edytuj | edytuj kod]

Rodzajem typowym rodziny jest Lymnaea.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Lymnaeidae w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Fauna Polski - charakterystyka i wykaz gatunków. Bogdanowicz W., Chudzicka E., Pilipiuk I. i Skibińska E. (red.). T. III. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2008, s. 386–387. ISBN 978-83-88147-09-8.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Correa et al. Bridging gaps in the molecular phylogeny of the Lymnaeidae (Gastropoda: Pulmonata), vectors of Fascioliasis. „BMC Evolutionary Biology”. 10, s. 381, 2010. doi:10.1186/1471-2148-10-381 (ang.). 
  4. 4,0 4,1 Bezkręgowce. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1984, seria: Mały słownik zoologiczny. ISBN 83-214-0428-6.