Bałtijsk
Z Wikipedii
Współrzędne: 54°39'13" N 19°54'31" E
| Bałtijsk | |||
|
|||
| Państwo |  Rosja |
||
| obwód | kaliningradzki | ||
| Położenie | 54° 39' 13 '' N 19° 54' 31 '' E |
||
| Ludność (2004) • liczba ludności |
33 400 |
||
| Tablice rejestracyjne | 39 | ||
| Miasta partnerskie | Nysa  |
||
|
Położenie na mapie kraju
  Bałtijsk
|
|||
Bałtijsk lub Bałtyjsk (od 1946 ros. Балтийск; wcześniej niem. Pillau, pol. Piława lub Pilawa, lit. Piliava, Piluva) – port wojenny u wejścia do Zalewu Wiślanego w Rosji (obwód kaliningradzki), dawniej w Prusach Wschodnich. Najbardziej na zachód położone miasto Rosji.
Ma 33,3 tys. mieszkańców (2005).
Spis treści |
[edytuj] Historia
Pierwsza wzmianka w źródłach historycznych z 1430. Do 1525 było częścią państwa krzyżackiego, potem Prus Książęcych. Wraz z nimi od 1618 pod kontrolą Brandenburgii. W XVI wieku budowa pierwszych fortyfikacji. Ze względu na strategiczne położenie miasto z biegiem czasu przekształcone w twierdzę rozbudowywaną aż do XIX wieku.
W 1626 miejsce lądowania króla Szwecji Gustawa Adolfa i jego armii, podczas wojny polsko-szwedzkiej (1625-1629). Tym desantem morskim Szwedzi przenieśli główny front wojny z Inflantów do Prus.
Od 1701 część Królestwa Prus. Otrzymało prawa miejskie w 1725.
W 1807 oblężone przez wojska Napoleona. Między 24 lutego 1812 i 6 lutego 1813 tymczasowo pod kontrolą Francji.
W czasie II wojny światowej Piława była jednym z głównych ośrodków szkolenia załóg U-bootów. Miasto zostało zdobyte przez Rosjan 25 kwietnia 1945.
Z II wojny światowej ocalało wiele budynków, m.in. Latarnia Morska Bałtijsk, większość obiektów portu wojennego, siedziba sądu i budynek szkoły średniej. Neogotycka kaplica ewangelicko-reformowana (poświęcona 1867) służy jako cerkiew prawosławna św. Jerzego. Nie zachowały się 2 barokowe kościoły ewangelickie (parafialno-garnizonowy i w Starej Piławie), ani neogotycki katolicki kościół NMP Gwiazdy Morza (konsekrowany 1910).
[edytuj] Militaria
Główna baza morska Floty Bałtyckiej wraz ze Stocznią Remontową (33-й судоремонтный завод). W pobliżu (5 km na płd.-zach. od centrum), na Mierzei Wiślanej, lotnisko wojskowe, obecnie opuszczone. M.in. stacjonowały tu samoloty-amfibie Be-12 Czajka (Бе-12 Чайка).
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Bibliografia
- Adolf Boetticher, Die Bau- und Kunstdenkmäler der Provinz Ostpreussen, H. 1, Das Samland, 2. durchges. und erw. Aufl., Königsberg, Teichert, 1898
- Georg Dehio, Handbuch der Deutschen Kunstdenkmäler, neu bearb. von Ernst Gall, Deutschordensland Preussen, unter Mitw. von Bernhard Schmid und Grete Tiemann, München; Berlin, Deutscher Kunstverlag, 1952
- Handbuch der historischen Stätten, Ost- und Westpreussen, hrsg. von Erich Weise, Stuttgart, Kröner, 1981, ISBN 3-520-31701-X (unveränd. Nachdr. d. 1. Aufl. 1966)
- Walter Dignath, Herbert Ziesmann, Die Kirchen des Samlandes. Eine Dokumentation, Leer, Rautenberg, 1987, ISBN 3-7921-0355-9
- Dehio-Handbuch der Kunstdenkmäler West- und Ostpreussen. Die ehemaligen Provinzen West- und Ostpreussen (Deutschordensland Preussen) mit Bütower und Lauenburger Land, bearb. von Michael Antoni, München; Berlin, Dt. Kunstverl., 1993, ISBN 3-422-03025-5
- Anatolij Bachtin, Gerhard Doliesen, Vergessene Kultur. Kirchen in Nord-Ostpreussen. Eine Dokumentation, 2. Aufl., Husum, Husum, 1998, ISBN 3-88042-849-2
- Vadim Jur'evič Kurpakov, Kaliningradskaja oblast. Putevoditel, Kaliningrad, Terra Baltika, 2007, ISBN 978-5-98777-012-2
