BGM-109 Tomahawk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
BGM-109 Tomahawk
Tomahawk Block IV cruise missile.jpg
Państwo Stany Zjednoczone
Producent Hughes
  (aktualnie część Raytheon),
Boeing
Długość 6,25 m
Średnica 51,81 cm
Rozpiętość 2.67 m
Masa 1440 kg
Napęd • Rakietowy silnik startowy
  na paliwo stałe
• Turbowentylatorowy silnik marszowy: Williams International F107-WR-402
Prędkość 880 km/h
Zasięg • TLAM-N - 2,500 km
• TASM - 450 km
• TLAM-C - 1,300 km
• TLAM-D - 1,300 km
Naprowadzanie GPS
DSMAC
• System korelacji czasu
Typ głowicy • konwencjonalna 454 kg
• kasetowa
• jądrowa W-80 200 kt
Subamunicja 166 x BLU-97/B

BGM-109 Tomahawk - amerykański taktyczny pocisk manewrujący, w wersji BGM wycofany z użytku. Obecnie, na wyposażeniu amerykańskich sił zbrojnych znajduje się wyłącznie morska wersja tego pocisku UGM-109/RGM-109 Tomahawk SLCM.

Historia pocisku[edytuj | edytuj kod]

Geneza pocisku Tomahawk sięga roku 1972, kiedy to Departament Obrony USA zlecił podjęcie prac studyjnych nad możliwymi środkami przenoszenia broni jądrowej nienaruszającymi świeżo podpisanego traktatu SALT I. Jako rozwiązanie zaproponowano możliwość budowy pocisku manewrującego napędzanego silnikiem odrzutowym. Projekt broni został skonstruowany w dość szybkim czasie. Do sprzedaży licencji kandydowały dwie firmy - General Dynamics (za którą głosowała marynarka wojenna) i Boeing (popierało ją dowództwo sił powietrznych). W końcu produkowały ją obydwa zakłady. Broń pod nazwą BGM-109G GLCM weszła do służby na początku lat osiemdziesiątych.

Poddźwiękowy pocisk manewrujący dalekiego zasięgu Tomahawk może atakować cele naziemne (Tomahawk Land Attack Missile - TLAM) oraz nawodne (Tomahawk Anti-Ship Missile - TASM). TLAM może być uzbrojony zarówno w głowicę nuklearną (TLAM-N), jak i w konwencjonalne: burzącą (TLAM-C) i zawierającą ładunek kasetowy (TLAM-D).

W roku 1991 prezydent USA George H. W. Bush nakazał wycofania wielu rodzajów broni nuklearnej z czynnej służby wojskowej. W wyniku tego US Army zostało pozbawione całej taktycznej broni jądrowej. Rok po tym wydarzeniu ze służby zostały zwolnione UGM-109A TLAM-N Tomahawk i na uzbrojeniu pozostały tylko nowsze wersje tego pocisku (TLAM-C/D).

Pocisków TLAM bardzo często używano do ostrzeliwania wielu różnych celów. Według danych US Navy, na 297 planowanych odpaleń pocisków 290 wystrzelono, a 242 z nich trafiły w wyznaczony cel.

Opis techniczny[edytuj | edytuj kod]

Gdy Tomahawk zostanie odpalony, uruchamia się niewielkich rozmiarów rakietowy silnik startowy napędzany paliwem stałym, który po starcie rozpędza pocisk do odpowiedniej prędkości, zanim uruchomiony zostanie marszowy silnik turbowentylatorowy. Tomahawk jest trudno wykrywalny, gdyż pozostawia małe odbicie radarowe, a ponadto silnik nie emituje dużo ciepła, więc wykrycie go przez czujniki podczerwieni jest bardzo utrudnione.

Awionika i nawigacja[edytuj | edytuj kod]

Pocisk jest sterowany dzięki odbiornikowi GPS unowocześnionego systemu DSMACN i układowi kontroli TOA. Wersja Tomahawka przeznaczona do ostrzeliwania celów naziemnych wyposażona jest w system nawigacji bezwładnościowej oraz system TERCOM (korzysta on z trójwymiarowej mapy terenu i za jej pomocą ustala aktualne położenie pocisku zmieniając kurs w razie ewentualnych zboczeń z trasy). Koszt jednostkowy pocisku wycenia się na 1-1,5 mln USD.

Commons in image icon.svg

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Duncan Lenox: Jane's Strategic Weapon Systems Issue Forty-nine. Jane's Information Group, 2008, s. 208-210. ISSN 0958-6032.